Sayt test holatida ishlamoqda!
10 Avgust, 2026   |   27 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:57
Quyosh
05:27
Peshin
12:30
Asr
17:25
Shom
19:33
Xufton
21:02
Bismillah
10 Avgust, 2026, 27 Safar, 1448

Rostgo‘ylik

14.05.2020   10096   2 min.
Rostgo‘ylik

Dinimizda rostgo‘ylik yuksak insoniy fazilatlardan hisoblanadi. Rostgo‘ylik, ahdga vafo va omonatdorlik jamiyat hayotida muhim o‘rin tutadi. Rostgo‘ylik yo‘q joyda o‘zaro ishonch va sadoqat yo‘qoladi. Agar bunday xislatlar hayotimizdan yo‘qolib boraversa, o‘zaro ishonchsizlik kuchayib, insonlar orasiga adovat urug‘ini tashlaydi. Natijada jamiyatda turli hil muammolar yuzaga keladi. Jamiyat taraqqiyot yo‘lidan ilgarilab borishi uchun uni tashkil etuvchi fuqarolar o‘zaro ishonch bilan, bir-birini qo‘llab-quvvatlab yashashi lozim. Bu xislatlar hayotning bir maromda davom etishini ta’minlaydi desak, aslo mubolag‘a bo‘lmaydi.

Alloh subhanahu va taolo insoniyatga yuborgan payg‘ambarlarning xulqlarida ko‘zga tashlanib turadigan ulug‘ hislatlardan biri rostgo‘ylik va sadoqat edi. Aksincha, yolg‘onchilik, ishonchsizlik va xiyonat kabi illatlar payg‘ambarlarga yot bo‘lgan.

Alloh taolo: “Ey mo‘minlar, Allohdan qo‘rqingiz va iymonlarida rostgo‘y bo‘lgan zotlar bilan birga bo‘lingiz”, deb marhamat qiladi. Demak, mo‘min-musulmonlar, avvalo Alloh taolodan qo‘rqishga, so‘ngra iymonida rostgo‘y insonlar bilan birga bo‘lishga buyurilmoqda.

Ibn Mas’ud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Rostgo‘ylik yaxshilikka olib boradi. Yaxshilik esa jannatga olib boradi. Kishi rost so‘zlab yuradi. Hattoki, Alloh huzurida siddiq (rostgo‘y) deb yoziladi. Yolg‘onchilik yomonlikka olib boradi. Yomonlik esa do‘zaxga olib boradi. Kishi yolg‘on so‘zlab yuradi. Hattoki, Alloh huzurida kazzob (yolg‘onchi) deb yoziladi”, dedilar (Muttafaqun alayhi).

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bu hadisi shariflarida rostgo‘ylik va yolg‘onchilikning o‘rtasini ajratib berib, har birining olib boradigan manzilini ham ta’kidlab keltirmoqdalar. Har bir mo‘min-musulmon Robbisining huzurida siddiq (rostgo‘y) deb yozilmoqligi uchun yolg‘onchilikdek dinimizda katta gunoh bo‘lgan ishlardan o‘zini saqlamoqligi lozim ekan.

Rostgo‘ylik va sadoqat jamiyat uchun ham juda zarur. Qaysi jamiyatda ahdga vafo, sadoqat va rostgo‘ylik keng yoyilsa, ana shu jamiyat isloh topib, fuqarolar o‘rtasida o‘zaro ishonch ortadi, mehr-oqibat kuchayadi, oldi-berdi va savdo-sotiq ishlarida xiyonat va aldamchilik barham topadi.

Alloh subhanahu va taolo barchalarimizni gunoh ishlardan o‘zi saqlab, dunyo va oxiratimizga manfaatli bo‘ladigan amallarga yo‘llasin amin.

M.Muhammadjonov,
Uchko‘prik tumani “Kushki turkon” masjidi imom-noibi
Manbalar asosida tayyorlandi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Musulmonlar Jahon Ligasi bosh kotibi: “O‘zbekiston islom sivilizatsiyasi kitobiga yozilgan eng yorug‘ sahifalardan biridir”

08.07.2026   31393   4 min.
Musulmonlar Jahon Ligasi bosh kotibi: “O‘zbekiston islom sivilizatsiyasi kitobiga yozilgan eng yorug‘ sahifalardan biridir”

Tinchlik, bag‘rikenglik va ilm-ma’rifat yo‘lini birlashtirgan  I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumida 40 dan ortiq davlatdan 300 ga yaqin xorijiy olimlar, siyosat, madaniyat va din arboblari islom sivilizatsiyasining asl mohiyatini butun dunyoga anglatishni maqsad qilgan.

Forumda so‘zga chiqqan Musulmonlar Jahon Ligasi Bosh kotibi Muhammad bin Abdulkarim al-Issa O‘zbekistonni islom sivilizatsiyasining eng yorqin ilm-ma’rifat o‘choqlaridan biri sifatida e’tirof etib, buyuk allomalar merosini zamonaviy taraqqiyot bilan uyg‘unlashtirish insoniyatning umumiy kelajagi uchun strategik ahamiyat kasb etishini ta’kidladi. Shuningdek, islom sivilizatsiyasining tarixiy markazlarini qayta anglash va ularning ilmiy merosini zamonaviy taraqqiyot bilan uyg‘unlashtirish global ahamiyatga ega vazifaga aylanganini ta’kidladi.

Muhammad bin Abdulkarim al-Issa, Musulmonlar Jahon Ligasi bosh kotibi (Saudiya Arabistoni)

Avvalo, ushbu anjuman islom sivilizatsiyasining buyuk yodgorliklaridan biri bo‘lgan, musulmon merosining porloq sahifalari mujassam yurtda o‘tayotgani alohida ahamiyatga ega.
Bu zaminning islomiy merosi haqida uzoq to‘xtalib o‘tirmayman. Chunki u butun islom olamida yuksak e’tirof etilgan va tariximiz faxrlaridan biri sifatida tilga olinadi.

O‘zbekiston Markaziy Osiyodagi eng buyuk islom sivilizatsiyasi davlatlaridan biridir. Samarqand — Buyuk Ipak yo‘lining durdonasi, islom me’morchiligi taraqqiyotida markaziy o‘rin tutgan shaharlardan biri hisoblanadi.

Buxoro esa islom tarixi sahifalarida eng buyuk ilm markazlaridan biri sifatida muhrlangan. Bu shahar ummatning eng ulug‘ allomalaridan, hadis ilmining amiri, Shayxul islom, hofizlar imomi, buyuk muhaddis Muhammad ibn Ismoil Buxoriy rahmatullohi alayhning muborak nomi bilan chambarchas bog‘liqdir.

Islom sivilizatsiyasi ilm-ma’rifat va yuksak qadriyatlar asosida barpo etilgan. Shu bois u insoniyat tarixida ma’rifatparvarlikning eng yuksak namunalaridan biri bo‘ldi.

Boshqa xalqlar sivilizatsiya yo‘lini izlayotgan bir paytda musulmon ummati universitetlar barpo etdi, ilmlarni tarjima qildi va butun insoniyatga yuksak axloq fazilatlarini o‘rgatdi.

Islom sivilizatsiyasi tarix kitoblaridagi quruq sahifalar emas. U iymon ilm bilan uyg‘unlashganda tarix nur bilan yozilishi va uning asarlari dunyo turguncha abadiy yashashining yorqin isbotidir.

Bu sivilizatsiya insoniyatga faqat muhtasham me’moriy obidalarni emas, balki boy qonunchilik, teran tafakkur va oliy axloqiy qadriyatlarni ham meros qilib qoldirdi.

Biz yaxshi bilamiz va bundan mamnunmizki, O‘zbekiston xaritadagi oddiy davlat emas. U islom sivilizatsiyasi kitobiga yozilgan eng yorug‘ sahifalardan biridir.

Samarqanddan Buxorogacha, Registondan Imom Buxoriy ziyoratgohigacha bo‘lgan barcha tarixiy yodgorliklar shu haqiqatni namoyon etadiki, bu zamin insoniyat ilm-fani va ma’naviy ongi uchun yuksak ziyo maskanlarini barpo etgan buyuk ummatning merosidir.

Ilm bilan iymon o‘rtasidagi bog‘liqlik hech qachon so‘nmaydi, qolaversa, yo‘qolib ketmaydi ham. Biz ildizi pok, ta’siri buyuk va manfaati abadiy bo‘lgan sivilizatsiya — Islom sivilizatsiyasi haqida so‘z yuritmoqdamiz.

Har bir buyuk millatning sivilizatsion tarixi uning keng qamrovli sarlavhasidir.

Bugun ana shu buyuk merosni yodga olar ekanmiz, bizning mas’uliyatimiz faqat o‘tmish bilan faxrlanishdan iborat emas. Balki ilm va amal orqali, yuksak islomiy qadriyatlarga tayangan holda, sivilizatsiya ruhini bugungi hayotimizda qayta jonlantirishdir.

Shu munosabat bilan O‘zbekiston Respublikasining islomiy, ilmiy va madaniy merosni qayta tiklash, uni asrab-avaylash hamda butun dunyoga tanitish borasidagi yuksak sa’y-harakatlarini alohida e’tirof etamiz.

Bu borada muhtaram Prezident Shavkat Mirziyoyev janoblarining xizmatlari beqiyosdir. Alloh taolo u kishining sa’y-harakatlarini muborak qilsin va ular orqali el-yurtga manfaat ato etsin.

Shuningdek, O‘zbekistonning islom olami, ayniqsa, Islom olami uyushmasi bilan mustahkam aloqalarini ham yuksak baholaymiz. Bu hamkorlik Makkai Mukarramada joylashgan tashkilot bosh qarorgohi bilan muntazam davom etib kelmoqda.

Biz Toshkent shahrida Islom sivilizatsiyasi markazining ochilishini ham islom olamidagi eng yirik ilmiy va madaniy maskanlardan biri sifatida yuksak qadrlaymiz.

Shuningdek, Samarqand shahrida Imom Buxoriy yodgorlik majmuasining ochilganini ham yuksak baholaymiz. Ayniqsa, ushbu markazda Imom Buxoriy, Imom Termiziy va Imom Moturidiyning boy ilmiy merosini tadqiq etishga qaratilgan ilmiy ishlar alohida ahamiyatga egadir.

Alloh taolo ushbu ilm maskanlarida xizmat qilayotgan barcha fidoyilarga muvaffaqiyat ato etsin va ularning xizmatlarini ajru savob bilan mukofotlasin.

Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentiga ushbu muhim va ulug‘ ishlarga bosh-qosh bo‘lib kelayotganlari uchun alohida duolarimizni bildiramiz.

Alloh taolodan ushbu anjumanni barcha ishtirokchilar uchun manfaatli qilishini, undan ko‘zlangan ezgu maqsadlar ro‘yobga chiqishini so‘rayman.

MAQOLA