Sayt test holatida ishlamoqda!
28 Avgust, 2026   |   15 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:21
Quyosh
05:45
Peshin
12:24
Asr
17:06
Shom
19:07
Xufton
20:26
Bismillah
28 Avgust, 2026, 15 Rabi`ul avval, 1448

Rasululloh maqtagan ikki soha yoxud jannatni olisdan izlamang!

21.05.2020   7080   11 min.
Rasululloh maqtagan ikki soha yoxud jannatni olisdan izlamang!

Baxtli, saodatli yashash, chinakam ma’mur hayot kechirish – har bir inson orzusi. Dunyoda baxtu saodatni, ma’murchilik va farovonlikni o‘lchaydigan mezonlar ko‘p, omillar bisyor. Lekin shunday ne’matlar borki, ularsiz hayotimiz rangsiz, turmushimiz huzur-halovatsiz bo‘lib qoladi.

Xo‘sh, bu ne’matlar qaysilari?

Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydilar. Ular – sihat-salomatlik va xotirjamlikdir”, – dedilar” (Imom Buxoriy rivoyatlari).

Boshqa bir hadisi sharifda: “Kimki o‘z uyida tinchlikda, tani sog‘lom, bir kunga yetadigan taomi bor holda tong ottirsa, unga butun dunyo ne’matlari to‘lig‘icha berilgandek bo‘libdi”, – deyilgan (Imom Buxoriy rivoyatlari).

Nega hadisi sharifda har kuni, har doim muhtoj bo‘ladiganimiz uch ne’mat: sog‘liq, tinchlik va qut-barakaga urg‘u berildi?

Chunki bu ne’matlar bo‘lmasa, turmush izdan chiqadi, yashash qiyinlashadi. Uzoqqa bormaylik, bugungi dunyoning manzarasidan xulosa chiqarib olaylik. Birgina ko‘zga ko‘rinmas o‘lat barchaning halovatini o‘g‘irladi, hammaning tinchini buzdi. Shunday emasmi?

I

Bir kuni payg‘ambarlarning otasi, bobomiz Ibrohim alayhissalom so‘radilar:

– Yo Parvardigori olam! Dard kimdan?

Alloh taolo:

 Mendan, – dedi.

Ibrohim alayhissalom yana so‘radilar:

– Davo kimdan?

Alloh taolo yana:

 Mendan, – dedi.

Shunda Ibrohim alayhissalom:

– Unda tabibga ne hojat? – dedilar.

Alloh taolo:

– Tabib – qo‘liga davo yuborilgan kishidir, – deb marhamat qildi.

Janobi Payg‘ambarimizning aytgan muborak so‘zlaridan oladigan xulosamiz – qaysi bir dard-kasallikni Alloh taolo yuborgan bo‘lsa, demak, uning shifosini ham yuborgan. Shifosi esa – tabib, shifokorlarning qo‘llarida.

Yaqin-yaqingacha ayrim nodonlar yurtimiz shifokorlariga qo‘l ko‘tarishganini oynai jahon orqali ko‘rib, ranjidik. Vaholonki, bugun koronavirusga chalingan yurtdoshlarimizdan (20 may holatiga ko‘ra) 2372 nafarining sog‘ayishida shifokorlarimizning xizmati beqiyos katta ekaniga barchamiz guvoh bo‘lib turibmiz. Ikki hafta mobaynida oilasi bag‘ridan ajralib, xalq xizmatiga kamarbasta bo‘lgan shifokorlarimizni avvalgi maqolalarimizda zamonamiz qahramonlariga mengzagan edik.

Sharqu g‘arb olimlari tan olgan, XXI asrning nanotexnologiya zamonasida ham asarlarini butun dunyo xalqlari boshga ko‘tarayotgan, jahonning oliy tibbiyot muassasalarida kitoblari hanuzgacha o‘qitib kelayotgan, Yer yuzining eng nufuzli tibbiyot akademiyalarida ilmiy ishlari o‘rganilib kelayotgan, yorug‘ olamdagi butun bir ulkan va jiddiy soha shu insonning ismlari bilan nomlangan Abu Ali ibn Sino aytadilar:

Tuzatib bo‘lmaydigan dard yo‘q,

Irodasizlik bor.

