Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Sentabr, 2026   |   7 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:47
Quyosh
06:06
Peshin
12:17
Asr
16:38
Shom
18:32
Xufton
19:47
Bismillah
18 Sentabr, 2026, 7 Rabi`us soni, 1448

Ro‘za saratonga qarshi

17.05.2020   9454   4 min.
Ro‘za saratonga qarshi

Inson tanasida vitaminlar muvozanatini saqlab qolish, sog‘lom yurish va teran fikrlash uchun kuniga uch marta ovqatlanish kerak, degan fikr mavjud. Ehtimol bu oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilar va farmatsevtika sanoati vakillari katta daromad olishi maqsadida tez-tez tanavvul qilib turishga rag‘batlantirishdir.

Albatta, bu korporatsiyalarga odamlar oziq-ovqat va ichimlikni ortiqcha iste’mol qilishdan tiyilishlari, ro‘za tutishlari yoki sog‘lom turmush tarzini kechirishlari kabilarda manfaatdorlik yo‘q. Shuning uchun ular reklama orqali ochko‘zlikka targ‘ib qilishadi hamda yeb-ichish faqat ochlik va chanqoqni qondirish uchun emas, balki o‘yin-kulgi va vaqtni o‘tkazish uchun ham kerak bo‘lishini insonlarga uqtirib borishadi.

Bunga qarshi o‘laroq dunyodagi millionlab musulmonlar Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamning tavsiyalariga muvofiq har haftada ikki marta dushanba va payshanba kunlari ro‘za tutadilar, natijada ular shunday katta foyda olishadiki, hatto ular bu foydani taxmin ham qila olishmaydi.

Shu bilan birga, zamonaviy tadqiqotchilar ko‘plab kasalliklarni oziq-ovqatni cheklash va ro‘za tutish orqali samarali tarzda davolanishi mumkin degan xulosaga kelishadi. AQSHdagi Boston kolleji professori, doktor Tomas Seyfrid, onkologiya bilan kurashda metabolik yondashuvni qo‘llash bo‘yicha ilk qaldirg‘och sifatida ushbu xulosaga keldi.

Jon Xopkins universitetining neyrobiologiya laboratoriyasining mudiri professor Mark Mettson o‘zining e’lon qilgan ko‘plab maqolalarida ta’kidlashicha, haftada ikki marta och yurishlik Parkinson va Alsgeymer kabi keng tarqalgan kasalliklar rivojlanish xavfini kamaytirishi mumkin ekan.
Ovqatlanish rejimini o‘zgartirish miya faoliyatiga ta’sir qiladi. Neyrobiologlar ovqatni me’yoridan ko‘p tanavvul qilish, ortiqcha to‘yish miya ish qobiliyatini to‘xtatishini payqashdi. Oziq-ovqatdan saqlanish miyaning neyrokimyoviy o‘zgarishiga olib keladi, asabiylashish darajasini pasaytiradi va stressga chidamliligini oshiradi.

Ro‘za - miya uchun chaqiruvdir. Ro‘za tutadigan kishi miyasida proteinni ko‘proq ishlab chiqartiradi va neyron va neylon bog‘lamlari o‘sishini tezlashtiradi. Ro‘za tufayli o‘rganish qobiliyati ortib, xotira yaxshilanadi. Ro‘za yangi asab hujayralari va ildiz hujayralarning ishlab chiqarilishiga yordam beradi.

Professor Mattson, tez-tez ro‘za tutuvchilarda DNKlarini qayta tiklash uchun ko‘proq nerv hujayralari borligini aniqladi. Ro‘za ildiz hujayralarini yangilash orqali immunitet tizimini himoya qilishga yordam beradi.

2007 yilda Amerikaning “Klinicheskoye pitaniye” jurnalida ro‘za tutish saraton, yurak-qon tomir tizimining kasalliklari va diabet kasalliklari uchun samarali vosita ekanligini tasdiqlovchi bir qator ishlar e’lon qilingan edi. Ushbu tadqiqot natijalari farmatsevtika kompaniyalari va oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqaruvchilari uchun mutlaqo zararli. Ularning niyatlari juda aniq: odamlarni me’yoridan ko‘p yeyishga moyil qilish, va buning natijasida odamlarni semirib ketish bilan bog‘liq muammolarini hamda diabet va boshqa ko‘plab kasalliklardan davolash ishlari bilan shug‘ullanish.
Biroq, olimlar haftada ikki marta ovqatlanishdan tiyilish va ro‘za tutishning afzalliklarini tasdiqlaydigan ko‘plab yangi dalillarni tobora kashf etishda davom etishlariga va oxir-oqibat inkor qilib bo‘lmas dalillar orqali vaziyatni o‘zgartirish mumkin bo‘ladigan vaqt kelishiga ishontirmoqdalar.

So‘zimiz oxirida Payg‘ambarimiz Muhammad (sollollohu alayhi vasallam) ning kam yeyishni turli xil kasalliklarning oldini olishi va odamga ochlikni qondirish uchun oz miqdordagi oziq-ovqat kifoya qilishiga urg‘u bergan so‘zlarini keltirmoqchimiz. Hadisda keltirilishicha, kishi qornidan ko‘ra yomonroq idishni to‘ldirmaydi. Unga o‘z kuchini saqlab qolishi uchun kifoya qiladigan luqmalar yetarlidir. Agar (undan ko‘p) ovqat yeyishi muqarrar bo‘lsa, oshqozonning uchdan bir qismi ovqat uchun, uchdan bir qismi ichish uchun va qolgan uchdan biri esa nafas olish (havo) uchundir. (Imom Termiziy). Muqaddas dinimizning bitmas-tuganmas mo‘jizalari shu tariqa qiyomatga qadar kashf qilinishda davom etaveradi.

Saidjamol Masayitov,

O‘MI Xalqaro aloqalar bo‘limi xodimi

Boshqa maqolalar

O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

20.08.2026   57598   6 min.
O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

Bugun aziz Vatanimizning har bir farzandining yuragi hapqirib turibdi. Negaki, biz Ona-yurtimizning eng ulug‘, eng aziz ayyom – Mustaqillik bayramini, O‘zbekiston Respublikasi istiqlolini qo‘lga kiritganining 35 yillik shodiyonalarini katta tantana qilayapmiz. 

Jannatmakon yurtimiz, muqaddas Vatanimiz, dono xalqimizning diniy qadriyatlari, milliy an’analari nihoyatda bisyor, beqiyos va betakror bo‘lsa-da, qutlug‘ ayyom arafasida dorilomon kunlarga yetkazgani uchun yana va yana shukr qilish maqsadida bu yil Mustaqilligimizni 35 yilligini nishonlayotganimiz uchun faqat 35 tasinigina zikr qilmoqchimiz:

 

 

  1. Oila muqaddasligi – jamiyatning mustahkam asosi.
  2. Ota-onaga hurmat – ota-onani e’zozlash va ularning xizmatlarini qadrlash.
  3. Mehmondo‘stlik – mehmonni ochiq chehra va ochiq ko‘ngil bilan kutib olish.
  4. Mehnatsevarlik – halol mehnat va kasb-hunarni qadrlash.
  5. Kattalarga hurmat – oqsoqollar va nuroniylarni e’zozlash.
  6. Tinchliksevarlik – tinch-totuv hayotga intilish.
  7. An’analarni asrash – milliy urf-odat va udumlarni saqlash hamda davom ettirish.
  8. Ma’naviyat – yuksak axloq va milliy-diniy qadriyatlarga hurmat.
  9. Poklik – uyda, kiyimda, tanada va ko‘ngilda ozodalikka rioya qilish.
  10. Dasturxon saxovati – mehmonni saxovat va mehr bilan kutib olish.
  11. Qo‘shnichilik qadriyatlari – mahallada ahillik va o‘zaro yordam.
  12. Yordamga tayyorlik – yaqinlar va muhtojlarga muruvvat ko‘rsatish.
  13. Kamtarinlik – odobli va kamtarona hayot kechirish.
  14. Yosh avlodga g‘amxo‘rlik – farzandlar tarbiyasiga alohida e’tibor berish.
  15. Ayollarga hurmat – ona, rafiqa, opa-singillarni qadrlash.
  16. Ta’limga intilish – ilm olish va bilimni qadrlash.
  17. Or-nomus – halollik va vijdon bilan yashash.
  18. Marosimlarga rioya – milliy marosim va oilaviy udumlarni e’zozlash.
  19. So‘zga sodiqlik – va’daga vafo qilish.
  20. Matonat va sabr – qiyinchiliklarga bardosh bilan yondashish.
  21. Hunarmandchilikni qadrlash – milliy hunar va ustachilik an’analarini asrash.
  22. Tabiatga mehr – yer, suv va atrof-muhitni avaylash.
  23. Bag‘rikenglik – turli millat, din va madaniyat vakillariga hurmat bilan munosabatda bo‘lish.
  24. Odob-axloq – yuksak muomala madaniyatiga amal qilish.
  25. Milliy bayramlarni e’zozlash – Navro‘z, hayitlar va Mustaqillik bayramini qadrlash.
  26. Adolat – halollik, tenglik va qonun ustuvorligini qadrlash.
  27. Milliy musiqa va raqslar – ajdodlardan meros bo‘lgan san’atni asrash.
  28. Til va madaniyatni asrash – o‘zbek tili va milliy merosni e’zozlash.
  29. Vatanparvarlik – Vatanni sevish va uning ravnaqiga hissa qo‘shish.
  30. Millatlararo totuvlik – turli millat va elat vakillari o‘rtasida ahillikni mustahkamlash.
  31. Jamoaviylik – hamjihatlik va o‘zaro hamkorlik.
  32. Minnatdorchilik – qilingan yaxshilikni qadrlash.
  33. Ustozga hurmat – ustozlarni e’zozlash va ularning mehnatini qadrlash.
  34. Milliy kiyimlar – milliy madaniyat va odob timsoli sifatida qadrlash.
  35. Ajdodlarga hurmat – tarixiy meros va milliy ildizlarni e’zozlash.

* SIZ yana qo‘shishingiz mumkin...

*** ENG  muhimi:  yo‘qotib qo‘yishdan oldin  ularning  QADRIGA  yetish !!!

 

  1. Qur’oni karim oyati karimalari;
  2. Janobi Payg‘ambarimiz alayhissalomning muborak hadisi shariflari;
  3. dinimiz asoslari;
  4. shariatimiz ahkomlari;
  5. sharqona odoblarimiz;
  6. mazhabimiz me’yorlari;
  7. jamiyatshunoslik aloqalari;
  8. odamgarchilik munosabatlari;
  9. insoniy tuyg‘ular;
  10. ruhshunoslik sir-asrorlari;
  11. yurtimiz urf-odatlari;
  12. o‘zbekchilik qoidalari;
  13. madaniyatimiz axloqlari;
  14. insoniy aql va axloqiy normalar;
  15. dono maqollarimiz;
  16. milliy an’analarimiz;
  17. diniy qadriyatlarimiz;
  18. xalqimiz ong-tafakkuri;
  19. millatimiz mentaliteti,
  20. an’anaviy falsafasi;
  21. o‘zbek xalqining ilg‘or qadriyatlari;
  22. ulug‘larimiz hikmatlari;
  23. dono xalqimiz dunyoqarashi;
  24. musulmonchiligimiz ko‘rsatmalari

 

a s o s    v a    n ye g i z l a r i d a

 

  • ulug‘ ajdodlarimizdan davom etib kelayotgan duru gavhar rivoyatlari  va  noyob  hikmatlari,
  • buyuk  ota-bobolarimizdan  eshitib kelayotgan tillo bilan teng pand-nasihatlari  va betakror hikoyalari,
  • mehribon  ota-onalarimizdan  o‘rganib  kelayotgan gavhar o‘gitlari va  mislsiz  so‘zlari,
  • elimiz  tanigan va xalqimiz tan olgan ustozlarimizdan ta’lim olib kelayotgan zar tushunchalari va bebaho ilmlari,
  • jannatmakon  yurtimiz – muqaddas  Vatanimiz  ta’lim  maskanlarida  taralayotgan  durdan  a’lo fanlar va beqiyos bilimlar,
  • zamonaviy olimlarning bilimlari, turli soha mutaxassislarining  ajoyib  kashfiyotlari,
  • bugungi  kunda  va doim  kerak bo‘ladigan  hayotiy  masalalar, dolzarb  mavzular,  qiziqarli  ma’lumotlar  hamda xalqimiz orasida  e’tirof etilgan mezonlar
  •  
  •  

 

Bu ro‘yxatni yana ko‘plab davom ettirish mumkin... Biroq fikrimizni muxtasar qilgan holda Allohdan O‘zbekiston xalqining bunday fazilatlari yanada ko‘payishini, yurtimiz tinch, osmonimiz musaffo, xalqimizga sihat-salomatlik, oilalarimizga baxt-saodat so‘rab qolamiz. 

 

Alloh taboraka va taolo har bir xonadonga sog‘lik-salomatlik, tinchlik-xotirjamlik, ilohiy fayz-baraka, ko‘pdan-ko‘p yaxshiliklar ato etsin!

Iloho jannatmakon yurtimiz tinchligi, muqaddas Vatanimiz ravnaqi, dono xalqimiz salomatligi va farovonligi uchun, muborak dinimiz kamoloti hamda masjidu-madrasalarimizni obodligi uchun muhtaram Yurtboshimizning dono rahbarliklari ostida, hukumatimiz tomonidan oqilona olib borilayotgan xayrli, savobli ishlarni amalga oshirish maqsadida viloyatlarimiz rahbarlari hamda shahar va tuman rahbarlarining boshchiliklaridagi mehnatkash xalqimiz olib borayotgan barcha xayrli, yaxshi, savobli ishlarda Alloh taolo O‘zi madadkor bo‘lsin! Turmushimiz obod, xirmonlarimiz mo‘l, oilalarimiz mustahkam, bolalarimiz har tomonlama sog‘lom, ma’naviyatimiz yuksak bo‘lsin!

Mehribon Parvardigorimiz dono xalqimizni doimo turli xil o‘rinlarda har xil shakllarda qilayotgan yaxshi, xayrli, chiroyli, savobli ishlarini O‘z dargohi ilohiysida qabul aylasin! Iloho xalqimizga tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, oilalarimizga fayzu ilohiy, baxt-saodat, to‘kin-sochin dasturxonlar nasib qilsin! Mehribon Parvardigorimiz O‘zi – eshitib turuvchi, ko‘rib turuvchi va bilib turuvchi Zot! Hammalarimizning dillarimizdagi niyatlarimizni, qalbimizdagi orzularimizni va barcha hojatlarimizni o‘ylaganimizdan ham afzali-ziyodasi bilan ravo qilsin!

Iloho dehqonchiliklarimizga va kasb-korlarimizga xayr-baraka berib, ishlarimizda ko‘pdan-ko‘p omadlar, muvaffaqiyatlar va behisob xursandchiliklar ato etib, ikki dunyoda ham azizu mukarram aylasin!

 

         Ibrohimjon domla INOMOV