Bugun biz masofalar qisqarayotgan, munosabatlar yaqinlashayotgan, madaniyatlar mushtaraklashayotgan, zamon tili bilan aytganda hamma narsa «Globallashayotgan» bir davrda yashab turibmiz. Shunday bir jamiyatda fuqarolar o‘z huquq va erkinliklarini bilib, tinch va osoyishta yashab borayotgan bir vaqtda, bunday imkoniyatlarimizni va ahilligimizni ko‘ra olmaydigan, buni buzish uchun har qanday yovuzlikka, tubanlikka qo‘l uradigan manfur kimsalar ham borligi hech kimga sir emas. Ana shunday yovuz maqsadlarni – yurt tinchligini, fuqarolar ahilligini buzishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘ygan toifalar, bular ekstremistik va terroristik oqimlardir. Bu guruhdagi oqimlar o‘z manfaatlari yo‘lida hech narsadan qaytishmaydi. “Diniy ekstremizm” nima o‘zi? Bu «Jamiyat uchun an’anaviy bo‘lgan diniy qadriyatlar va ahkomlarni rad etish va ularga zid bo‘lgan g‘oyalarni aldov va zo‘rlik bilan targ‘ib qilishdir». “Terrorizm” degani esa «Muayyan guruh manfaatlari yo‘lida zo‘ravonlik (suiqasd, portlatish, garovga olish, beqarorlik keltirib chiqarish, aholining keng qatlamlarida vahima va qo‘rquv uyg‘otish”ni anglatadi.
Demak o‘z-o‘zidan ko‘rinib turibdiki bunday oqimlarning maqsadi shu jamiyatdagi diniy qadriyatlarni va ahkomlarni rad etib, ularga qarshi g‘oyalarni farzandlarimizga aldov yo‘llari bilan singdirib, ularni zo‘rlab bo‘lsa ham o‘z yurtiga xoinlik qilishga, ota-onasiga oq bo‘lishga, tinch aholini tinchligini buzishga, jamiyatimizda beqarorlik keltirib chiqarishga, jamiyatda yetimlar sonini ko‘payishiga, ayollarning beva qolishiga va bularning oqibatida kelajagimiz bo‘lgan yoshlarimizni tarbiyasiga salbiy ta’sir o‘tkazib, xalqimizni tinchligiga rahna solishdir.
Hozirgi kunda har bir ota o‘z farzandlarini kelajakda sog‘lom fikrli, bunyodkor g‘oyalar sohibi qilib, kindik qoni to‘kilgan o‘z vataniga sadoqatli farzand etib tarbiya qilishi uchun, avvalo tarbiya beruvchi uydagi ota-ona, bog‘chadagi tarbiyachi, maktab va oliygohlarda ustoz va murabbiylar o‘zlari haqiqiy Islom aqidalarini yaxshi tushunishi, aqida, din, shariat o‘zi aslida nima ekanini yaxshi bilishlari shart. Shundagina bizning va shu jannatmakon diyorimizning kelajagi bo‘lgan yoshlarimizni har qanday oqimlardan ekstremistik guruhlardan himoya qila olamiz.
Biz alhamdulillah musulmonmiz. Bizning ota-bobolarimiz vatan uchun, el-yurt uchun kerak bo‘lsa jonlarini va umrlarini ayashmagan. Tinchlikni buzish, insonni nohaq qonini to‘kish musulmonlik belgisi emas, aksincha bu katta gunoh. O‘z maqsadlari yo‘lida hech narsadan tap tortmaydigan kimsalar o‘zlariga Islomni niqob qilib olib, odamlarga zulm qilayotganliklarini nahot anglab yetishmagan bo‘lishsa. Axir Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam o‘zlarining hadislaridan birida shunday deganlar: «Musulmon kishi – o‘zgalar uning qo‘lidan va tilidan ozor topmagan kishidir». Shunday ekan biron bir inson ikkinchi bir insonga ozor berib ko‘nglini ranjitishi aslo mumkin emas. Biz yuqoridagi holatlar boshimizga tushmasligi uchun o‘zimiz ko‘rgan-eshitgan noto‘g‘ri so‘z va harakatlarga beparvo bo‘lmasligimiz kerak.
Shuning uchun ayni paytda tinch osuda hayotimizni izdan chiqarishga urinayotgan yovuz niyatli kuchlarning niyatlarini puchga chikarish uchun harakat qilmog‘imiz zarurdir.
Alloh taolo yurtimizni tinch, hayotimizni farovon qilsin, bir-birimizga mehr-oqibatli bo‘lishimizni hammamizga nasib etsin.
Hazorasp tumani “Shoxpir” masjidi imom-noibi
O‘.Jumanazarov
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi ishtirokchilari 27 avgust kuni Samarqandga yo‘l oladi. Ular yangidan bunyod etilgan Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamda Imom Buxoriy nomidagi Innovatsion muzey bilan tanishadi. Kunning ikkinchi yarmida esa ishtirokchilar uchun shaharning tarixiy-madaniy meros obyektlari, jumladan, YUNЕSKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan yodgorliklar bo‘ylab maxsus dastur tashkil etiladi, xabar bermoqda iccu.uz.
Yodgorlik majmuasi Samarqand viloyati Payariq tumanida, buyuk muhaddis va ilohiyotshunos Muhammad al-Buxoriyning (810–870) dafn etilgan joyida joylashgan. U «Sahihi Buxoriy» to‘plami muallifi bo‘lib, mazkur asar sunniy islomdagi eng mo‘tabar hadis to‘plamlaridan biri hisoblanadi.
Keng ko‘lamli rekonstruksiyadan so‘ng majmua 2026 yil bahorida ziyoratchilar uchun qayta ochildi. Uning umumiy hududi 45 gektarni tashkil etadi. Bu yerda 10 ming kishilik masjid, ma’muriy va xizmat ko‘rsatish binolari, 154 ustunli ayvon, 14 ta moviy gumbaz va balandligi 75 metr bo‘lgan to‘rtta minora barpo etilgan. Rekonstruksiyadan so‘ng majmuaning kunlik qabul qilish quvvati 12 ming nafardan 65 ming nafargacha oshdi.
Majmuaning markaziy qismlaridan biri — to‘qqizta pavilondan iborat yangi Imom Buxoriy Innovatsion muzeyidir. Ekspozitsiya allomaning hayoti, hadisshunoslik tarixi va uning ilmiy merosiga bag‘ishlangan. Shuningdek, muzeyda Qur’onda zikr etilgan payg‘ambarlar, Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning Makka va Madinadagi hayoti hamda yozma hadis to‘plamlarining shakllanish tarixi haqida ma’lumotlar berilgan.
Majmua yaqinida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ham faoliyat yuritadi. Markaz islom ilmiy va qo‘lyozma merosini, jumladan, Markaziy Osiyoning o‘rta asr olimlari asarlarini o‘rganish, ilmiy tadqiqotlar va tarjimalar tayyorlash, shuningdek, xalqaro ilmiy almashinuvni rivojlantirish bilan shug‘ullanadi.
Majmuaga tashrifdan so‘ng forum ishtirokchilari tarixiy Samarqand bilan tanishadi. Shaharning asosiy me’moriy yodgorliklari qatoriga Registon, Bibixonim masjidi, Shohi Zinda majmuasi va Go‘ri Amir maqbarasi kiradi. YUNЕSKO ushbu to‘rt obyektni 2001 yilda «Samarqand — madaniyatlar chorrahasi» nomi bilan Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan tarixiy shaharning asosiy yodgorliklari sifatida e’tirof etadi.
Samarqand bosqichi 24–28 avgust kunlari Toshkent va Samarqand shaharlarida bo‘lib o‘tadigan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi dasturining bir qismi bo‘ladi.
Press-slujba Upravleniya musulman Uzbekistana