Inson tanasida vitaminlar muvozanatini saqlab qolish, sog‘lom yurish va teran fikrlash uchun kuniga uch marta ovqatlanish kerak, degan fikr mavjud. Ehtimol bu oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilar va farmatsevtika sanoati vakillari katta daromad olishi maqsadida tez-tez tanavvul qilib turishga rag‘batlantirishdir.
Albatta, bu korporatsiyalarga odamlar oziq-ovqat va ichimlikni ortiqcha iste’mol qilishdan tiyilishlari, ro‘za tutishlari yoki sog‘lom turmush tarzini kechirishlari kabilarda manfaatdorlik yo‘q. Shuning uchun ular reklama orqali ochko‘zlikka targ‘ib qilishadi hamda yeb-ichish faqat ochlik va chanqoqni qondirish uchun emas, balki o‘yin-kulgi va vaqtni o‘tkazish uchun ham kerak bo‘lishini insonlarga uqtirib borishadi.
Bunga qarshi o‘laroq dunyodagi millionlab musulmonlar Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamning tavsiyalariga muvofiq har haftada ikki marta dushanba va payshanba kunlari ro‘za tutadilar, natijada ular shunday katta foyda olishadiki, hatto ular bu foydani taxmin ham qila olishmaydi.
Shu bilan birga, zamonaviy tadqiqotchilar ko‘plab kasalliklarni oziq-ovqatni cheklash va ro‘za tutish orqali samarali tarzda davolanishi mumkin degan xulosaga kelishadi. AQSHdagi Boston kolleji professori, doktor Tomas Seyfrid, onkologiya bilan kurashda metabolik yondashuvni qo‘llash bo‘yicha ilk qaldirg‘och sifatida ushbu xulosaga keldi.
Jon Xopkins universitetining neyrobiologiya laboratoriyasining mudiri professor Mark Mettson o‘zining e’lon qilgan ko‘plab maqolalarida ta’kidlashicha, haftada ikki marta och yurishlik Parkinson va Alsgeymer kabi keng tarqalgan kasalliklar rivojlanish xavfini kamaytirishi mumkin ekan.
Ovqatlanish rejimini o‘zgartirish miya faoliyatiga ta’sir qiladi. Neyrobiologlar ovqatni me’yoridan ko‘p tanavvul qilish, ortiqcha to‘yish miya ish qobiliyatini to‘xtatishini payqashdi. Oziq-ovqatdan saqlanish miyaning neyrokimyoviy o‘zgarishiga olib keladi, asabiylashish darajasini pasaytiradi va stressga chidamliligini oshiradi.
Ro‘za - miya uchun chaqiruvdir. Ro‘za tutadigan kishi miyasida proteinni ko‘proq ishlab chiqartiradi va neyron va neylon bog‘lamlari o‘sishini tezlashtiradi. Ro‘za tufayli o‘rganish qobiliyati ortib, xotira yaxshilanadi. Ro‘za yangi asab hujayralari va ildiz hujayralarning ishlab chiqarilishiga yordam beradi.
Professor Mattson, tez-tez ro‘za tutuvchilarda DNKlarini qayta tiklash uchun ko‘proq nerv hujayralari borligini aniqladi. Ro‘za ildiz hujayralarini yangilash orqali immunitet tizimini himoya qilishga yordam beradi.
2007 yilda Amerikaning “Klinicheskoye pitaniye” jurnalida ro‘za tutish saraton, yurak-qon tomir tizimining kasalliklari va diabet kasalliklari uchun samarali vosita ekanligini tasdiqlovchi bir qator ishlar e’lon qilingan edi. Ushbu tadqiqot natijalari farmatsevtika kompaniyalari va oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqaruvchilari uchun mutlaqo zararli. Ularning niyatlari juda aniq: odamlarni me’yoridan ko‘p yeyishga moyil qilish, va buning natijasida odamlarni semirib ketish bilan bog‘liq muammolarini hamda diabet va boshqa ko‘plab kasalliklardan davolash ishlari bilan shug‘ullanish.
Biroq, olimlar haftada ikki marta ovqatlanishdan tiyilish va ro‘za tutishning afzalliklarini tasdiqlaydigan ko‘plab yangi dalillarni tobora kashf etishda davom etishlariga va oxir-oqibat inkor qilib bo‘lmas dalillar orqali vaziyatni o‘zgartirish mumkin bo‘ladigan vaqt kelishiga ishontirmoqdalar.
So‘zimiz oxirida Payg‘ambarimiz Muhammad (sollollohu alayhi vasallam) ning kam yeyishni turli xil kasalliklarning oldini olishi va odamga ochlikni qondirish uchun oz miqdordagi oziq-ovqat kifoya qilishiga urg‘u bergan so‘zlarini keltirmoqchimiz. Hadisda keltirilishicha, kishi qornidan ko‘ra yomonroq idishni to‘ldirmaydi. Unga o‘z kuchini saqlab qolishi uchun kifoya qiladigan luqmalar yetarlidir. Agar (undan ko‘p) ovqat yeyishi muqarrar bo‘lsa, oshqozonning uchdan bir qismi ovqat uchun, uchdan bir qismi ichish uchun va qolgan uchdan biri esa nafas olish (havo) uchundir. (Imom Termiziy). Muqaddas dinimizning bitmas-tuganmas mo‘jizalari shu tariqa qiyomatga qadar kashf qilinishda davom etaveradi.
Saidjamol Masayitov,
O‘MI Xalqaro aloqalar bo‘limi xodimi
Bugun aziz Vatanimizning har bir farzandining yuragi hapqirib turibdi. Negaki, biz Ona-yurtimizning eng ulug‘, eng aziz ayyom – Mustaqillik bayramini, O‘zbekiston Respublikasi istiqlolini qo‘lga kiritganining 35 yillik shodiyonalarini katta tantana qilayapmiz.
Jannatmakon yurtimiz, muqaddas Vatanimiz, dono xalqimizning diniy qadriyatlari, milliy an’analari nihoyatda bisyor, beqiyos va betakror bo‘lsa-da, qutlug‘ ayyom arafasida dorilomon kunlarga yetkazgani uchun yana va yana shukr qilish maqsadida bu yil Mustaqilligimizni 35 yilligini nishonlayotganimiz uchun faqat 35 tasinigina zikr qilmoqchimiz:
* SIZ yana qo‘shishingiz mumkin...
*** ENG muhimi: yo‘qotib qo‘yishdan oldin ularning QADRIGA yetish !!!
a s o s v a n ye g i z l a r i d a
Bu ro‘yxatni yana ko‘plab davom ettirish mumkin... Biroq fikrimizni muxtasar qilgan holda Allohdan O‘zbekiston xalqining bunday fazilatlari yanada ko‘payishini, yurtimiz tinch, osmonimiz musaffo, xalqimizga sihat-salomatlik, oilalarimizga baxt-saodat so‘rab qolamiz.
Alloh taboraka va taolo har bir xonadonga sog‘lik-salomatlik, tinchlik-xotirjamlik, ilohiy fayz-baraka, ko‘pdan-ko‘p yaxshiliklar ato etsin!
Iloho jannatmakon yurtimiz tinchligi, muqaddas Vatanimiz ravnaqi, dono xalqimiz salomatligi va farovonligi uchun, muborak dinimiz kamoloti hamda masjidu-madrasalarimizni obodligi uchun muhtaram Yurtboshimizning dono rahbarliklari ostida, hukumatimiz tomonidan oqilona olib borilayotgan xayrli, savobli ishlarni amalga oshirish maqsadida viloyatlarimiz rahbarlari hamda shahar va tuman rahbarlarining boshchiliklaridagi mehnatkash xalqimiz olib borayotgan barcha xayrli, yaxshi, savobli ishlarda Alloh taolo O‘zi madadkor bo‘lsin! Turmushimiz obod, xirmonlarimiz mo‘l, oilalarimiz mustahkam, bolalarimiz har tomonlama sog‘lom, ma’naviyatimiz yuksak bo‘lsin!
Mehribon Parvardigorimiz dono xalqimizni doimo turli xil o‘rinlarda har xil shakllarda qilayotgan yaxshi, xayrli, chiroyli, savobli ishlarini O‘z dargohi ilohiysida qabul aylasin! Iloho xalqimizga tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, oilalarimizga fayzu ilohiy, baxt-saodat, to‘kin-sochin dasturxonlar nasib qilsin! Mehribon Parvardigorimiz O‘zi – eshitib turuvchi, ko‘rib turuvchi va bilib turuvchi Zot! Hammalarimizning dillarimizdagi niyatlarimizni, qalbimizdagi orzularimizni va barcha hojatlarimizni o‘ylaganimizdan ham afzali-ziyodasi bilan ravo qilsin!
Iloho dehqonchiliklarimizga va kasb-korlarimizga xayr-baraka berib, ishlarimizda ko‘pdan-ko‘p omadlar, muvaffaqiyatlar va behisob xursandchiliklar ato etib, ikki dunyoda ham azizu mukarram aylasin!
Ibrohimjon domla INOMOV