Ba’zilar “Ro‘zaning hikmati nima?” yoki “Ro‘za tutishdan maqsad nima?” degan savollarni beradilar.
Alloh taolo bandalarini nima ishga buyurgan va ularini nimadan qaytargan bo‘lsa, buyuk hikmatga ko‘ra buyurib-qaytargandir. U Zotning barcha ishi hikmatdan xoli emas. U Zot Hakimdir.
Biror ibodatni buyurishdan ko‘zlangan maqsad ba’zan oshkora aytilgan bo‘lsa, ba’zi o‘rinlarda maxfiy qilingan. Ulamolar bu hikmatni izlab, o‘rganib, topib, odamlarga bayon qilib beradilar.
Alloh taolo Qur’oni Karimda ro‘zaning katta hikmatini bayon qilib shunday degan:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
“Ey iymon keltirganlar! Sizlardan avvalgilarga farz qilganidek, sizlarga ham ro‘za farz qilindi. Shoyadki taqvodor bo‘lsangiz” (Baqara surasi, 183-oyat).
Demak, ro‘zaning farz qilinishidan ko‘zlangan katta maqsad – taqvodorlikdir.
Xo‘sh, inson ro‘za sababli qanday qilib taqvodor bo‘ladi?
Ro‘za tutganingizni Alloh taolodan boshqa hech kim bilmaydi, bilolmaydi. Ramazonda kunduzi hech narsa yemay, hech narsa ichmay yuribsiz. Sizni yeyish-ichishdan nima to‘syapti? Borib muzdek suv ichsangiz, sizni biror inson ko‘rmaydi-ku! Lekin ichmaysiz. Chunki sizni Alloh ko‘rib turganini o‘ylaganingiz uchun ichmaysiz. Ha, Alloh meni ko‘rib turibdi degan qo‘rquv suv ichishdan sizni to‘syapti. Bu muroqabadir. Allohning ko‘rib turganini his etishdir. Inson Allohning ko‘rib turganini his qilsa, Uning buyurganini qilib, qaytarganidan qaytadi. Bu esa – taqvodir.
Ro‘zador odam shu ro‘zasi sababli poklanadi, shu ro‘zasi sababli taqvodor bo‘ladi, shu ro‘zasi sababli gunohlardan tiyilishni o‘rganadi. Sizni gunoh qilishga sharoitingiz bor bo‘lsa ham, qo‘lingizni cho‘zsangiz gunoh sodir bo‘lsa ham shu ishni qilmaysiz. Alloh meni ko‘rib turibdi deb yeyish-ichishdan tiyilishda egallagan malakangiz gunohdan tiyilishda ham qo‘l keladi.
Shayx Sa’iyd ibn Muhammad Kamaliyning mav’izasidan
O‘MI matbuot xizmati
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Fazilatli imom, muhaddis, shayx Muhammad Avvoma hafizahulloh ziyoratlariga kelgan talabalarga aytadilar: “Men sizning ba’zi umumiy yoki muayyan masalalarga oid savollaringizga javob berishga vaqt ajratishim mumkin va siz ulardan foyda ko‘rasiz. Lekin buning o‘rniga men sizga ilm yo‘lida 60 yildan uzoqroq muddatda to‘plagan ayrim nasihatlarimni yetkazishni afzal ko‘raman.
“Unutmangki, ixlos – mo‘jizalar yaratadi. Buyuk olim Mavlono Qosim Nanutviy rahimahulloh na shoh, na qudratli hukmdor bo‘lgan, balki qishloqdan kelgan oddiy odam edi. Devbandda madrasaga asos soldi va natijada butun dunyo bo‘ylab son-sanoqsiz olimlarning yetishib chiqishiga xizmat qildi.
Pokistonlik Shayx Muhammad Amin Xarvaliy aytadi: “Pokistonning birgina Karachi shahrida 30 mingta islomiy ta’lim muassasasi mavjud bo‘lib, ularning ildizi Dorul Ulum Devbandga borib taqaladi. Xuddi shunday, Pokiston, Hindiston, Bangladesh, Janubiy Afrika, Angliya, Amerika va boshqa ko‘plab mamlakatlardagi minglab institutlarning barchasining onasi Dorul Ulum Devband sanaladi. Bu uning asoschisining ixlosi va musulmonlar manfaati uchun xizmat qilishga bo‘lgan xolis niyatining mevasidir.
Bomdod namozidan keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning quyidagi duolarini o‘qishni unutmang:
اللهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا وَرِزْقًا طَيِّبًا وَعَمَلاً مُتَقَبَّلاً
O‘qilishi: Allohumma inniy asaluka ’ilman naafi’an va rizqon toyyiban va ’amalan mutaqobbalan.
Ma’nosi: Yo Allohim, Sendan foydali ilm, pokiza rizq, qabul bo‘ladigan amal so‘rayman!
Shom namozidan keyin esa, Qur’onda kelgan ushbu duoni o‘qing:
﴿رَبَّنَا لاَ تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّاب﴾
O‘qilishi: Robbanaa laa tuzig‘ qulubanaa ba’da iz hadaytanaa vahab lanaa milladunka rohmatan innaka antal vahhaab.
Ma’nosi: Ey Robbimiz, bizni hidoyat qilganingdan so‘ng qalblarimizni og‘dirmagin va bizga O‘z huzuringdan rahmat ato qilgin. Albatta Sening O‘zing ko‘plab ato qiluvchisan.
Alloh taolo Shayx Muhammad Avvoma va u kishining oilasini ikki dunyo yaxshiliklari bilan mukofotlasin, ularga baraka ato etsin, hamisha O‘z panohida saqlasin va ilmlaridan to‘liq foydalanishimizni nasib etsin.
Davron NURMUHAMMAD