Sayt test holatida ishlamoqda!
11 Avgust, 2026   |   28 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:58
Quyosh
05:28
Peshin
12:30
Asr
17:24
Shom
19:32
Xufton
21:00
Bismillah
11 Avgust, 2026, 28 Safar, 1448

Qur'onda zikr qilingan ranglar

20.09.2023   5511   8 min.
Qur'onda zikr qilingan ranglar

Sariq rang. Bu Qur'oni karimda birinchi zikr qilingan rang bo'lib, besh o'rinda uchraydi:

«(Muso) dedi: “U aytmoqdaki, u yarqiroq, sarg'ish rangli sigir bo'lib, ko'rganlarni quvontirur”»(Baqara surasi, 69-oyat).

Bu oyatda sariq rang ko'zni quvontiradigan deb xabar berilmoqda.

«Bordi-yu, shamolni yuborsak va uni (ekinni qurib) sarg'aygan holda ko'rsalar, ...»(Rum surasi, 51-oyat).

Bu erda sariq rang buzilish, emirilish ma'nolarini ifoda etmoqda.

«(U) bamisoli bir yomg'irki, uning (sababidan unib chiqqan) giyoh kofirlarni taajjubga solur. So'ngra u qurigach, uni sarg'aygan holda ko'rasiz. So'ngra u o'tin bo'lib qolur...»(Hadid surasi, 20-oyat).

Bu erda ham tutash, qurish-qovjirash ma'nolarida kelmoqda.

Oq rang. Bu rang Qur'oni karimda o'n ikki marta zikr qilingan.

«Shuningdek, tonggacha, ya'ni oq ipning qora ipdan (tongning tundan) ajraladigan vaqtigacha eb-ichaveringiz...»(Baqara surasi, 187-oyat).

Oyatdagi oq rang yorug'lik, tong otishini ifodalab kelgan.

«Yuzlari oqargan zotlar esa Allohning rahmatida (jannatida)dirlar. Ular u erda abadiy qoluvchilardir»(Oli Imron surasi, 107-oyat).

Oq rang jannat ahliga xos bo'lgan belgi-alomatdir.

«Keyin ulardan yuz o'girib: “Esizgina Yusuf!” dedi. G'am-g'ussadan uning ko'zlari oqarib (ojiz bo'lib) qoldi va u endi mahzundir»(Yusuf surasi, 84-oyat).

Bu o'rinda esa, oq rang dard-illat ma'nosida ifodalangan.

«Qo'lini (qo'ynidan) chiqargan edi, birdan u qarab turganlarga oppoq (nurli) ko'rindi»(A'rof surasi, 108-oyat).

Bu erda oqlik Muso alayhissalomning mo''jizalarini tasvirlab bermoqda.

«Alloh osmondan suv (yomg'ir, qor) yog'dirib, u bilan ranglari turli bo'lgan mevalarni chiqarganimizni ko'rmadingizmi?! Yana tog'larning oq, qizil, rang-barang yo'l(lisi) ham, tim qorasi ham bordir»(Fotir surasi, 27-oyat).

«Oppoq va (may to'la qadahlar) ichuvchilar uchun lazzatlidir»(Soffot surasi, 46-oyat).

Qora rang. U Qur'oni karimda sakkiz marta zikr qilingan:

«Shuningdek, tonggacha, ya'ni oq ipning qora ipdan (tongning tundan) ajraladigan vaqtigacha eb-ichaveringiz...»(Baqara surasi, 187-oyat).

«Ba'zi yuzlar oqaradigan va ba'zi yuzlar qorayadigan kunni (qiyomatni) eslang: yuzi qorayganlarga (hujjat isboti uchun shunday deyilur): “Iymon keltirgandan keyin yana kufrga qaytgan edingizmi? Kufringiz tufayli mana shu azoblarni totib ko'ring, endi!”»(Oli Imron surasi, 106-oyat).

«Qaysi birlariga qiz (ko'rgani haqida) xushxabar berilsa, g'azabi kelib, yuzlari qorayib ketadi»(Nahl surasi, 58-oyat).

«So'ngra uni qoramtir xazon qilib qo'ygan zotdir»(A'lo surasi, 5-oyat).

«Yana tog'larning oq, qizil, rang-barang yo'l(lisi) ham, tim qorasi ham bordir»(Fotir surasi, 27-oyat).

Yashil rang. Bu ham Qur'oni karimning sakkiz o'rnida keladi:

«Shoh (bir kuni) dedi: “Men tushimda ettita ozg'in sigir ettita semiz sigirni eyayotganini va ettita yashil boshoq bilan birga boshqa (ettita) qurigan boshoqlarni ko'rdim. Ey a'yonlar! Agar tush ta'birini aytuvchi bo'lsangiz, tushim to'g'risida fatvo (javob) beringiz!”»(Yusuf surasi, 43-oyat).

«Ustilarida yashil ipak va shoyi liboslar bo'lib, ular kumush bilakuzuklar bilan bezangan bo'lurlar va Parvardigorlari ularga pok sharob ichirur»(Inson surasi, 21-oyat).

«(Jannat ahli) yashil yostiqlar va go'zal gilamlar uzra yastangan hollarida (o'tirurlar)»(Ar-Rohman surasi, 76-oyat).

Ko'k rang. U Qur'oni karimda bir marta zikr qilingan:

«(U) sur chalinadigan kundir. U kunda Biz jinoyatchilarni ko'zlari (qo'rquvdan) ko'k (nursiz) bo'lib qolgan hollarida yig'urmiz»(Toho surasi, 102-oyat).

Qizil rang. Bir marta zikr qilingan:

«Alloh osmondan suv (yomg'ir, qor) yog'dirib, u bilan ranglari turli bo'lgan mevalarni chiqarganimizni ko'rmadingizmi?! Yana tog'larning oq, qizil, rang-barang yo'l(lisi) ham, tim qorasi ham bordir»(Fotir surasi, 27-oyat).

Pushti rang. Bir marta zikr qilingan:

«Bas, qachonki, (qiyomat qoyim bo'lgach) osmonlar yorilib (jahannam haroratidan) yog'ning durdasi kabi bo'lur (qizarib qolur)»(Ar-Rohman surasi, 37-oyat).

To'q yashil rang. Uning zikri Qur'oni karimda bir marta keladi:

«Ikkisi (sersuv va sersoyalikdan) to'q yashildirlar»(Ar-Rohman surasi, 64-oyat).

 

 

Olimjon OBIDJONOV,

Quvasoy shahar “Islom” jome

 masjidi imom noibi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“Uthaym” gazetasi: Madaniy merosni asrash Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim yo‘nalishiga aylangan

10.08.2026   29217   2 min.
“Uthaym” gazetasi: Madaniy merosni asrash Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim yo‘nalishiga aylangan

Shri-Lankaning “Uthaym” nashrida O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi, uni asrab-avaylash va kelajak avlodlarga bezavol yetkazish borasida amalga oshirilayotgan ishlarga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Materialda Yangi O‘zbekistonda milliy qadriyatlarni tiklash, madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, ilm-fan va ma’rifatni rivojlantirishga qaratilgan islohotlar yuksak baholangan.

Ta’kidlanganidek, so‘nggi yillarda O‘zbekistonda ma’naviy-ma’rifiy sohani tubdan takomillashtirish, xalqning ko‘p asrlik boy ilmiy-madaniy merosini o‘rganish hamda uni jahon hamjamiyatiga keng targ‘ib etish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi.

Mamlakatda tarixiy obidalarni restavratsiya qilish, muzeylar va arxivlar faoliyatini modernizatsiya qilish, qo‘lyozmalarni asrab-avaylash va raqamlashtirish, milliy madaniy merosni xalqaro miqyosda targ‘ib qilishga qaratilgan tizimli ishlar amalga oshirilayotgani qayd etilgan.

Maqolada Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan ilgari surilgan Uchinchi Renessans g‘oyasi mamlakat taraqqiyotining muhim strategik yo‘nalishi sifatida alohida e’tirof etilgan. Muallif fikricha, mazkur g‘oya nafaqat tarixiy merosni asrab-avaylash, balki ilm-fan, ta’lim, madaniyat va innovatsiyalarni uyg‘un rivojlantirish orqali mamlakatning intellektual va ma’naviy salohiyatini yuksaltirishga xizmat qilmoqda.

Uchinchi Renessans konsepsiyasi O‘zbekistonning buyuk ilmiy an’analarini qayta tiklash, yosh avlodni bilimli va vatanparvar etib tarbiyalash hamda mamlakatning xalqaro nufuzini yanada mustahkamlashga qaratilgan umummilliy dastur sifatida baholanmoqda.

Gazetaning yozishicha, O‘zbekistonda kechayotgan o‘zgarishlar faqat madaniy sohadagi islohotlar bilan cheklanmaydi. Ular mamlakatning ilmiy, ma’naviy va intellektual taraqqiyotini ta’minlashga qaratilgan uzoq muddatli strategiyaning ajralmas qismi hisoblanadi. Ilmiy muassasalar faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, tarixiy manbalarni tadqiq etish, madaniy merosni muhofaza qilish va zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish kabi yo‘nalishlar yagona maqsad — Yangi O‘zbekistonning mustahkam ma’naviy poydevorini yaratishga xizmat qilayotgani alohida qayd etilgan.

Maqolada Toshkent shahrida barpo etilgan O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi faoliyatiga keng o‘rin ajratilgan.

Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi va g‘oyasi asosida barpo etilgan mazkur betakror majmua O‘zbekistonning madaniy va ilmiy siyosatidagi eng muhim istiqbolli loyihalardan biri bo‘ldi. Markazda VII asrga oid noyob Usmon Mus'hafi saqlanayotgani uning tarixiy ahamiyatini yanada oshiradi.

Shu bilan birga, bu yerda qo‘lyozmalarni ilmiy o‘rganish, restavratsiya qilish, arxiv materiallarini tizimlashtirish va zamonaviy texnologiyalar asosida raqamlashtirish uchun barcha zarur sharoitlar yaratilgan.

Gazetada O‘zbekistonning YUNЕSKO va boshqa xalqaro tashkilotlar bilan madaniy merosni muhofaza qilish sohasidagi hamkorligi, tarixiy obidalarni asrab-avaylash, ularni xalqaro turizm va ilmiy tadqiqotlar bilan uyg‘un rivojlantirishga qaratilgan sa’y-harakatlari haqida so‘z yuritilgan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari