Sayt test holatida ishlamoqda!
09 Avgust, 2026   |   26 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:55
Quyosh
05:26
Peshin
12:34
Asr
17:26
Shom
19:35
Xufton
21:04
Bismillah
09 Avgust, 2026, 26 Safar, 1448

Navoiy dahosi

13.02.2020   2921   2 min.
Navoiy dahosi

Jahon adabiyotiga katta hissa qo‘shgan ko‘plab olimlarning so‘z boyligi o‘rganib chiqilgan. Masalan, rus shoiri A.S.Pushkin o‘z asarlarida 21.197 so‘zdan, Shekspir 20.000 so‘zdan, Servantes 18.000 so‘zdan, Abdulla To‘qay 14.000 so‘zdan, Abay esa 6000 so‘zdan foydalangan.

Shoirlar sultoni Alisher Navoiy so‘z ishlatish borasida ham tengi yo‘q shaxs bo‘lgan. Uning asarlarida, taxminan, 1.378.660 so‘z ishlatilgan. Birgina “G‘aroyib us-Sig‘ar”ning o‘zida 7669, “Farhod va Shirin”da 5431 so‘z turli ma’nolarda qo‘llanilgan. Navoiy avlodlari bo‘lgan Oybekning so‘z xazinasi 25.000, A.Qahhorniki esa 22.000 bo‘lgan.

*  *  *

Alisher Navoiy turkiy va forsiy tillarda go‘zal g‘azallar bitib, 15-16 yoshligida el orasida “zullisonayn” shoir (“ikki til egasi”) sifatida taniladi.

*  *  *

Alisher Navoiy 16 ta adabiy janrda ijod qilgan. Shoir Xisrav Dehlaviydan qariyb 200 yil keyin 1483-1485 yillarda birinchi bo‘lib turkiy tilda 51 ming misradan ortiq besh dostondan tashkil topgan “Xamsa” asarini yozadi. Shoir bu ulug‘ asarning 2 yilda yozilganini ta’kidlab, agar boshqa ishlar xalaqit bermaganida uni 6 oyda yozib tugatishi mumkinligini, aslida bu besh dostonni yozishga ketgan vaqt “umumlashtirilsa 6 oydan oshmasligi”ni yozib qoldirgan.

Navoiyning “Xamsa” asari dunyodagi 64 tilga tarjima qilingan.

*  *  *

Bir kuni yosh Alisher mavlono Lutfiy huzuriga kelib o‘zining quyidagi:

Orazin yopqach ko‘zumdin sochilur har lahza yosh,

O‘ylakim paydo bo‘lur yulduz, nihon bo‘lg‘ach quyosh, – deb boshlanuvchi g‘azalini o‘qib beradi. Keksa shoir bu g‘azalni tinglab, undan nihoyatda xursand bo‘lib: “Agar imkoni bo‘lsa erdi, o‘zimning turkiy va forsiyda yozgan 10-12 ming misra she’rimni shu birgina g‘azalga almashgan bo‘lar edim...”, deydi.

 

T.Nizomov

tayyorladi.

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“Discover Pakistan” telekanalida O‘zbekistonning ma’naviy-ma’rifiy merosiga bag‘ishlangan ko‘rsatuv namoyish qilindi

06.08.2026   16229   2 min.
“Discover Pakistan” telekanalida O‘zbekistonning ma’naviy-ma’rifiy merosiga bag‘ishlangan ko‘rsatuv namoyish qilindi

Pokistonning ommabop “Discover Pakistan” telekanalida O‘zbekistonda bo‘lib o‘tgan I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi bag‘ishlangan maxsus ko‘rsatuv efirga uzatildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Urdu tilida namoyish qilingan mazkur teleloyiha I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumida ishtirok etgan “Discover Pakistan” ijodiy jamoasi tomonidan tayyorlangan.

Unda forumning asosiy natijalari, uning xalqaro ahamiyati va O‘zbekistonning islom sivilizatsiyasi merosini asrab-avaylash va diniy-ma’rifiy sohadagi islohotlari xususida so‘z yuritildi.

Efir davomida forum turli mamlakatlardan kelgan taniqli olimlar, dinshunoslar, davlat va jamoat arboblarini bir maydonga jamlagan nufuzli xalqaro muloqot platformasi sifatida e’tirof etildi. Muallif ta’kidlanganidek, anjuman diniy bag‘rikenglik, millatlararo totuvlik, ma’rifiy islom g‘oyalarini keng targ‘ib qilish, ekstremizm va radikalizmga qarshi ma’naviy-ma’rifiy yondashuvlarni mustahkamlashga qaratilgan dolzarb tashabbuslarni ilgari surdi.

Ko‘rsatuvda O‘zbekiston Prezidenti rahbarligida yurtimizda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, buyuk allomalar merosini chuqur o‘rganish, ilmiy tadqiqotlarni qo‘llab-quvvatlash hamda islom madaniyati va sivilizatsiyasiga oid boy merosni xalqaro maydonda targ‘ib etish borasidagi ishlarga alohida e’tibor qaratildi. Samarqand, Toshkent va Termiz kabi ilm-fan markazlarining jahon islom sivilizatsiyasi taraqqiyotida tutgan o‘rni haqida ham batafsil ma’lumot berildi.

Ko‘rsatuvda forum ishtirokchilari bo‘lgan bir qator xorijiy olimlarning intervyulari ham o‘rin olgan. Xorijiy ekspertlar mazkur forum mamlakatlar va turli xalqlar o‘rtasidagi madaniy-gumanitar hamkorlikni yanada mustahkamlash, diniy bag‘rikenglik va o‘zaro hurmat tamoyillarini keng targ‘ib qilishda muhim ahamiyat kasb etganini qayd etdi.

 Teledastur boshlovchisi aytganidek, forum doirasida qabul qilingan tashabbuslar xalqaro hamjamiyat tomonidan ijobiy baholanmoqda va ular ilm-fan, ta’lim va madaniy muloqotni rivojlantirishga xizmat qiladi. “O‘zbekistonning ochiq va konstruktiv tashqi siyosati hamda xalqaro muloqot maydonlarini tashkil etish borasidagi sa’y-harakatlari yuksak baholandi”, – deya ta’kidlagan muallif.

“Discover Pakistan” telekanali orqali efirga uzatilgan mazkur ko‘rsatuv Pokiston jamoatchiligini O‘zbekistonning boy ma’naviy-ma’rifiy merosi va I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumining mazmun-mohiyati bilan yaqindan tanishtirishga xizmat qildi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari