Sayt test holatida ishlamoqda!
24 Avgust, 2026   |   11 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:16
Quyosh
05:41
Peshin
12:25
Asr
17:11
Shom
19:13
Xufton
20:34
Bismillah
24 Avgust, 2026, 11 Rabi`ul avval, 1448

Islomga amal qilish salomatlik garovidir!

10.12.2019   4105   8 min.
Islomga amal qilish salomatlik garovidir!

Ma’lumki, qon turli mikroblar ko‘payishi uchun qulay muhitdir. Shuningdek, qonda hech qanday ozuqaviy modda mavjud bo‘lmay, hazm bo‘lishi qiyin narsadir. Chunki, qondagi proteinlar juda zaharli moddalar bilan aralash holatda bo‘ladi. Hatto qonning ozginasi insonning oshqozoniga tushsa, dahol qayt qilish jarayoni boshlanadi. Mabodo qonni iste’mol qilinadigan bo‘lsa, u hazm bo‘lmay, qora modda ko‘rinishidan tashqariga chiqadi.

Qonni ichish yoki pishirish yo‘li bilan iste’mol qiluvchilar o‘z tanalariga katta zararni qabul qilayotgan bo‘ladilar. Chunki, qon mikroblar omboridir. Qon iste’moliga o‘rgangan kishilar mikroblar, juda zaharli moddalardan tashqari, tanada karbonat angidrid gazi ortib ketishi sababli ham halok bo‘lishlari ehtimoli katta. Qonni iste’mol qilish o‘zini o‘zi halokatga tashlashdir.

Robbimiz subhanahu va taolo bizga qonni, shu jumladan, oqizilgan qonni harom qilgan. Alloh taolo Qur’oni Karimda shunday deb marhamat qilgan:

قُل لاَّ أَجِدُ فِي مَا أُوْحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّماً عَلَى طَاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلاَّ أَن يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَماً مَّسْفُوحاً أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقاً أُهِلَّ لِغَيْرِ اللّهِ بِهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلاَ عَادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

“Menga vahiy qilingan narsada taomlanuvchi uchun harom qilingan narsani topmayapman. Magar o‘limtik yoki oqizilgan qon yoki to‘ng‘iz go‘shti bo‘lsa, albatta, u iflos, haromdir. Yohud fosiqlik ila Allohdan o‘zganing nomiga so‘yilgan bo‘lsa (haromdir). Bas, kishi muztar bo‘lib, maza talab qiluvchi va tajovuzkor bo‘lmagan holida (iste’mol qilsa). Albatta, Robbing mag‘firat qilguvchi va rahmli zotdir”, deb ayt”. (Ya’ni, siz harom deb atagan narsalarning birortasini ham Alloh harom qilgani yo‘q. Bu narsalarni siz o‘zingizcha harom deb yuribsiz. Alloh taolo menga vahiy yuborib, nima halol, nima harom ekanini bayon qildi.) (An’om surasi, 145-oyat).

Bu oyatdagi  مَّسْفُوحاً (masfuhan) kalimasida qonning ushbu qismi mikroblar uyasi ekaniga ishora bor. Ma’lumki, tanada qonni tozalovchi a’zolar bor. Bular buyrak va o‘pkadir. Buyrak qonni zaharli moddalardan, o‘pka esa zaharli gazlardan tozalaydi. Lekin hayvon o‘lsa, bu a’zolar ishdan to‘xtagani uchun tanadagi qon mikroblar manbaiga aylanadi. Shu bois hayvonni so‘yilganda, uning tanasidagi mikroblarga to‘la qon oqizib yuboriladi. Ha, jonliqni Islom hukmlariga muvofiq so‘yish uning go‘shti zarar emas, foyda, ozuqa manbaiga aylanishiga sabab bo‘ladi.

Bugun esa g‘arb mamlakatlarida mikroblar kashf etilanidan so‘ng qon va o‘limtik go‘shti iste’molini ta’qiqlash bo‘yicha qonunlar chiqarilgan. Ular qonda va o‘lgan hayvon tanasida mikroblar ko‘p bo‘lishini bilib qoldilar. Lekin Alloh subhanahu va taolo bundan 1400 yil oldin so‘yilayotgan hayvon tanasidan oqib chiqayotgan qonni va o‘limtik go‘shtini yeyishni harom qilgan.

Qassoblarning pichog‘ida minglab mikroblar bo‘ladi. Ushbu mikroblar hayvonni so‘yish paytida qoniga tegishi bilanoq ko‘paya boshlaydi. Har yarim soatda bir necha barobarga ko‘payib ketadi. Uch soat deganda mingta mikrob yuz minglab mikroblarga ortadi. Bu ma’lumotlarni o‘qigach, Robbimiz azza va jalla O‘zining ulug‘ Kitobida bizga qonni va o‘lgan hayvon go‘shti iste’molini harom qilganining hikmatini anglab yetamiz.

Biz Qur’oni Karimni o‘qiyotganimizda, u Robbimizning Kalomi ekanini anglashimiz kerak. U Zot Qur’oni Karimda shunday marhamat qilgan:

 وَلَا يُنَبِّئُكَ مِثْلُ خَبِيرٍ

“O‘ta xabardor zotdek hech kim senga xabar bera olmas” (Fotir surasi, 14-oyat).

Olamlar Robbining ko‘rsatmasidan to‘g‘ri ko‘rsatma yo‘q!

Alloh taoloning amriga bo‘ysunmaydigan kishilar go‘shtni qoni bilan iste’mol qiladilar. Shu maqsadda ular hayvonni so‘ymay, elektr toki berib o‘ldiradilar. Ana shundan keyin o‘lgan hayvonni maydalaydilar. Bu holatda esa hayvonning qoni go‘shtiga urib ketadi. Keyin mikroblar ombori bo‘lishga ulgurgan o‘sha go‘shtni pishirib yeydilar.

Agar siz baxt-saodat va salomatlikni istasangiz, Xoliq taoloning ko‘rsatmalariga amal qilib yashang!

Mo‘min-musulmon odam yaxshi tushunib olishi kerakki, Din ahkomlari inson hurriyatini cheklash uchun emas, balki uning salomatligi garovidir. Agar siz simyog‘ochga yopishtirib qo‘yilgan “Hayot uchun xavfli” degan yozuvni ko‘rsangiz, mas’ul kishilar o‘sha qog‘ozni sizning hurriyatingizni cheklash uchun yopishtirgan deb o‘ylaysizmi yoki salomatligingizni o‘ylab yopishtirganlarmi?! Albatta, o‘sha yozuvli qog‘oz insonlarni xavfdan ogoh etish uchun yopishtirilgani sir emas.

Biz dinimizni chuqur anglashimiz kerak.

Robbimiz azza va jallaning chegaralari bor. U Zot Qur’oni Karimda shunday deb marhamat qilgan:

  تِلْكَ حُدُودُ اللّهِ فَلاَ تَعْتَدُوهَا وَمَن يَتَعَدَّ حُدُودَ اللّهِ فَأُوْلَـئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ

“Ushbular Allohning chegaralaridir. Bas, ulardan tajovuz qilmang. Va kim Allohning chegaralarida tajovuz qilsa, bas, o‘shalar, ana o‘shalar, zolimlardir” (Baqara surasi, 229-oyat).

Yuqori kuchlanishli elektr toki atrofida magnit maydon hosil bo‘ladi. Elektr toki urishidan saqlanish uchun o‘sha magnit maydonga ham yaqinlashmaslik kerak.

Gunohlar insonni halok qiladigan narsa ekan, demak, unga olib boradigan yo‘llarga ham yaqinlashmaslik kerak.

Alloh taolo Qur’oni Karimda shunday deb marhamat qilgan:

تِلْكَ حُدُودُ اللّهِ فَلاَ تَقْرَبُوهَا

“Bular Allohning chegaralaridir, unga yaqinlashmang” (Baqara surasi, 187-oyat).

Gunohga olib boradigan yo‘llari bor ishlarga yaqin yo‘lamaslik, unday yo‘llardan, vositalardan uzoqroq yurishimiz kerak.

Alloh taolo yana bir oyatda bunday deb marhamat qilgan:

وَلاَ تَقْرَبُواْ الزِّنَى إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاء سَبِيلاً

“Va zinoga yaqinlashmanglar. Albatta, u fohisha ish va yomon yo‘ldir”. (Oyatda “zino qilmanglar” emas, balki “zinoga yaqinlashmanglar” deyilmoqda. Bu degani, zino qilmanglar, degandan ko‘ra qattiqroqdir. Mo‘min-musulmon odam zino qilish tugul, uning yaqiniga ham yo‘lamasligi kerak. Zinoga olib boruvchi narsalardan ham uzoqda bo‘lishi lozim.) (Isro surasi, 32-oyatlar).

Ma’lumki, zino bir necha bosqichlardan iborat. Nomahram bilan tanishish, gaplashish, uchrashish, ushlash, o‘pish, uyiga borish va oxirida farj zinosi yuz beradi. Demak, mo‘min-musulmon odam zinoga olib boradigan barcha bosqichlarga yaqinlashmasligi kerak.

Shunday qilib, Alloh taoloning barcha chegaralari insonning, uning naslining salomatligi uchundir. Agar siz bu chegaralarga yaqin kelmasangiz, Alloh taoloni roziligiga erishasiz va o‘zingizning salomatligingizni saqlashga harakat qilgan bo‘lasiz. Agar siz Alloh taoloning toatida bo‘lsangiz, Uning zimmasi, omonligi ostida bo‘lasiz.  

Alloh taolo Qur’oni Karimda shunday marhamat qilgan:

وَأَنزَلَ اللّهُ عَلَيْكَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ وَكَانَ فَضْلُ اللّهِ عَلَيْكَ عَظِيماً

“Alloh senga kitobni va hikmatni tushirdi hamda bilmagan narsangni bildirdi. Va senga Allohning fazli ulug‘ bo‘ldi” (Niso surasi, 113-oyat).

Payg‘ambariga va u kishi orqali barcha bandalariga bilmagan narsalarini ta’lim bergan, ularga foydali narsalarni halol qilib, zararli narsalarni harom qilgan Alloh taologa beadad hamdu sanolar va shukrlar bo‘lsin!

 

 

Doktor Muhammad Rotib Nabulsiy hafizahullohning

“Qur’on va Sunnatdagi ilmiy mo‘jizalar ensiklopediyasi”

kitobi va internet ma’lumotlari asosida

Nozimjon Hoshimjon tayyorladi 

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Marg‘ilonning uch muqaddas qadamjosi

14.08.2026   41755   3 min.
Marg‘ilonning uch muqaddas qadamjosi

Marg‘ilon – Farg‘ona vodiysining eng qadimiy va o‘ziga xos shaharlaridan biri. Uning tarixini faqat me’moriy obidalar, qadimiy ko‘chalar yoki mashhur hunarmandchilik an’analari bilangina emas, balki asrlar davomida xalq e’zozida bo‘lib kelayotgan ziyoratgohlarsiz ham tasavvur etib bo‘lmaydi, xabar bermoqda O‘zA.

Shahardagi Pir Siddiq ziyoratgohi, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi va Kaptarli mozor ana shunday tarixiy-ma’naviy maskanlar sirasiga kiradi. Ularning har biri o‘z tarixi, rivoyatlari va xalq xotirasidagi o‘ziga xos o‘rniga ega.

Marg‘ilonning qadimiy ziyoratgohlaridan biri Pir Siddiq majmuasidir. Xalq orasida bu qadamjo bilan bog‘liq turli rivoyatlar avloddan-avlodga o‘tib kelgan. Ziyoratgoh Pir Siddiq nomi bilan bog‘liq bo‘lib, “siddiq” so‘zi arab tilida haqgo‘y, rostgo‘y, haqiqatga sodiq inson ma’nolarini anglatadi. Shu jihatdan ziyoratgoh nomi ham xalq tasavvurida ezgulik, iymon va rostgo‘ylik kabi fazilatlar bilan uyg‘unlashib ketgan. Majmuadagi me’moriy yechimlar, ayniqsa, gumbazli inshootlar va qadimiy qabrlar Marg‘ilonning o‘tmishdagi shaharsozlik va me’morchilik an’analaridan darak beradi.

Pir Siddiq ziyoratgohi nafaqat ziyorat maskani, balki Marg‘ilonning tarixiy xotirasini o‘zida mujassam etgan qadamjolardan biri sifatida ahamiyatlidir. Marg‘ilon tarixi buyuk alloma Burhoniddin Marg‘inoniy nomi bilan chambarchas bog‘liq. XII asrda yashab ijod qilgan alloma islom huquqshunosligi, xususan, hanafiy fiqhi taraqqiyotiga beqiyos hissa qo‘shgan. Uning butun islom olamida mashhur bo‘lgan “Hidoya” asari asrlar davomida muhim huquqiy manba sifatida qadrlanib kelgan.

Marg‘ilonda alloma nomi bilan bog‘liq Chillaxona ham xalqning ma’naviy xotirasida alohida o‘rin tutadi. “Chillaxona” atamasi odatda insonning ma’lum muddat xilvatda qolib, tafakkur, ibodat va ruhiy tarbiya bilan mashg‘ul bo‘ladigan joyini anglatadi. Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi bilan bog‘liq rivoyatlar ham allomaning ilm yo‘lidagi mashaqqatli izlanishlari va ma’naviy kamolotini tasavvur qilishga yordam beradi. Bu maskanni faqat ziyoratgoh sifatida emas, balki buyuk allomaning ilmiy-ma’naviy merosini anglashga xizmat qiluvchi tarixiy xotira joyi sifatida ham baholash mumkin.

Marg‘ilondagi yana bir o‘ziga xos maskan – Kaptarli mozor. Uning nomi bilan bog‘liq xalq rivoyatlari turlicha. Ayrim hikoyalarda bu joyda kaptarlar ko‘p bo‘lgani, shu sababli mozor “Kaptarli” deb atalgani aytiladi. Kaptar esa xalq tasavvurida tinchlik, poklik va ezgulik ramzi sifatida qabul qilinadi. Kaptarli mozor haqidagi ma’lumotlarni ilmiy jihatdan chuqur o‘rganish Marg‘ilonning mahalliy tarixini yanada boyitishga xizmat qiladi. Buning uchun arxiv hujjatlari, qadimiy xaritalar, qabrtoshlaridagi yozuvlar, vaqf hujjatlari va xalq orasida saqlanib kelayotgan og‘zaki tarix namunalarini tadqiq etish muhim. Zero, xalq xotirasida asrlar davomida saqlanib kelayotgan rivoyatlar ham tarixiy-etnografik tadqiqotlar uchun qimmatli manba bo‘lishi mumkin.

Uch qadamjo – bir tarix. Pir Siddiq ziyoratgohi, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi va Kaptarli mozorni birlashtirib turgan asosiy jihat ularning Marg‘ilonning ma’naviy qiyofasini shakllantirishdagi o‘rnidir. Bu qadamjolar xalqning ajdodlarga hurmat, muqaddas joylarni asrash, ezgulik va ma’rifatni qadrlash kabi an’analarini o‘zida mujassam etadi.

Ularning har biri Marg‘ilon tarixining turli qirralarini namoyon etadi: Pir Siddiq – diniy-ma’naviy merosni, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi – ilm va tafakkur an’analarini, Kaptarli mozor esa xalq xotirasi va mahalliy rivoyatlarning uzviyligini ifodalaydi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari