Sayt test holatida ishlamoqda!
23 Avgust, 2026   |   10 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:15
Quyosh
05:40
Peshin
12:26
Asr
17:12
Shom
19:15
Xufton
20:36
Bismillah
23 Avgust, 2026, 10 Rabi`ul avval, 1448

Qur'onda zikr qilingan ranglar

20.09.2023   5925   8 min.
Qur'onda zikr qilingan ranglar

Sariq rang. Bu Qur'oni karimda birinchi zikr qilingan rang bo'lib, besh o'rinda uchraydi:

«(Muso) dedi: “U aytmoqdaki, u yarqiroq, sarg'ish rangli sigir bo'lib, ko'rganlarni quvontirur”»(Baqara surasi, 69-oyat).

Bu oyatda sariq rang ko'zni quvontiradigan deb xabar berilmoqda.

«Bordi-yu, shamolni yuborsak va uni (ekinni qurib) sarg'aygan holda ko'rsalar, ...»(Rum surasi, 51-oyat).

Bu erda sariq rang buzilish, emirilish ma'nolarini ifoda etmoqda.

«(U) bamisoli bir yomg'irki, uning (sababidan unib chiqqan) giyoh kofirlarni taajjubga solur. So'ngra u qurigach, uni sarg'aygan holda ko'rasiz. So'ngra u o'tin bo'lib qolur...»(Hadid surasi, 20-oyat).

Bu erda ham tutash, qurish-qovjirash ma'nolarida kelmoqda.

Oq rang. Bu rang Qur'oni karimda o'n ikki marta zikr qilingan.

«Shuningdek, tonggacha, ya'ni oq ipning qora ipdan (tongning tundan) ajraladigan vaqtigacha eb-ichaveringiz...»(Baqara surasi, 187-oyat).

Oyatdagi oq rang yorug'lik, tong otishini ifodalab kelgan.

«Yuzlari oqargan zotlar esa Allohning rahmatida (jannatida)dirlar. Ular u erda abadiy qoluvchilardir»(Oli Imron surasi, 107-oyat).

Oq rang jannat ahliga xos bo'lgan belgi-alomatdir.

«Keyin ulardan yuz o'girib: “Esizgina Yusuf!” dedi. G'am-g'ussadan uning ko'zlari oqarib (ojiz bo'lib) qoldi va u endi mahzundir»(Yusuf surasi, 84-oyat).

Bu o'rinda esa, oq rang dard-illat ma'nosida ifodalangan.

«Qo'lini (qo'ynidan) chiqargan edi, birdan u qarab turganlarga oppoq (nurli) ko'rindi»(A'rof surasi, 108-oyat).

Bu erda oqlik Muso alayhissalomning mo''jizalarini tasvirlab bermoqda.

«Alloh osmondan suv (yomg'ir, qor) yog'dirib, u bilan ranglari turli bo'lgan mevalarni chiqarganimizni ko'rmadingizmi?! Yana tog'larning oq, qizil, rang-barang yo'l(lisi) ham, tim qorasi ham bordir»(Fotir surasi, 27-oyat).

«Oppoq va (may to'la qadahlar) ichuvchilar uchun lazzatlidir»(Soffot surasi, 46-oyat).

Qora rang. U Qur'oni karimda sakkiz marta zikr qilingan:

«Shuningdek, tonggacha, ya'ni oq ipning qora ipdan (tongning tundan) ajraladigan vaqtigacha eb-ichaveringiz...»(Baqara surasi, 187-oyat).

«Ba'zi yuzlar oqaradigan va ba'zi yuzlar qorayadigan kunni (qiyomatni) eslang: yuzi qorayganlarga (hujjat isboti uchun shunday deyilur): “Iymon keltirgandan keyin yana kufrga qaytgan edingizmi? Kufringiz tufayli mana shu azoblarni totib ko'ring, endi!”»(Oli Imron surasi, 106-oyat).

«Qaysi birlariga qiz (ko'rgani haqida) xushxabar berilsa, g'azabi kelib, yuzlari qorayib ketadi»(Nahl surasi, 58-oyat).

«So'ngra uni qoramtir xazon qilib qo'ygan zotdir»(A'lo surasi, 5-oyat).

«Yana tog'larning oq, qizil, rang-barang yo'l(lisi) ham, tim qorasi ham bordir»(Fotir surasi, 27-oyat).

Yashil rang. Bu ham Qur'oni karimning sakkiz o'rnida keladi:

«Shoh (bir kuni) dedi: “Men tushimda ettita ozg'in sigir ettita semiz sigirni eyayotganini va ettita yashil boshoq bilan birga boshqa (ettita) qurigan boshoqlarni ko'rdim. Ey a'yonlar! Agar tush ta'birini aytuvchi bo'lsangiz, tushim to'g'risida fatvo (javob) beringiz!”»(Yusuf surasi, 43-oyat).

«Ustilarida yashil ipak va shoyi liboslar bo'lib, ular kumush bilakuzuklar bilan bezangan bo'lurlar va Parvardigorlari ularga pok sharob ichirur»(Inson surasi, 21-oyat).

«(Jannat ahli) yashil yostiqlar va go'zal gilamlar uzra yastangan hollarida (o'tirurlar)»(Ar-Rohman surasi, 76-oyat).

Ko'k rang. U Qur'oni karimda bir marta zikr qilingan:

«(U) sur chalinadigan kundir. U kunda Biz jinoyatchilarni ko'zlari (qo'rquvdan) ko'k (nursiz) bo'lib qolgan hollarida yig'urmiz»(Toho surasi, 102-oyat).

Qizil rang. Bir marta zikr qilingan:

«Alloh osmondan suv (yomg'ir, qor) yog'dirib, u bilan ranglari turli bo'lgan mevalarni chiqarganimizni ko'rmadingizmi?! Yana tog'larning oq, qizil, rang-barang yo'l(lisi) ham, tim qorasi ham bordir»(Fotir surasi, 27-oyat).

Pushti rang. Bir marta zikr qilingan:

«Bas, qachonki, (qiyomat qoyim bo'lgach) osmonlar yorilib (jahannam haroratidan) yog'ning durdasi kabi bo'lur (qizarib qolur)»(Ar-Rohman surasi, 37-oyat).

To'q yashil rang. Uning zikri Qur'oni karimda bir marta keladi:

«Ikkisi (sersuv va sersoyalikdan) to'q yashildirlar»(Ar-Rohman surasi, 64-oyat).

 

 

Olimjon OBIDJONOV,

Quvasoy shahar “Islom” jome

 masjidi imom noibi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Ota-onani hurmatlash odoblari

08.08.2026   29952   1 min.
Ota-onani hurmatlash odoblari

Ota-onaning roziligini olishga intilish fazilati barcha fazilatlarning negizi, borliqdagi har qanday haq-huquqlarning kelib chiqadigan asosidir.

Ota-onalar, bola tarbiyasi bilan shug‘ullanayotgan tarbiyachilar farzandlarga quyidagi odatlarni singdirishlari maqsadga muvofiq: 
 

Gunohga sabab bo‘lmasa, otaonaning buyurganlarini albatta bajarish; ota-onaga muloyim so‘zlash; uyga kirganlarida, hurmatlari uchun o‘rnidan turish; har tong salom berish, uyqudan oldin xayrli tun tilash; mol-mulklarini saqlash; so‘ragan narsalarini berish; ulardan maslahat so‘rash; ota-ona haqiga duo va istig‘for aytish; ular mehmon kutishsa, yonlarida muntazir bo‘lib turish; ularning aytishlarini kutmay, ularni xursand qiladigan ishlarni bajarish; ularning huzurlarida ovozni baland ko‘tarmaslik; gaplarini bo‘lmaslik; izn berishmagan joyga bormaslik; uxlayotganlarida bezovta qilmaslik; ahli ayoli, farzandlarini ulardan ustun qo‘ymaslik; ota-ona xatoga yo‘l qo‘ysalar, bilmaslikka olish, darhol kechirib, unutish; kulgili gap bo‘lsa ham, ularning huzurlarida o‘zini tutish; ular yaxshi ko‘radigan taomni ilinish; ulardan oldin taomga qo‘l cho‘zmaslik; ularning oldilarida cho‘zilib yotmaslik, oyoq uzatmaslik; uyga ulardan oldin kirmaslik, oldilariga tushib yurmaslik; chaqirganlarida tezlik bilan javob berish; ularning hayotliklarida ham, vafot etganlaridan keyin ham do‘stlarini hurmat qilish; ota-onasining hurmatini qilmaydiganlar bilan do‘stlashmaslik; ularning haqlariga duo qilish; vafotlaridan keyin Allohning quyidagi kalomini ko‘p aytish: «Ey, Rabbim! Meni ular go‘daklik chog‘imda tarbiyalaganlaridek, Sen ham ularga rahm qilgin!» (Isro surasi, 24-oyat).

Ibrohimjon INOMOV tayyorladi.

“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 10-sonidan

http://hidoyatuz.taplink.ws