Shifobaxsh bo‘lmagan o‘simlik yo‘q,

Ilmsizlik bor.

Xudoi taolo barcha maxluqotu mavjudotlarini juft-juft qilib yaratgan. Illo, O‘zigina yakkayu yagona, yolg‘iz xolos! Hamma narsa juft-juft: quyosh-oy, yoz-qish, erkak-ayol, oq-qora, yer-osmon, jannat-do‘zax, o‘lim-hayot, savob-gunoh, kecha-kunduz va hokazo.

Demak, dardning ham jufti, ziddi bor ekan. Bu nima? Bu – davo! Har bir kasallikning ham jufti, ziddi bor ekan. Bu nima? Bu – shifo!

Modomiki, Alloh taolo har bir dardga – davo, har bir kasallikka – shifo yuboribdimi, endi sizu biz bandalarining ishi – shu davo va shifolarni izlab topish!

Imom Buxoriy va Imom Muslim asarlarida Abu Hurayra raziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisi sharifda Rasululloh alayhissalom aytdilar: “Alloh qanday kasallik tushirgan bo‘lsa, albatta, uning shifosini ham tushirgan“.

Ziyod ibn Alaqa raziyallohu anhu Usoma ibn Sherik raziyalloxu anhudan bunday rivoyatni keltiradi: “Men Rasulullohning huzurlarida edim. Bir a’robiy kelib:

– Yo, Rasululloh! Davolansak bo‘ladimi? – deb so‘radi.

Rasululloh alayhissalom:

– Ha, ey, Allohning bandalari! Davolaninglar! Chunki Alloh taolo qanday dardni yaratgan bo‘lsa, albatta, uning shifosini ham yaratgan. Lekin bitta dardning davosi yo‘q, – dedilar.

Sahobiylar:

– U qaysi dard? – deb so‘rashdi.

Rasululloh alayhis salom:

– Qarilik, – deb javob berdilar.

Yana bir hadisi shariflarida Janobi Payg‘ambarimiz Rasululloh alayhissalom aytdilar: “Har bir dardning davosi bor. Agar davo dardga yetib borsa, Alloh azza va jallaning izni bilan tuzaladi” (Imom Muslim rivoyatlari).

Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi va sallam ummatni sog‘lom jamiyat barpo etishga buyurganlar. Shu bilan birga, turli xastaliklardan saqlanishni so‘rab, Alloh taologa iltijo qilganlar. Mo‘min-musulmon kishi zamonaviy tibbiyotning imkoniyatlaridan foydalanib, Shofiy (shifo beruvchi) – Alloh taolodan turli kasalliklardan panoh so‘rashi zarur.

II

Tong sahar tinchlik-xotirjamlikda uyg‘onishning o‘zi bir ne’mat emasmi?! Bobo-buvi, ota-ona, aka-uka, farzandlar – oila davrasida nonushta qilishning fayzini nima bilan taqqoslash mumkin?! Ishga, o‘qishga otlanayotganda, oila ulug‘larining duosini olib ko‘chaga chiqishning barakotini hammamiz yaxshi bilamiz.

Tinchlik-omonlikda yashash – bu jon, mol, uy-joy, or-nomus xavfsizligiga ega bo‘lish demakdir. Ming-ming shukrlarki, yurtimizda bular barchasining xavfsizligi kafolatlangan.

Aslida, “Islom” so‘zi arab tilidan o‘zbek tiliga tarjima qilinganda “itoat va bo‘ysunish”, “ixlos va turli ofatlardan salomat bo‘lish” hamda “sulh va omonlik”, “tinchlik” degan ma’nolarni bildiradi. Bu dinni Payg‘ambarning o‘zlari tanlagan emaslar, balki uni Alloh taoloning O‘zi (!) ixtiyor etgan! Islom – bu Alloh yagona deb e’tiqod qilib, unga bo‘ysunmoqlik va butun qalb bilan unga ixlos qilmoqlik demakdir.

Musulmon” degan so‘zning asli, negizi, o‘zagi “islom” so‘zi. Demak, har bir inson millati, yoshi, jinsi, dini, irqi, ijtimoiy holati, turarjoyidan qat’iy nazar, modomiki “men – alhamdulilloh, musulmonman!” deb, o‘zini musulmon hisoblasa, tinchlik uchun xizmat qilishi shart va zarur ekan! Aksincha, qiladigan ishi aytayotgan so‘ziga to‘g‘ri kelmas ekan! Xudoni O‘zi hammamizni asrasin!

Qo‘shning tinch – sen tinch!”, “Yurting tinch – sen tinch!” deydi dono xalqimiz. Yurtimiz, qo‘shnimiz, oilamiz tinchligi-xotirjamligi uchun nechta odam xizmat qilmoqda? Ularning ikki-uch nafarini ko‘ra olsak, necha million nafarini hayolimizga ham keltira olmaymiz! Hatto tasavvur qilishga ham ojizmiz!

Dono xalqimiz “Birni ko‘rib – fikr qil, birni ko‘rib – shukr qil!” deb bejiz aytmagan. Televizorimiz pultining xohlagan tugmasini bosib, xohlagan telekanalga qo‘ysak, dunyoning necha minglab joylarida necha yuz minglab insonlar tinchlik (!) izlab, sarson-sargardon bo‘layotganiga guvohmiz...

Har qanday aqlli odam Vatanimiz tinchligi, sarhadlarimiz daxlsizligi, fuqarolarimiz farovonligi uchun son minglab o‘zimizning aka-ukalarimiz, opa-singillarimiz, o‘g‘il-qizlarimiz xizmat qilayotganini alohida e’tirof etadi va yuksak qadrlaydi.

Xulosa

Jannatmakon yurtimiz tinchligi, muqaddas Vatanimiz ravnaqi, dono xalqimiz salomatligi va farovonligi uchun har bir insonning qilayotgan xizmatlariga minnatdor bo‘lishimiz – ham burchimiz, ham farzimiz, ham qarzimizdir!

Kunlarning birida mashhur rassom dunyodagi eng go‘zal suratni chizishga qaror qiladi va sayohatga otlanadi. Bir qishloqdan o‘tayotib nuroniy otaxonga duch keladi va yoniga borib u kishidan: “Dunyodagi eng go‘zal narsa nima?” – deb so‘raydi. Otaxon hech ikkilanmay: “IMON!” – deb javob beradi.

So‘ngra bir guzar oldidan o‘tayotib, karnay-sunay sadolarini eshitadi va to‘planib turgan olomon oldiga borib kelindan: “Sizningcha, dunyodagi eng go‘zal narsa nima?” – deb so‘raydi.

Kelin kuyovning ko‘zlariga boqib: “Dunyodagi eng go‘zal narsa – SЕVGI!” – deydi.

Rassom yo‘lida davom etadi. Bepoyon dashtlar, tizma tog‘lar, yastanib yotgan qir-adirlardan o‘tib, sahroda bir to‘da askarni uchratadi va ulardan birini yoniga chorlab, yuqoridagi savolni beradi.

Askar: “Dunyodagi eng go‘zal narsa bu – TINCHLIK!” – deya javob beradi.

Rassom dunyodagi eng go‘zal narsalar – imon, sevgi va tinchlik bo‘lsa, bularning barchasini bir rasmda qanday ifodalayman, deya o‘ylay-o‘ylay uyiga qaytib keladi.

Uyiga kirishi bilan dunyoning eng go‘zal manzarasi qarshisida ekanini anglab yetadi: bolalarining ma’sum nigohlarida imon, ayolining ko‘zlarida sevgi, uyida esa tinchlik hukm surar, hammalarining tanlari sog‘-salomat edi.

Bulardan ilhom olgan rassom dunyodagi eng go‘zal narsani chizishga kirishadi va uni “Mening uyim”, deb nomlaydi.

