Sayt test holatida ishlamoqda!
08 Iyul, 2026   |   23 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:14
Quyosh
04:58
Peshin
12:29
Asr
17:41
Shom
20:02
Xufton
21:42
Bismillah
08 Iyul, 2026, 23 Muharram, 1448

Ro‘zador tiliga ehtiyot bo‘lsin

06.05.2020   3974   3 min.
Ro‘zador tiliga ehtiyot bo‘lsin

Ro‘za tutish nafaqat yeb-ichish va nafsni jilovlash bilan, balki tilidan chiqayotgan har bir so‘zga e’tiborli bo‘lish bilan ham mukammal ado etiladi. Kishi tong qorong‘usidan to shomgacha qiynalib yeb-ichmasayu og‘zidan turli so‘kinish va yolg‘onlar chiqaversa, bu ro‘za mukammal bo‘lmaydi. Bu borada Abu Hurayra (r.a.)dan rivoyat qilingan hadisi sharifda Rasululloh (s.a.v.): “Ro‘za shahvatlardan to‘suvchidir, agar birortangiz ro‘za tutadigan bo‘lsa, noloyiq so‘zlarni aytib, johillik qilmasin, biror kishi urushib yoki so‘kishadigan bo‘lsa, men ro‘zadorman, deb ikki marta aytsin”, - dedilar. (imom Buxoriy va imom Muslim rivoyatlari). Ushbu hadisda aytilganidek, imkon boricha yomon so‘zlardan uzoq bo‘lish, mabodo biror kimsa ro‘zadorni ranjitadigan bo‘lsa,  tiliga ehtiyot bo‘lishdan chalg‘itsa buning ham yechimi borligini, “men ro‘zadorman” deb aytishi kifoya ekani ta’kidlanadi.

Nabiy (s.a.v.): “Ba’zi ro‘zadrlar borki, ularga ro‘zasi uchun ochlikdan o‘zga narsa bo‘lmas. Ba’zi tunda bedor bo‘lgan borki, ularga bedorligi uchun uyqusizlikdan o‘zga narsa bo‘lmas”, dedilar. Ba’zi kishilar ro‘za tutdim, deb vaqtini bekorchi ishlarga sarf etadi,  g‘iybat qiladilar, yolg‘on gapirib turli tushunmovchiliklarga sabab bo‘ladi yoki maqtanchoqligi bilan riyokorga aylanadi. Ushbu hadis odamlarni ana shunday ro‘zadorga makruh, ya’ni yomon ko‘rilgan ishlarni bajarmaslikni ogohlantiradi, aks holda qiyinchilikdan boshqasi berilmasligi ta’kidlanadi. Demak, har bir ibodatning o‘ziga kerakli qaytariqlariga qat’iy amal qilish joiz bo‘lganidek, ro‘zaning ham muhim shartlaridan biri – til ofatlaridan saqlanmoqdir.

Yolg‘on gapirish munofiqlik alomati ekani hadislarda keltiriladi. Bu illat ro‘za uchun ham o‘z ta’sirini o‘tkazmay qolmaydi. Bu borada bir hadisi sharifda: “Kim yolg‘on gapirishni va unga amal qilishni qo‘ymasa, uning taomi va sharobini tark qilmog‘iga Allohning ehtiyoji yo‘q”, deyiladi. Demak, ro‘za tutdim deb niyat qilgan, uning barcha qiyinchiliklarini sabot bilan yenggan har kishi albatta yolg‘on gapirishdan himoyalanmog‘i muhim ekan.

Ro‘zador g‘iybat, so‘kinish, bo‘hton kabi barcha illatli amallardan tiyilmasa, uning savoblari yo‘qqa chiqishi mumkin. Bu xaqda Rasululloh (s.a.v.): «... U kishi ochlikdan boshqa narsaga ega bo‘lmaydi» — deganlar. (Ibn Moja rivoyati, sahihut targ‘ib).

Aksincha, ro‘za tutgan inson yaxshi gaplarni gapirib, insonlarga ezgulik ulashsa, ko‘ngillarini olib shirinsuhan bo‘lishga intilsa, ko‘plab savoblarga erishadi. Ramazonning beqiyos imkoniyatlaridan biri duolarning ijobat etilishidir. Bebaho lahzalarni behuda ishlarga sarf etish o‘rniga xolis duo qilishning xislati son sanoqsizdir.

Bu borada Abu Hurayra (r.a.)dan rivoyat qilinadi. Rasululloh (s.a.v.): “Uch toifa kishining duosi rad etilmaydi. Ular: Ro‘zadorning og‘iz ochgunicha qilgan duosi, odil imomning duosi, mazlumning duosi”, - deganlar (Termiziy va Ibn Moja rivoyatlari)

Abdulloh ibn Os (r.a.)dan rivoyat qilingan yana bir hadisda Rasululloh (s.a.v.): “Ro‘zadorning iftor paytida qilgan duosi rad qilinmaydi”, - dedilar. (Ibn Moja va Ibn Sunniy rivoyatlari).

 

Manbalar asosida “Ko‘kaldosh” o‘rta maxsus islom bilim yurti mudir muovini A.G‘aniyev tayyorladi.

 

Ramazon-2020
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

MUFTIYLAR MUSULMON UMMATI OLDIDAGI DOLZARB MASALALARNI MUHOKAMA QILDILAR

07.07.2026   1186   1 min.
MUFTIYLAR MUSULMON UMMATI OLDIDAGI DOLZARB MASALALARNI MUHOKAMA QILDILAR

Avvalroq xabar berganimizdek, xalqaro anjuman o‘z kun tartibidagi asosiy ilmiy va amaliy qismga o‘tib, ayni damda Islom sivilizatsiyasi markazida yalpi majlislar va sho‘ba yig‘ilishlari qizg‘in davom etmoqda.

Xususan, “Islom sivilizatsiyasining ma’naviy merosi: hadis, fiqh, ilohiyot va ma’rifat” mavzusidagi I yalpi majlis doirasida tashkil etilgan Muftiylar sho‘basida islom olamining eng nufuzli din arboblari va bosh muftiylar jam bo‘ldilar.
 

Ushbu nufuzli yig‘ilishda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, Kavkaz musulmonlari idorasi raisi Shayxulislom Olloshukur Poshozoda, Misr Bosh muftiysi Shayx Nazir Muhammad Ayyad, Iordaniya muftiysi Shayx Ahmad Hasanot, Rossiya Musulmonlari markaziy diniy idorasi raisi Shayx Talgat Tajuddin, Qozog‘iston muftiysi Shayx Navro‘zboy hoji Tag‘anuli va Qirg‘iziston muftiysi Shayx Abdulaziz qori Zokirov kabi ulamolar o‘z ma’ruzalari bilan ishtirok etdilar.



Mazkur sho‘ba yig‘ilishi davomida din peshvolari bugungi murakkab davrda musulmon ummati oldida turgan eng dolzarb va muhim masalalar, islom ma’rifatini keng yoyish hamda xalqaro hamkorlikni kuchaytirish borasida atroflicha bahs va munozaralar olib bordilar.
 

Muloqotlar chog‘ida xorijlik muftiylar yurtimizda ajdodlar merosini tiklash yo‘lida olib borilayotgan ulug‘vor ishlarni, xususan, anjuman o‘tayotgan muhtasham Islom sivilizatsiyasi markazining mahobati, mazmun-mohiyati va ilmiy imkoniyatlarini yuksak hayrat bilan tilga olib, ushbu maskan butun dunyo islom ilm-fanining yirik global platformasiga aylanayotganini alohida e’tirof etdilar.



O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari