Islomning besh ruknidan uchinchisi bo‘lmish zakot ibodati va uning jamiyatga foydalari juda ko‘pdir.

Zakot Madinai munavvarada ikkinchi hijriy sanada Ramazondan oldin farz qilingan. Bir rivoyatda: “Zakot fitr sadaqasi va ramazon ro‘zasi farz bo‘lgandan keyin hijratning ikkinchi yili, shavvol oyida Madinada farz qilingan”, deyilgan.

Qur’oni karimda «zakot» so‘zi 30 martadan ortiq kelgan bo‘lsa, shundan 27 tasida namoz bilan birga zikr qilingan. Bu esa, o‘z navbatida, namoz bilan zakot bir-biriga chambarchas bog‘liq narsalar ekanini ko‘rsatadi. Qolaversa, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning sunnatlarida zakotga alohida e’tibor berilgan.

Alloh taolo o‘zining muqaddas kalomida shunday marhamat qiladi:

فَالَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَأَنْفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ كَبِيرٌ

“Bas, sizlardan iymon keltirganlar va infoq qilganlarga katta ajr bordir”. (Hadid surasi, 7-oyat).

Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vassallamning hadisi shariflarida ham zakotga doir ko‘plab hadislar vorid bo‘lgan. Jumladan:

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: مَا تَصَدَّقَ أَحَدٌ بِصَدَقَةٍ مِنْ طَيِّبٍ وَلاَ يَقْبَلُ اللهُ إِلاَّ الطَّيِّبَ إِلاَّ أَخَذَهَا الرَّحْمَنُ بِيَمِينِهِ وَإِنْ كَانَتْ تَمْرَةً فَتَرْبُو فِي كَفِّ الرَّحْمَنِ حَتَّى تَكُونَ أَعْظَمَ مِنَ الْجَبَلِ كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ فَصِيلَهُ. رَوَاهُ البُخَارِيُّ

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Qay bir kishi halol-pokdan sadaqa qilsa, Alloh halol-pokdan boshqani qabul ham qilmaydi, albatta, Alloh u (sadaqa)ni o‘ng qo‘li bilan qabul qilib oladi. Agar u bir dona xurmo bo‘lsa ham Rahmonning kaftida o‘sadi. Hattoki, tog‘dan ham katta bo‘lib ketadi. Xuddi biringiz toychog‘i yoki bo‘talog‘ini tarbiya qilganidek”, dedilar (Imom Buxoriy rivoyati).

Albatta, haqiqiy zakot tushunchasi bugungi kunda ko‘pchilik o‘ylaganidek boylar tomonidan kambag‘allarga beriladigan uch-to‘rt chaqa emas. Haqiqiy zakot juda ham keng va shomil ma’nodagi tushunchadir.

Hozirgi kunning iqtisodiy muammolaridan biri – jamiyatdagi mavjud pul mablag‘larining ma’lum bir joyga to‘planib, «aylanmay» turib qolishi ekanini iqtisodchilar ko‘p takrorlaydilar.

Odamlar qo‘lidagi pulni qaytarib ololmay hukumatlar, iqtisodiy muassasalar qiynaladilar. Naqd pulga ehtiyoj ko‘payib, yangi pul chiqarilaversa, pulning qiymati tushib ketishi ham sir emas. Zakot esa bu muammoni hal qilishga ham yo‘l ochadi. Har yili to‘planib qolgan pulning ma’lum miqdori boylarning qo‘lidan kambag‘allarning qo‘liga o‘tadi va natijada «aylanmay» turib qolgan naqd pulning ma’lum miqdori o‘z-o‘zidan aylanishni boshlaydi. Natijada ikki qatlam o‘rtasida iliq munosabatlar barobarida yurtga ham baraka keladi.

Ismoilxon MAHMUDOV,

“Sayyid Muhyiddin maxdum”

o‘rta maxsus bilim yurti

4-bosqich talabasi.