Biz buni yanada kengroq tasavvur qilib, tabiiy lozim bo‘lgan IMON va SЕVGIdan tashqari, dunyodagi eng go‘zal narsa bu – TINCHLIK va SOG‘LIQ ekanini e’tirof etamiz. Imon, tinchlik, salomatlik ne’matlari jannatmakon yurtimizda, shukrki, barqaror! Demak, dunyodagi eng go‘zal diyor bu – imon, tinchlik, salomatlik barqaror bo‘lgan VATAN – O‘ZBЕKISTONIMIZDIR!

Ustozlarimiz aytadilar: “Hayotdan kishi olmasa ta’lim, o‘rgata olmas unga hech bir muallim”. Kundalik hayotimizda nihoyatda ehtiyot bo‘lishimiz lozim ekan. Yana bilib-bilmasdan Janobi Payg‘ambarimiz alayhis salomning: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydilar. Ular – sihat-salomatlik va xotirjamlikdir” degan muborak so‘zlariga qarshi bo‘lib qolmaylik!

Ibrohimjon INOMOV,

O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Kamerada nafaqat tarix, balki Buxoroning bugungi qiyofasi ham aks etmoqda

25.08.2026   25425   5 min.
Kamerada nafaqat tarix, balki Buxoroning bugungi qiyofasi ham aks etmoqda

Ba’zi shaharlarni kitobdan o‘qib tanimaysiz — ularni ko‘rish, his qilish, ko‘hna devorlariga boqish, tor ko‘chalaridagi tarix nafasini tuyish kerak. Buxoro dunyodagi ana shunday betakror, g‘aroyib shaharlardan biri hisoblanadi.

Ming yillik tarix, noyob me’moriy obidalar, qadimiy hunarmandchilik va boy madaniy meros uyg‘unlashgan Buxoro bugun nafaqat sayyohlarni o‘ziga chorlamoqda, balki zamonaviy media imkoniyatlari orqali dunyo auditoriyasiga yanada keng tanitilmoqda.

Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan mamlakatimizda turizmni iqtisodiyotning strategik yo‘nalishlaridan biriga aylantirish, O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosini jahonga keng targ‘ib qilish, xorijiy sayyohlar oqimini ko‘paytirish va hududlarning turistik salohiyatidan samarali foydalanish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda.

Ana shu ezgu maqsadlarning mantiqiy davomi sifatida O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi ko‘magida Malayziyaning “Universiti Teknologi MARA” oliy ta’lim muassasasi San’at, dizayn va media fakultetining talaba hamda o‘qituvchilaridan iborat 18 kishilik ijodiy guruh Buxoro viloyatida bo‘ldi, xabar bermoqda O‘zA.

Malayziyalik ijodkorlarning Buxoroga tashrifi oddiy turistik safardan ko‘ra kengroq mazmun kasb etdi. Ularning asosiy maqsadi — Buxoroning boy tarixiy-madaniy merosi, qadimiy obidalari, betakror me’moriy muhiti va turistik salohiyatini zamonaviy media platformalar orqali xalqaro auditoriyaga yetkazishdan iborat bo‘ldi.

Ijodiy guruh vakillari shaharning har bir manzilidan o‘ziga xos syujet izladi. Ular uchun asrlar silsilasida qad rostlagan obidalar shunchaki tarixiy yodgorlik emas, balki zamonaviy avlodga so‘zlab berilishi lozim bo‘lgan ulkan tarixiy hikoyaga aylandi.

Malayziyalik yosh fotograf va dizaynerlar Ark qo‘rg‘oni, Labi Hovuz ansambli, Poyi Kalon majmuasi, qadimiy savdo toqlari, Ismoil Somoniy maqbarasi, Chashmai Ayub kabi ko‘p asrlik tarixdan darak beruvchi maskanlarda tasvirga olish ishlarini olib bordi.

Shuningdek, ijodkorlar Buxoroning an’anaviy hunarmandchilik markazlariga tashrif buyurib, ustalarning mehnati, milliy san’at namunalari, qadimiy kasblarning avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan jarayonlarini ham obyektiv orqali muhrlashdi.

Bugun axborot makoni jadal o‘zgarayotgan bir paytda biror mamlakat yoki shahar haqida tasavvur uyg‘otishning eng ta’sirchan vositalaridan biri — sifatli vizual kontent. Shu ma’noda, tashrif davomida tayyorlangan foto va videomateriallar “storytelling” — voqeani ta’sirchan hikoya qilish uslubida yaratilgani bilan ahamiyatlidir. Zero, bir suratda Buxoroning ko‘hna gumbazi, yana bir kadrda hunarmandning mohir qo‘llari, boshqa bir lavhada esa qadimiy ko‘chalardagi hayot aks etishi mumkin. Bu tasvirlar orqali Buxoro haqidagi ma’lumot oddiy matndan ko‘ra, ta’sirchanroq tarzda millionlab insonlarga yetib borishi mumkin.

Ijodkorlar tomonidan yaratilgan kontentlar ijtimoiy tarmoqlari hamda YouTube platformasi orqali namoyish etilishi rejalashtirilgan. Bu esa Buxoroning turistik salohiyatini, avvalo, Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari auditoriyasiga keng targ‘ib qilish uchun muhim imkoniyatdir.

Bunday xalqaro ijodiy tashriflar Buxoroning turistik brendini yanada kuchaytirish, xorijiy auditoriyada shahar haqida yangi va jozibador tasavvur uyg‘otishga xizmat qiladi.

Eng muhimi, bu jarayonda Buxoro tarixi muzeylarda qolib ketmayapti. U zamonaviy texnologiyalar, ijtimoiy tarmoqlar va ijodkorlar nigohida yangi avlodga yetkazilmoqda.

Buxoroning qadimiy ko‘chalarida olingan har bir kadr, hunarmand qo‘lidan chiqqan har bir buyum, obidalar bag‘rida aks etgan har bir lavha dunyoning turli burchaklaridagi insonlarni “Bu qanday shahar?”, “Uning tarixi qanday?”, “Men ham bu joyni ko‘rishni istayman” degan qiziqishga chorlashi mumkin. Bu esa turizm targ‘ibotining eng ta’sirchan ko‘rinishlaridan biridir.

Malayziyalik talaba va ustozlarning Buxoroga tashrifi yana bir muhim jihati bilan ahamiyatli. Turli madaniyat va ta’lim maktablariga mansub yosh ijodkorlar Buxoro misolida Sharq va Janubi-Sharqiy Osiyo madaniyatlari o‘rtasida yangi ijodiy ko‘prik yaratdi. Bu nafaqat turizm, balki madaniy diplomatiya, ta’lim va ijodiy hamkorlik uchun ham yangi imkoniyatlarni ochadi.

Bugun Buxoroning ko‘hna obidalariga qarayotgan malayziyalik yosh fotografning kamerasida nafaqat tarix, balki O‘zbekistonning zamonaviy qiyofasi ham aks etmoqda. Ertaga ushbu tasvirlarni ko‘rgan minglab yoshlar Buxoroni o‘zlari uchun yangi, qiziqarli va albatta borib ko‘rishga arziydigan manzil sifatida kashf etishlari mumkin. Shu bois, bu tashrifni bir necha kunlik ijodiy safar emas, balki Buxorodan dunyoga yo‘l olgan ulkan vizual hikoyaning boshlanishi, deyish mumkin. Zero, tarixni asrash — uni kelajak avlodga yetkazishdir. Turizmni rivojlantirish esa ana shu tarixni dunyoga tanitish bilan chambarchas bog‘liq.

O‘tmishda Buxoro karvonlar yo‘li orqali dunyo bilan bog‘langan edi. Bugun esa uning tarixi kameralar, ijtimoiy tarmoqlar va raqamli platformalar orqali butun dunyoga tarqalmoqda. Eng muhimi, bu jarayon davlatimiz rahbari tashabbuslari asosida yurtimizning turistik salohiyatini jahonga keng targ‘ib etish, O‘zbekistonni yanada jozibador va raqobatbardosh turistik maskan sifatida namoyon etish yo‘lidagi ezgu ishlarga munosib hissa bo‘lib qo‘shiladi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari