Islomning besh ruknidan uchinchisi bo‘lmish zakot ibodati va uning jamiyatga foydalari juda ko‘pdir.
Zakot Madinai munavvarada ikkinchi hijriy sanada Ramazondan oldin farz qilingan. Bir rivoyatda: “Zakot fitr sadaqasi va ramazon ro‘zasi farz bo‘lgandan keyin hijratning ikkinchi yili, shavvol oyida Madinada farz qilingan”, deyilgan.
Qur’oni karimda «zakot» so‘zi 30 martadan ortiq kelgan bo‘lsa, shundan 27 tasida namoz bilan birga zikr qilingan. Bu esa, o‘z navbatida, namoz bilan zakot bir-biriga chambarchas bog‘liq narsalar ekanini ko‘rsatadi. Qolaversa, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning sunnatlarida zakotga alohida e’tibor berilgan.
Alloh taolo o‘zining muqaddas kalomida shunday marhamat qiladi:
فَالَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَأَنْفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ كَبِيرٌ
“Bas, sizlardan iymon keltirganlar va infoq qilganlarga katta ajr bordir”. (Hadid surasi, 7-oyat).
Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vassallamning hadisi shariflarida ham zakotga doir ko‘plab hadislar vorid bo‘lgan. Jumladan:
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: مَا تَصَدَّقَ أَحَدٌ بِصَدَقَةٍ مِنْ طَيِّبٍ وَلاَ يَقْبَلُ اللهُ إِلاَّ الطَّيِّبَ إِلاَّ أَخَذَهَا الرَّحْمَنُ بِيَمِينِهِ وَإِنْ كَانَتْ تَمْرَةً فَتَرْبُو فِي كَفِّ الرَّحْمَنِ حَتَّى تَكُونَ أَعْظَمَ مِنَ الْجَبَلِ كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ فَصِيلَهُ. رَوَاهُ البُخَارِيُّ
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Qay bir kishi halol-pokdan sadaqa qilsa, Alloh halol-pokdan boshqani qabul ham qilmaydi, albatta, Alloh u (sadaqa)ni o‘ng qo‘li bilan qabul qilib oladi. Agar u bir dona xurmo bo‘lsa ham Rahmonning kaftida o‘sadi. Hattoki, tog‘dan ham katta bo‘lib ketadi. Xuddi biringiz toychog‘i yoki bo‘talog‘ini tarbiya qilganidek”, dedilar (Imom Buxoriy rivoyati).
Albatta, haqiqiy zakot tushunchasi bugungi kunda ko‘pchilik o‘ylaganidek boylar tomonidan kambag‘allarga beriladigan uch-to‘rt chaqa emas. Haqiqiy zakot juda ham keng va shomil ma’nodagi tushunchadir.
Hozirgi kunning iqtisodiy muammolaridan biri – jamiyatdagi mavjud pul mablag‘larining ma’lum bir joyga to‘planib, «aylanmay» turib qolishi ekanini iqtisodchilar ko‘p takrorlaydilar.
Odamlar qo‘lidagi pulni qaytarib ololmay hukumatlar, iqtisodiy muassasalar qiynaladilar. Naqd pulga ehtiyoj ko‘payib, yangi pul chiqarilaversa, pulning qiymati tushib ketishi ham sir emas. Zakot esa bu muammoni hal qilishga ham yo‘l ochadi. Har yili to‘planib qolgan pulning ma’lum miqdori boylarning qo‘lidan kambag‘allarning qo‘liga o‘tadi va natijada «aylanmay» turib qolgan naqd pulning ma’lum miqdori o‘z-o‘zidan aylanishni boshlaydi. Natijada ikki qatlam o‘rtasida iliq munosabatlar barobarida yurtga ham baraka keladi.
Ismoilxon MAHMUDOV,
“Sayyid Muhyiddin maxdum”
o‘rta maxsus bilim yurti
4-bosqich talabasi.
Misr poytaxti Qohira shahrida bo‘lib o‘tayotgan xalqaro anjumanning tantanali ochilish marosimida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari nufuzli mukofot — Imom Qarofiy nomidagi "Fatvo sohasidagi yuksak xizmatlari uchun" xalqaro mukofoti bilan taqdirlandilar.
Yuksak mukofotni Misr Arab Respublikasi bosh muftiysi, Butunjahon fatvo idoralari va hay’atlari Bosh kotibiyati raisi, professor Nazir Muhammad Ayyod, Misr vaqf vaziri doktor Usoma al-Azhariy hamda Xalqaro Islom fiqhi akademiyasi bosh kotibi doktor Qutb Mustafo Sano kabilar tantanali ravishda topshirdilar.
So‘zga chiqqan notiqlar O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohada olib borilayotgan keng ko‘lamli islohotlarni yuqori baholab, ushbu e’tirof Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining Islom dini ma’rifatini keng yoyish, ilmiy-tadqiqotlarni qo‘llab-quvvatlash hamda zamonaviy fatvo faoliyatini yangi bosqichga olib chiqishdagi fidokorona mehnatlarining munosib samarasi ekanini alohida ta’kidladi.
Taqdirlash chog‘ida turli mamlakatlardan kelgan 500 nafardan ziyod anjuman ishtirokchilari e’tiboriga O‘zbekistondagi diniy-ma’rifiy soha islohotlari hamda Muftiy hazratlarining ko‘p qirrali faoliyatiga bag‘ishlangan maxsus videorolik namoyish etildi. Unda yurtimiz qadimdan buyuk sivilizatsiyalar beshigi, ilm-ma’rifat va islom madaniyatining muazzam markazi bo‘lib kelgani e’tirof etildi. Shuningdek, lavhada bugungi kunda Davlatimiz Rahbari boshchiligida diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli yangilanishlar, nufuzli xalqaro anjumanlar, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining samarali faoliyati, jumladan, Fatvo markazining ishga tushirilishi va mo‘tadillikni targ‘ib etish borasidagi salmoqli tashabbuslari atroflicha ko‘rsatib berildi.
Ma’lumot o‘rnida, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari bunga qadar ham bir qator yuksak mukofotlarga sazovor bo‘lganlar:
- Prezidentimiz farmonlariga muvofiq “Oliy darajali Imom Buxoriy” ordeni;
– Rossiya Federatsiyasi markaziy diniy idorasining «Al-I’tisom» («Hamjihatlik») medali;
– Qirg‘iziston musulmonlari diniy boshqarmasining «Ыntimak» («Birdamlik») medali;
– «Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasining 30 yilligi» yubiley medali;
– Shimoliy Kavkaz musulmonlarini muvofiqlashtirish markazining «Ummat oldidagi xizmatlari uchun» ordeni;
– Rossiya Federatsiyasi Imom Buxoriy nomidagi diniy tashkilotining «Al-Ilm» ordeni.
«Fatvo sohasidagi yuksak xizmatlari uchun» mukofoti haqida:
Mazkur nufuzli xalqaro mukofot Butunjahon fatvo idoralari va hay’atlari Bosh kotibiyati tomonidan ta’sis etilgan bo‘lib, buyuk alloma, faqih Imom Shihobuddin al-Qarofiy (1228–1285) sharafiga nomlangan.
Ushbu mukofot Islom ummatida mo‘tadillik tamoyillarini ilgari surish, bir yoqlama va tor qarashlardan saqlanish, jamoaviy ijtihod hamda fatvo berish amaliyotini takomillashtirish va zamonaviy muammolarga to‘g‘ri shar’iy yechimlar ishlab chiqishga ulkan hissa qo‘shgan yetuk ulamolarga taqdim etiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati