O‘zbekiston musulmonlari idorasi butun dunyoga katta tashvish bo‘lib turgan koronavirus kasalligi pandemiyasi davrida qator xorijiy mamlakatlarda Ramazon oyi ibodatlarini qanday o‘tkazilishi bilan bog‘liq masalalarni o‘rganib chiqdi. Natijada barcha davlatlarda karantin talablariga xos jiddiy va qat’iy chora-tadbirlar joriy etilganiga guvoh bo‘lindi.
Qozog‘iston
Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasi raisi, bosh muftiy Navro‘zbay qozi Tag‘anuli Prezident huzuridagi Markaziy kommunikatsiyalar xizmatida 14 aprelda bo‘lib o‘tgan internet matbuot anjumanida mamlakatda favqulodda holat davrida diniy marosimlarni o‘tkazish tartibini e’lon qildi.
Bosh muftiyning ta’kidlashicha, favqulodda holat tufayli mamlakatda karantin davrida Ramazon oyida epidemiya tarqalishining oldini olish maqsadida, tarovih namozlari masjidlarda o‘tkazilmaydi. Hamma o‘z uyida oila a’zolari bilan birga ibodat qilishni talab qilanadi. Diniy idora epidemiya tarqalishining oldini olish uchun masjidlar, kafelar, jamoat joylari va boshqalarda iftorlik faoliyatini vaqtincha to‘xtatishga chaqirdi.
Qirg‘iziston
Qirg‘izistonda favqulodda holat joriy yilning 30 apreliga qadar uzaytirilgani munosabati bilan Qirg‘iziston musulmonlari diniy boshqarmasi muftiysi Maqsatbek hoji Toktomushev xalqqa murojaat qildi. U musulmonlar uchun muqaddas bo‘lgan Ramazon oyining boshlanishi karantinga to‘g‘ri kelishini ta’kidlab, fuqarolarni favqulodda holat tartibini buzmaslikka chaqirdi.
“Ro‘za bir necha kundan keyin boshlanadi va bu yil favqulodda holat munosabati bilan iftor va taroveh ibodatlari uyda, oilada o‘tkaziladi”, deb ta’kidladi muftiy hazratlari.
Iordaniya
Iordaniya “Vaqf” ishlari vaziri Muhammad al-Xaliliy o‘z mamlakati yangi koronavirus kasalligining keng tarqalishiga qarshi kurash choralari doirasida Ramazon oyida masjidlarda jamoat bo‘lib, namoz o‘qishni taqiqlanishini e’lon qildi. Tarovih namozlari uylarda o‘qiladi, masjidlarda emas, bu tadbirlar Islom shariatiga muvofiq bo‘lganini tushuntirdi.
Rossiya
Rossiya Federatsiyasi musulmonlari diniy idorasining markazlashgan diniy tashkiloti Ulamolar Kengashi 2020 yil 16 aprelda 3/20-sonli fatvosini e’lon qildi. Unga ko‘ra, 2020 yil Ramazon oyining birinchi kuni 24 aprel, oxirgi kuni – 23 may deb belgilandi.
Ushbu fatvoning 5-bandida koronavirus kasalligining keng tarqalishi bilan bog‘liq hozirgi vaziyat, shuningdek Moskva va Rossiyaning boshqa mintaqalarida ommaviy yig‘inlarning taqiqlanishi munosabati bilan Kengash taroveh namozini uyda o‘qishni maqsadga muvofiq va zarur deb hisoblagan.
Pokiston
CNN telekanali xabar berishicha, Pokiston prezidenti Arif Alaviy Pokistonning yetakchi ruhoniylari bilan maslahatlashgandan so‘ng, Alavi masjidlarda niqob kiyishni majburiy qilish va ijtimoiy masofani ta’minlash uchun masjidlarga politsiya xodimlarini jalb etish kabi tadbirlarni o‘z ichiga olgan 20 banddan iborat rejasini ishlab chiqdi.
Pokiston prezidenti, agar ushbu tartiblarga rioya qilinmasa yoki holatlar keskin ko‘payib ketsa, hukumat Ramazon oyida masjidlarga nisbatan siyosatining har qanday qismini ko‘rib chiqadi va o‘zgartirishini ma’lum qildi.
Demakki, barcha mamlakatlarda butun dunyoga katta tashvish bo‘lib turgan koronavirus kasalligi tufayli Ramazon oyi davomida jiddiy va qat’iy ehtiyot choralari qo‘llangan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Pokistonning “Associated Press of Pakistan” axborot agentligida I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi yakunlariga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Maqolada shu yilning 7–11 iyul kunlari O‘zbekistonda Islom sivilizatsiyasi bo‘yicha birinchi xalqaro forum bo‘lib o‘tgani, anjuman yakunida forum ishtirokchilari Prezident Shavkat Mirziyoyev nomiga murojaat yo‘llagani ta’kidlangan.
Qayd etilganidek, murojaatda Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi va bevosita qo‘llab-quvvatlovi bilan tashkil etilgan ushbu forum nafaqat nufuzli ilmiy anjuman, balki insoniyatning umumiy ma’naviy va intellektual merosini asrashga qaratilgan global hamkorlikning yangi bosqichini boshlab bergan tarixiy voqea sifatida baholangan.
Murojaatda forumning Toshkent, Samarqand va Termiz kabi buyuk sivilizatsiya markazlarida o‘tkazilgani chuqur ramziy ahamiyatga ega ekani qayd etilib, aynan shu zaminda jahon ilm-fani taraqqiyotiga ulkan hissa qo‘shgan allomalar yetishib chiqqanligi alohida ta’kidlangan.
“Forum ishtirokchilari BMT Bosh Assambleyasining 72-sessiyasida Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazini tashkil etish tashabbusini so‘nggi o‘n yillikdagi eng muhim xalqaro gumanitar tashabbuslardan biri sifatida e’tirof etdi. Ular mazkur markaz kelgusida jahonning yetakchi olimlarini birlashtiruvchi yirik xalqaro ilmiy-ma’rifiy maskanga aylanishiga ishonch bildirdi”, — deya fikr yuritilgan materialda.
Maqolada yozilganidek, O‘zbekistonda tarixiy merosni asrash, fundamental ilm-fanni rivojlantirish va sivilizatsiyalar muloqotini mustahkamlash borasida amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlar yuksak baholangan.
Xususan, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi, Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi, Imom Buxoriy, Imom Moturidiy va Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari hamda Xalqaro islom akademiyasi faoliyati ushbu siyosatning yorqin namunasi sifatida qayd etilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati