Bugun biz masofalar qisqarayotgan, munosabatlar yaqinlashayotgan, madaniyatlar mushtaraklashayotgan, zamon tili bilan aytganda hamma narsa «Globallashayotgan» bir davrda yashab turibmiz. Shunday bir jamiyatda fuqarolar o‘z huquq va erkinliklarini bilib, tinch va osoyishta yashab borayotgan bir vaqtda, bunday imkoniyatlarimizni va ahilligimizni ko‘ra olmaydigan, buni buzish uchun har qanday yovuzlikka, tubanlikka qo‘l uradigan manfur kimsalar ham borligi hech kimga sir emas. Ana shunday yovuz maqsadlarni – yurt tinchligini, fuqarolar ahilligini buzishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘ygan toifalar, bular ekstremistik va terroristik oqimlardir. Bu guruhdagi oqimlar o‘z manfaatlari yo‘lida hech narsadan qaytishmaydi. “Diniy ekstremizm” nima o‘zi? Bu «Jamiyat uchun an’anaviy bo‘lgan diniy qadriyatlar va ahkomlarni rad etish va ularga zid bo‘lgan g‘oyalarni aldov va zo‘rlik bilan targ‘ib qilishdir». “Terrorizm” degani esa «Muayyan guruh manfaatlari yo‘lida zo‘ravonlik (suiqasd, portlatish, garovga olish, beqarorlik keltirib chiqarish, aholining keng qatlamlarida vahima va qo‘rquv uyg‘otish”ni anglatadi.
Demak o‘z-o‘zidan ko‘rinib turibdiki bunday oqimlarning maqsadi shu jamiyatdagi diniy qadriyatlarni va ahkomlarni rad etib, ularga qarshi g‘oyalarni farzandlarimizga aldov yo‘llari bilan singdirib, ularni zo‘rlab bo‘lsa ham o‘z yurtiga xoinlik qilishga, ota-onasiga oq bo‘lishga, tinch aholini tinchligini buzishga, jamiyatimizda beqarorlik keltirib chiqarishga, jamiyatda yetimlar sonini ko‘payishiga, ayollarning beva qolishiga va bularning oqibatida kelajagimiz bo‘lgan yoshlarimizni tarbiyasiga salbiy ta’sir o‘tkazib, xalqimizni tinchligiga rahna solishdir.
Hozirgi kunda har bir ota o‘z farzandlarini kelajakda sog‘lom fikrli, bunyodkor g‘oyalar sohibi qilib, kindik qoni to‘kilgan o‘z vataniga sadoqatli farzand etib tarbiya qilishi uchun, avvalo tarbiya beruvchi uydagi ota-ona, bog‘chadagi tarbiyachi, maktab va oliygohlarda ustoz va murabbiylar o‘zlari haqiqiy Islom aqidalarini yaxshi tushunishi, aqida, din, shariat o‘zi aslida nima ekanini yaxshi bilishlari shart. Shundagina bizning va shu jannatmakon diyorimizning kelajagi bo‘lgan yoshlarimizni har qanday oqimlardan ekstremistik guruhlardan himoya qila olamiz.
Biz alhamdulillah musulmonmiz. Bizning ota-bobolarimiz vatan uchun, el-yurt uchun kerak bo‘lsa jonlarini va umrlarini ayashmagan. Tinchlikni buzish, insonni nohaq qonini to‘kish musulmonlik belgisi emas, aksincha bu katta gunoh. O‘z maqsadlari yo‘lida hech narsadan tap tortmaydigan kimsalar o‘zlariga Islomni niqob qilib olib, odamlarga zulm qilayotganliklarini nahot anglab yetishmagan bo‘lishsa. Axir Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam o‘zlarining hadislaridan birida shunday deganlar: «Musulmon kishi – o‘zgalar uning qo‘lidan va tilidan ozor topmagan kishidir». Shunday ekan biron bir inson ikkinchi bir insonga ozor berib ko‘nglini ranjitishi aslo mumkin emas. Biz yuqoridagi holatlar boshimizga tushmasligi uchun o‘zimiz ko‘rgan-eshitgan noto‘g‘ri so‘z va harakatlarga beparvo bo‘lmasligimiz kerak.
Shuning uchun ayni paytda tinch osuda hayotimizni izdan chiqarishga urinayotgan yovuz niyatli kuchlarning niyatlarini puchga chikarish uchun harakat qilmog‘imiz zarurdir.
Alloh taolo yurtimizni tinch, hayotimizni farovon qilsin, bir-birimizga mehr-oqibatli bo‘lishimizni hammamizga nasib etsin.
Hazorasp tumani “Shoxpir” masjidi imom-noibi
O‘.Jumanazarov
Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.
Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.
Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.
Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.
Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.
Yurak urish muvozanati yomonlashadi.
So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.
Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.
Internet manbalari asosida tayyorlandi.
“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws