MASJID ODOBLARI
Masjidga bormoqchi bo‘lgan kishi, avvalo mukammal tahorat olib, pokiza liboslarni kiyib, iloji bo‘lsa, yoqimli xushbo‘yliklardan surib borishi talab qilinadi. U yerga borganida noxush hidi bilan musulmonlarga ozor berishdan saqlanishi lozim. Misol uchun, xom piyoz, sarimsoq piyoz kabi narsalarni iste’mol qilib, masjidga borish makruhdir. Chunki odamlarga ozor beradigan noxush hidlar farishtalarga ham ozor berishi haqida Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam) ogoh etganlar. Yuvilmagan, hidlanib qolgan kiyimlarda borish masjid odobiga xilof hamda musulmonlarga nisbatan hurmatsizlikdir. Alloh taolo: «Ey odam avlodi! Har bir masjid (namoz) oldidan ziynatlaringiz (pok kiyimlaringiz)ni (kiyib) olingiz!..» (A’rof, 31), deb ogohlantirdi. Demak, masjidga poklanib, ozoda liboslarni kiyib borish Rabbimizning talabidir.
Masjid tomon tasbeh, zikrlarni aytib borsa, katta ajrga ega bo‘ladi. Masjidga kirayotganda: “Parvardigorim, gunohlarimni kechir va menga rahmat eshiklaringni ochgin”, deb duo qilib, o‘ng oyoqda kirish va chap oyoqda chiqish sunnatdir (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).
Masjidga kirganda nafl namoz makruh bo‘lmagan vaqt bo‘lsa, ikki rakat tahiyyatul masjid namozini o‘qish sunnatdir. Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam): “Sizlardan biror kishi masjidga kirsa, o‘tirmasdan oldin ikki rakat namoz o‘qisin”, dedilar (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).
Masjidlarda dunyoviy so‘zlarni so‘zlash, janjallashish, bahslashish, baland ovozda gaplashib, behuda so‘zlar bilan odamlarga ozor berish, fitna-fasod, ig‘vo qilish qat’iyan man etilgan. Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam): “Zamon oxirlashganda ummatlarimdan bir qanchalari masjidlarga yig‘ilib, dunyo so‘zlari bilan mashg‘ul bo‘lishadi. Zinhor ular bilan o‘tirmang. Chunki ularning Allohga hojatlari yo‘qdir”, deb ogohlantirganlar (Imom Bayhaqiy rivoyati).
Shuningdek, quyidagi odoblarga rioya qilish lozim: Masjidda oldi-sotdi qilmaslik; yo‘qolgan narsani e’lon qilmaslik; odamlarning ustidan xatlab o‘tmaslik; masjidda joy talashmaslik; safda biron kishini qattiq siqib qo‘ymaslik; namoz o‘qiyotgan kishining oldidan o‘tmaslik; masjidga tuflamaslik; barmoqlarni qisirlatmaslik.
O‘MI matbuot xizmati
Misrning nufuzli ommaviy axborot vositalarida O‘zbekiston muftiysi, shayx Nuriddin Xoliqnazarning Muhammad alayhissalom tavallud topgan muqaddas Rabiul avval oyiga bag‘ishlangan turkum maqolalari chop etildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Xususan, Misrning “Al Gomhuria” nashri sahifalarida Rabiul avval oyi musulmonlar qalbida alohida o‘rin tutishi va Ummaning Payg‘ambarimizga bo‘lgan cheksiz muhabbati tufayli bu oy an’anaviy ravishda “Mavlid oyi” deb atalishi haqidagi fikrlar keng yoritilgan. Materialda Muftiyning ushbu davrni yangi ma’naviy ko‘tarinkilik bilan kutib olish, uni “Nabaviy siyrat oyi” va “Ibratli ummat oyi”ga aylantirish, ibodat, axloq va madaniyat masalalarida Payg‘ambarimiz o‘gitlarini amaliy o‘zlashtirishga qaratilgan da’vati alohida ta’kidlangan.
“Ya7dosal2an” nashri ham Islom e’tiqodining ajralmas qismi va chin imonning asosiy sharti bo‘lgan Payg‘ambarimizga bo‘lgan muhabbat sabablari haqidagi metodologik masalani qayd etgan. Maqolada sahobalarning sadoqatiga oid tarixiy misollar va guvohliklar keltirilgan.
“Aldawlanews” resursida Islomni amaliy tushunishning oliy manbai sifatida Nabaviy siyratni o‘rganishning ahamiyati ko‘rib chiqilgan bo‘lib, unda shunchaki sanalarni yodlash o‘rniga har bir tarixiy voqeadan sabr, adolat va rahmat kabi hayotiy saboqlarni chiqarish zarurligi urg‘ulangan.
“Al Diplomacy” nashri esa Payg‘ambarimizga bo‘lgan chin muhabbatning uch asosiy belgisiga — siyrat haqida tafakkur qilish, sunnatga so‘zsiz ergashish va ruhlar shifosi hamda jamiyatda axloqni mustahkamlashning ma’naviy asosi bo‘lgan ko‘p salavot aytishga e’tibor qaratdi.
“Sada El Balad” rasmiy resursi O‘zbekiston muftiysining Rabiul avval oyini oilalar va ta’lim muassasalari uchun keng qamrovli tarbiyaviy loyihaga aylantirish tashabbusini yoritib, musulmonlarni ushbu oyni yuksak axloq va jipslikning oliy namunasiga ergashish yo‘lidagi yangi debochaga aylantirishga chaqirdi.
“Eldameer” axborot portali ham O‘zbekiston muftiysining asarlarini atroflicha taqdim etib, Rabiul avval oyining chuqur mazmuni va sunnatga ergashish orqali ma’naviy poklanishning muhimligiga e’tibor qaratdi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati