Saharlik – Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatlari. Abdulloh ibn Horis roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga kirganimda u zot sollallohu alayhi vasallam saharlik qilayotgan ekanlar. Shunda: “Albatta, saharlik barakadir”, dedilar (Imom Nasoiy rivoyati).
Abu Said Xudriy roziyallohu anhu aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Saharlik qilish – barakadir, bir qultum suv bilan bo‘lsa ham saharlik qiling”, dedilar (Imom Ahmad rivoyati).
Salmon Forsiy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Baraka jamoat va saharlikdadir”, dedilar (Imom Tabaroniy rivoyati)
Nabiy alayhissalom sahobalarga saharlik qilish va uning fazilatlari haqida so‘zlab berardilar, ular bilan birga saharlik qilardilar. Zayd ibn Sobit roziyallohu anhu bunday deydi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam bilan saharlik qildim. So‘ngra u zot bomdod namoziga turdilar” (Imom Buxoriy rivoyati).
Irboz ibn Sariya roziyallohu anhu aytadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ramazon oyida meni saharlikka chaqirib, “Baraka dasturxoni sari shoshilgin”, dedilar (Imom Abu Dovud, Imom Nasoiy rivoyati).
Saharlik Islom ummatini ahli kitobdan ajratib turuvchi amallardan biri hamdir. Amr ibn Oss roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Bizning ro‘zamiz bilan ahli kitobning ro‘zasi orasidagi farq saharlik qilishdadir”, dedilar (Imom Muslim rivoyati).
Saharlik fazilatlaridan yana biri unda duo qabul bo‘luvchi vaqt bor. Bu haqda Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Alloh taolo har kechaning oxirgi uchdan biri qolganda: “Kim Menga duo qiladiki, Men uni qabul qilsam, kim Mendan so‘raydiki, Men unga bersam, kim Menga istig‘for aytadi, Men uni mag‘firat qilsam”, deydi», dedilar (Imom Muslim rivoyati).
Saharlik qilish Alloh va farishtalarning rahmatiga noil qiladi. Abu Said Xudriy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Saharlik qiluvchiga Alloh va farishtalarning rahmati bo‘ladi”, dedilar (Imom Ahmad rivoyati).
Saharlikda xurmo iste’mol qilish Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatlaridandir. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: “Xurmo mo‘min uchun qandoq ham yaxshi saharlik”, deganlar (Imom Abu Dovud rivoyati).
Alloh taolo barchamizga Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning sunnatlariga amal qilishni nasib etsin.
Davron NURMUHAMMAD
tayyorladi.
Islom sivilizatsiyasi markazida diniy soha vakillari uchun tashkil etilgan o‘quv-seminarda ajdodlar ilmiy merosi, Qur’oni karim qiroati va tajvid ilmiga oid bilimlar amaliy mashg‘ulotlar bilan mustahkamlandi. Unda ishtirok etgan imomlar Markazda olgan saboqlarini o‘zlari faoliyat yuritayotgan masjidlarda ham targ‘ib etish, tarixiy merosni o‘rganish bilan cheklanmay, uning ma’rifiy ahamiyatini jamoatchilikka yetkazish zarurligini ta’kidladi, xabar bermoqda iccu.uz.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi va Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamkorligida «Uchinchi Renessans chorrahasi» dasturi doirasida navbatdagi o‘quv-seminar tashkil etildi.
Mashg‘ulotlarda Din ishlari bo‘yicha qo‘mita huzuridagi Diniy-ma’rifiy sohada malaka oshirish va qayta tayyorlash instituti tinglovchilari ishtirok etdi.
Dastur tarixiy va diniy-ma’rifiy bilimlarni uyg‘unlashtirish, soha vakillarini ajdodlar ilmiy merosi bilan yaqindan tanishtirish hamda ularning kasbiy bilim va ko‘nikmalarini mustahkamlashga qaratildi.
Ishtirokchilar dastlab Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalari bilan tanishdi. Ularga Movarounnahrdan yetishib chiqqan buyuk allomalarning ilm-fan, madaniyat va islom sivilizatsiyasi taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi, tarixiy qo‘lyozmalar hamda noyob madaniy meros namunalari haqida ma’lumot berildi.
O‘quv-seminarning asosiy qismlaridan biri Qur’oni karimni to‘g‘ri tilovat qilish va tajvid qoidalarini chuqur o‘zlashtirishga bag‘ishlandi.
Shayx Alijon qori Fayzulloh Maxdum o‘g‘li «Qiroat va tajvid ilmi» mavzusida mashg‘ulot o‘tkazib, Qur’oni karim tilovatining o‘ziga xos jihatlari, harflarni to‘g‘ri talaffuz qilish, qiroat qoidalariga amal etish va diniy bilimlarni muntazam takomillashtirish masalalarini tushuntirdi.
Mashg‘ulotlar ishtirokchilarga o‘z bilimlarini mustahkamlash, tajribali ustoz bilan bevosita muloqot qilish va qiroat ilmiga oid muhim masalalar yuzasidan fikr almashish imkonini berdi.
Seminar ishtirokchilari Islom sivilizatsiyasi markazidagi ta’limiy muhit va mashg‘ulotlardan olgan taassurotlarini baham ko‘rar ekan, bu yerda o‘rganilgan bilimlarni amaliyotga tatbiq etish muhimligini ta’kidladi.
Jumladan, Toshkent shahri Uchtepa tumanidagi Hazrati Umar jome masjidi imom-xatibi Muhammadali Fazliddin Markazning vazifasi faqat tarixiy yodgorliklar va noyob eksponatlarni namoyish etish bilan cheklanmasligini qayd etdi.
Uning fikricha, buyuk allomalar merosini o‘rganish insonni ilm olishga, o‘z ustida ishlashga va egallagan bilimlarini boshqalar bilan baham ko‘rishga undashi lozim.
«Islom sivilizatsiyasi markazini faqat muzey sifatida qabul qilmaslik kerak. Bu yerdagi asosiy maqsad — ajdodlarimizning ilm yo‘lidagi xizmatlarini ko‘rsatish, ularning merosi orqali bugungi avlodni ma’rifatga undashdir. Bu maskanga kelgan har bir inson buyuk allomalarimiz butun hayotini ilmga bag‘ishlaganini anglaydi. Biz ham ular bilan faxrlanish bilangina cheklanmay, ularning ilmiy an’analarini davom ettirishga intilishimiz zarur.
Shayx Alijon qori Fayzulloh Maxdum o‘g‘lining qiroat va tajvid ilmiga bag‘ishlangan suhbatidan ham katta ilhom oldik. Bu dars Qur’onga bo‘lgan shavqimiz va muhabbatimizni yanada oshirdi. Bugungi mashg‘ulotlardan olgan eng muhim xulosalarimizdan biri — yoshimiz va kasbimizdan qat’i nazar, doimo ilm olishga intilishimiz kerakligidir. Eng muhimi, o‘rganganlarimizni avvalo oilamizdan boshlab hayotga tatbiq etishimiz, keyin esa jamiyatga yetkazishimiz lozim. Shundagina ma’rifatning samarasi kengroq namoyon bo‘ladi», — dedi Muhammadali Fazliddin.
Mazkur fikrni Toshkent shahridagi Rakat jome masjidi noib imomi Ahror Rahmonov ham qo‘llab-quvvatladi. Uning ta’kidlashicha, Markazdagi mashg‘ulotlar diniy soha vakillariga nafaqat tarixiy bilimlarini boyitish, balki o‘z faoliyatida foydalanish mumkin bo‘lgan yangi ma’lumot va tajribalarni o‘zlashtirish imkonini bermoqda.
«Prezidentimiz tashabbusi bilan bunyod etilgan ushbu ulug‘ maskanda har bir bo‘limning o‘ziga xos o‘rni bor. Bu yerda nafaqat tarixiy merosimiz bilan tanishamiz, balki ta’lim va ma’rifatga qaratilgan e’tiborni ham yaqqol ko‘ramiz. Ustozlarimizning suhbatlari va mashg‘ulotlaridan katta foyda olmoqdamiz. Eng muhimi, bu yerda olgan bilimlarimizni o‘zimiz xizmat qilayotgan masjidlarda ham yetkazishga, ularning jamiyat uchun manfaatli bo‘lishiga harakat qilamiz», — dedi Ahror Rahmonov.
«Uchinchi Renessans chorrahasi» dasturi doirasidagi mazkur uchrashuv ham tarixiy merosni o‘rganishni zamonaviy ta’lim va kasbiy malaka oshirish jarayoni bilan bog‘lashga qaratilgan.
Shu tariqa, Islom sivilizatsiyasi markazida tashkil etilayotgan ma’rifiy mashg‘ulotlar ajdodlar merosini namoyish etishdan uni chuqur anglash va jamoatchilikka yetkazish sari muhim o‘quv maydoni vazifasini bajarmoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati