Alloh taolo Qur’oni Karimning Isro surasi, 36-oyatida shunday deb marhamat qilgan:

وَلاَ تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولـئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْؤُولاً

“O‘zing bilmagan narsaga ergashma! Albatta, quloq, ko‘z va dil — ana o‘shalar, mas’uldirlar”

Ushbu oyat borasida Qatoda rahimahulloh “Ko‘rmagan narsangni “ko‘rdim”, eshitmagan narsangni “eshitdim”, bilmagan narsangni “bildim” dema! Chunki, Alloh taboraka va ta’olo bularning barchasi haqida sendan qiyomat kuni so‘rovchidir” deganlar.

“O‘zing bilmagan narsaga ergashma!” oyatini Muhammad ibn Hanafiyya rahimahulloh “Bu yolg‘on guvohlik haqida” deb tafsir qilgan bo‘lsalar, Mujohid rahimahulloh “Biror kishini o‘zing bilmagan narsa bilan ayblama!” deb tafsir qilganlar.

Abdurahmon Sa’diy rahimahulloh bu oyatning tafsiri borasida bunday deganlar: “Aytgan gapi, qilgan ishi, Alloh taolo ibodat uchun bandada yaratib qo‘ygan tana a’zolarini nimalarga ishlatgani haqida so‘roqqa tutilishini bilgan banda bu savolga javob tayyorlab qo‘yishi kerak. Javob esa o‘sha tana a’zolarini faqat Alloh taoloning ibodatiga, Unga ixlos qilishga ishlatish, U Zot yoqtirmaydigan amallar va gaplardan tiyilish bilan bo‘ladi”.

“Taysiyrut Tafsiyr” kitobida bunday deyilgan: “Agar inson tana a’zolarini yaxshilik ishlarida ishlatsa, savobga erishadi. Agar yomonlikka ishlatsa, iqobga qoladi”.

Ibn Qayyim rahimahulloh bu oyatning tafsirida “Insonning saodati ushbu oyatda zikr qilingan uch a’zoning salomat, solihligida bo‘lsa, uning baxtsizligi shu uch a’zoning buzilishiga bog‘liqdir” deganlar.

Hadisi shariflarda ko‘rmagan narsasini ko‘rdim deyishning og‘ir gunohligi ta’kidlangan.

عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: إياكم والظنَّ، فإنَّ الظنَّ أكذب الحديث

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Gumondan chetlaninglar, chunki gumon so‘zlarning eng yolg‘onidir!» deb marhamat qilganlar. Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyat qilganlar.

عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: مِنْ أَفْرَى الْفِرَى أَنْ يُرِيَ عَيْنَيْهِ مَا لَمْ تَرَ

Ibn Umar roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Uydirmalarning eng yomoni – ko‘rmaganini ko‘rdim, deyishdir», dedilar».

Bu yerda tush ko‘rish nazarda tutilgan. Yolg‘ondan tush to‘qish eng katta yolg‘on va og‘ir gunohdir, chunki bu bevosita Allohga nisbatan yolg‘on to‘qish, U Zotga tuhmat qilishdir.

Bu dunyoda ko‘zimiz bilan nimalarni ko‘rdik, qulog‘imiz bilan nimalarni eshitdik, qalbimizni pokladikmi yoki gunohlar bilan qoraytirdikmi, hammasi haqida so‘ralamiz. Demak, barchamiz ibodatlarni vaqtida ado etish, Alloh taoloni doim zikr qilish, qulog‘imiz, ko‘zimiz va boshqa tana a’zolarimizni Alloh taolo rozi bo‘ladigan ishlarga ishlatish bilan oxiratdagi savollarga tayyorlanaylik!

Alloh taolo barchamizni O‘zining hidoyatidan ayirmasin va xotimamizni go‘zal qilsin!

Internet ma’lumotlari asosida Nozimjon Hoshimjon tayyorladi