Sayt test holatida ishlamoqda!
07 Avgust, 2026   |   24 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:52
Quyosh
05:22
Peshin
12:34
Asr
17:27
Shom
19:38
Xufton
21:08
Bismillah
07 Avgust, 2026, 24 Safar, 1448

Hadislarda virus haqida so‘z bormi?

25.03.2020   3608   4 min.
Hadislarda virus haqida so‘z bormi?

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam virus haqida nima deganlar?

 

Ushbu holatda ham namozni jamoat bilan ado etish kerakmi?

 

Hozirgi kunda keng tarqalayotgan koronavirus (SOVID-19) hukumatlarni va axborot agentliklarini butun dunyo aholisiga foydali bo‘lgan eng aniq ma’lumotlar va kerakli ko‘rsatmalar berishni talab qilmoqda. Chunki virus butun dunyo bo‘ylab tarqalib ketdi. Shuningdek shifokorlar, epidemiya va pandemiya soha mutuxasislariga talab oshmoqda.

 

Immunolog doktor Entoni Fossi va tibbiyot muxbiri doktor Sanjay Gupta kabi mutaxasislar kasallikning oldini olish uchun shaxsiy gigiyena va karantin qoidalariga rioya qilish, odamlardan ajralib olib uyda o‘tirish (SOVID-19) ga qarshi eng samarali vosita deb aytishmoqda.

 

Epidemiya vaqtida shaxsiy gigiyenaga rioya qilishni va karantin qoidalariga amal qilishni kim tavsiya qilganini bilasizmi?

 

Muhammad sollallohu alayhi vasallam, bundan 1400 yil avval.

 

U zot sollallohu alayhi vasallam halokatga olib boradigan kasalliklarning mutaxassisi emasdilar. Shunday bo‘lsa-da hozirgi zamonda keng tarqalayotgan koronavirus kabi kasalliklarning oldini olish va unga qarshi kurashish bo‘yicha ma’lumotlarag ega edilar.

 

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday yuqumli kasalliklar haqida: “Agar sizlar u (kasallik) biror yerda tarqaganini eshitsangiz u yerga bormang. Agar siz yashayotgan yerda (u kasallik) tarqagan bo‘lsa u yerdan chiqmang”, deganlar.

 

Shuningdek, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kasal odam sog‘lom odamning oldiga bormasin”, deganlar.

 

Shuningdek Rasululloh sollallohu alayhi vasallam odamlarni kasallikdan himoya qiladigan tozalik qoidalariga amal qilishga da’vat qilardilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning quyidagi hadislariga e’tibor bering: “Poklik iymondandir”.

 

“Taomning barakasi undan oldin (ikki qo‘lni) yuvishdir va undan keyin (ikki qo‘lni) yuvishdir”.

 

Nabiy sollallohu alayhi vasallam og‘riqdan ozor chekayotgan odamlarga nima qilishga buyurganlar?

 

U zot sollallohu alayhi vasallam odamlarni tibbiyot bilan davolanishga chaqirib: “Ey Allohni bandalari, davolaninglar. Albatta Alloh taolo o‘limdan boshqa dardga shifo beradi”, deb marhamat qilganlar.

 

Muhimi shundaki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam mantiq va aqida o‘rtasidagi muvozanatni idrok etganlar. Oxirgi kunlarda ba’zi odamlar karantin va o‘z o‘zini himoya qilish uchun uyda o‘tirishdan jamoat bilan namoz o‘qishni afzal deyishmoqda.

 

To‘g‘ri, namoz o‘qish Robbimizning bandalariga buyurgan buyrug‘idir. Lekin ushbu holatda namozni uyda ado etgan ma’qul. Kasallikdan tuzalish uchun uning sabablariga amal qilish kerak.

 

Quyidagi qissani tafakkur qilib ko‘ring: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tuyasini bog‘lamasdan tark qilgan bir sahroyi kishini ko‘rdilar. Sahroyidan tuyani bog‘lab qo‘ymaganining sababini so‘radilar. Badaviy Allohga tavakkal qilganini aytdi. Rasululloh sollallohu alyhi vasallam: “Uni bog‘lab qo‘y, keyin tavakkal qil dedilar”.

 

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam odamlarga din ishlarida maslahat qilishni buyurdilar. Lekin barcha odamlar yaxshi hayot kechirishlari uchun turli xil kasalliklardan himoyalanish, buning uchun ma’lum qoidalarga amal qilish lozim ekanini buyurdilar.

Boshqacha qilib aytganda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam odamlarga aql bilan ish tutishlarini tavsiya qildilar.  

 

Hazrati Umar roziyallohu anhu Shomga borganlarida u yerda vabo tarqalganini eshitib orqaga qaytishga qaror qildilar.

 

Shunda Abu Ubayda roziyallohu anhu:

 

«Allohning qadaridan qochibmi?» dedi.

 

Hazrati Umar roziyallohu anhu unga:

 

«Shuni sendan boshqa aytsa bo‘lmasmidi? Ha, Allohning qadaridan, Allohning qadariga qochamiz. Aytgin-chi, agar sening tuyalaring bo‘lsa-yu ular ikki bo‘lingan bir vodiyga tushsalar. Bo‘laklarning biri serhosil bo‘lsa-yu boshqasi quruq bo‘lsa, hosildorida boqsang ham Allohning qadari ila boqasan, qurug‘ida boqsang ham Allohning qadari ila boqasan. Shunday emasmi?» dedilar.

 

Manba: azon.uz

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekistonda vaqf tizimini rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi

04.08.2026   14897   2 min.
O‘zbekistonda vaqf tizimini rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi

Shu yilning 3 avgust kuni O‘zbekiston Respublikasi Din ishlari bo‘yicha qo‘mitasi, BMT Taraqqiyot dasturi va Islom taraqqiyot banki hamkorligida “O‘zbekistonda vaqf tizimini rivojlantirish: imkoniyatlar va qiyinchiliklar” mavzusida davra suhbati tashkil etildi. Unda mutaxassislar tomonidan ishlab chiqilgan O‘zbekistonda vaqf tizimini joriy etish konsepsiyasining natijalari va tavsiyalari taqdim etilib, atroflicha muhokama qilindi.


Davra suhbatida qator davlat, nodavlat va diniy-ma’rifiy tashkilotlar vakillari, jumladan, O‘zbekiston musulmonlari idorasi, “VAQF” xayriya jamoat fondi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Istiqbolli loyihalar milliy agentligi, Iqtisodiyot va moliya, Adliya hamda Madaniyat vazirliklari, Markaziy bank, Soliq qo‘mitasi va Savdo-sanoat palatasi mas’ullari, shuningdek, O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi va Toshkent islom instituti ustozlari hamda islom moliyasi yo‘nalishida faoliyat yuritayotgan konsalting kompaniyalari vakillari ishtirok etdi. 
 

Islom ijtimoiy moliyasining muhim vositasi bo‘lgan vaqf tarixan ijtimoiy farovonlik va jamiyat rivojini ta’minlashning muhim institutsional mexanizmi bo‘lib xizmat qilgan. Zamonaviy sharoitda u barqaror rivojlanishga ulkan hissa qo‘shuvchi tizim sifatida e’tirof etilmoqda. Jahon banki, Xalqaro islom moliya ta’limi markazi (INCEIF) va Xalqaro islom moliyasi shariat tadqiqot akademiyasi (ISRA)ning hamkorlikdagi hisobotiga ko‘ra, bugungi kunda global vaqf aktivlarining qiymati 100 milliarddan 1 trillion AQSH dollarigacha baholanmoqda.
 

Tadbir davomida soha mutaxassislari tomonidan qator dolzarb mavzularda ma’ruzalar qilindi. Xususan, islom moliyasi bo‘yicha xalqaro ekspert, doktor A’lam Asadov “Vaqfning asosiy tamoyillari, barqaror rivojlanish va xalqaro ilg‘or tajriba” mavzusida hamda BMTTD eksperti, doktor Ixtiyorjon To‘raboyev “O‘zbekistondagi hozirgi vaqf tizimining holati: asosiy kamchiliklar va tarkibiy muammolar” mavzusida taqdimot qilishdi. Taqdimotlar yakunida “Al-Muomalat” kompaniyasi rahbari Iskandar Tursunov, “Mezon kengashi” direktori Muzaffar Xusniddinov hamda “Islamic Business and Finance” (IsBF) ta’sischisi Jahongir Imamnazarovlar tizimni rivojlantirish bo‘yicha o‘zlarining amaliy taklif va mulohazalarini o‘rtoqlashdi. 
 

Xulosa qilib aytganda, mazkur tadbir manfaatdor tomonlar uchun O‘zbekistonda tizimli vaqf mexanizmini joriy etishning tegishli huquqiy, me’yoriy va institutsional bazasini ishlab chiqish bo‘yicha muhim muhokama maydoni bo‘lib xizmat qildi.

 

O‘zbekiston musulmonlari idorasi

Matbuot xizmati

O‘zbekistonda vaqf tizimini rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda vaqf tizimini rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda vaqf tizimini rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda vaqf tizimini rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda vaqf tizimini rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda vaqf tizimini rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda vaqf tizimini rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda vaqf tizimini rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda vaqf tizimini rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda vaqf tizimini rivojlantirish istiqbollari muhokama qilindi
O'zbekiston yangiliklari