Sayt test holatida ishlamoqda!
23 Avgust, 2026   |   10 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:15
Quyosh
05:40
Peshin
12:26
Asr
17:12
Shom
19:15
Xufton
20:36
Bismillah
23 Avgust, 2026, 10 Rabi`ul avval, 1448

Terror va internet

25.11.2019   3559   5 min.
Terror va internet

Alhamdulillah vassolatu vassalamu ala Rasulillah. XXI asr fan va texnika, taraqqiyot asri. Bugungi kunda har bir inson hohlagan xabarini internet orqali bir soniyada olish imkoniyatiga ega. U olingan xabar yaxshi ham va yomon ham bo‘lishi mumkin. Bugungi kunda insonlarni internetdan cheklab bo‘lmaydi. Bu borada marhum birinchi yurtboshimiz: “...Albatta, internet orqali dunyoning istalgan nuqtasi bilan tezkor aloqa o‘rnatish, zudlik bilan zarur axborot va ma’lumotlarni olish, bilim va ma’rifatni oshirishda uning beqiyos o‘rni va ahamiyati borligini hech kim inkor etolmaydi. Biz odamlarimizning internet imkoniyatlaridan yanada kengroq foydalanishga bo‘lgan intilishlarini har tomonlama qo‘llab – quvvatlaymiz. Takror bo‘lsa–da, aytmoqchiman – axborot olamida qandaydir devor o‘rnatish, o‘z qobig‘iga o‘ralib, mahdudlikka yuz tutish yo‘li bizga aslo ma’qul emas.” deya aytgan so‘zlarini esga olmasdan ilojimiz yo‘q.

Lekin tanganing ikki tarafi bo‘lganidek, internetdan yaxshi va yomon maqsadda foydalanish ham mumkin. Hozirgi kunda axborot urushi shiddat bilan avj olmoqda. Axborot urushi – turli yomon maqsadlarga erishish uchun raqibga g‘oyaviy ta’sir ko‘rsatishdir. Shuningdek, axborot xuruji raqibga ta’sir ko‘rsatish orqali jamoatchilik ongini g‘arazli yo‘llar asosida shakllantirishga urinishdir.

Shuni yodda saqlash lozimki, din niqobidagi buzg‘unchi kimsalar yoshlarni o‘z tuzoqlariga ilintirishda internetdan ustalik bilan foydalanmoqda. O‘zlarini “yaqin do‘st” yoki “hidoyatga chorlovchi” sifatida tanitib, yoshlarni to‘g‘ri yo‘ldan chalg‘itishmoqda.

2015 yilga kelib buzg‘unchilik, zo‘ravonlik, eksremizm va terrorizmni targ‘ib qiluvchi veb – saytlar soni 10000 taga yetgani ta’kidlanmoqda.

Bunga yaqqol misol Yaqin Sharqdagi dahshatli voqealarning sodir bo‘layotgani. Millionlab insonlarning uy va boshpanasiz, vatangado bo‘layotgani.

Shuningdek Islomiy shiorlarni niqob qilib olgan Islom dushmanlari o‘zlarini xunrezliklarini amalga oshirmoqda. Jangarilar tomonidan otilgan o‘qlar va masjidlardagi portlatishlar oqibatida necha minglab begunoh insonlar halok bo‘lmoqda, yuzlab odamlar tan jarohati olishmoqda.

“Buyuk Britaniya hukumati “islom terrorchiligi”, “islom fanatlari” kabi atamalarni qo‘llashdan voz kechish to‘g‘risida qaror qabul qilgani barchaga ma’lum bo‘lsa kerak. Birlashgan qirollikning xavfsizlik xizmati terrorchilikni Islom bilan bog‘lash to‘g‘ri emasligini, bu narsa mamlakatdagi musulmon jamoalari nafratini qo‘zg‘ashi, ular aholining boshqa qatlamlaridan ajralib qolishlariga sabab bo‘lishi mumkinligini ta’kidlagani ham sir emas.

Buyuk Britaniya ichki ishlar vaziri Jeki Smit terrorchi zo‘ravonlar o‘z e’tiqodiga zid harakat qilishini aytadi: “Mamlakatimizda ham, butun dunyoda ham kimnidir qo‘rqitish, fitna, suiqasd qilish, ozor berish Islom dinida yo‘q ekanini musulmonlar ta’kidlashayapti. Demak, bunday harakatlarni Islomga qarshi faoliyat, deb atashdan boshqa ilojimiz yo‘q”.

Darhaqiqat, bunday terrorchilarni musulmon deb bo‘lmaydi. Chunki agar musulmon bo‘lganlarida musulmonlarga qurol ko‘tarishmasdi. Yana Xudodan qo‘rqmasdan Alloh taoloning baytiga kirib, namoz o‘qib turgan namozxonlarni qirib, qancha-qancha oilalar boquvchisiz qoldirib, qancha-qancha ayollarni beva qoldirishmasdi, qancha-qancha yetim bolalar dunyoda ko‘paymas edi. Yuqorida aytib o‘tilgan barcha yomon illatarni Islom dini qoralaydi. Islom so‘zining lug‘aviy tarjimasi esa “Tinchlik, omonlik” ma’nolarini anglatadi. Islom dini insonlarni tinch-totuv yashashga, boshqalarga, hatto boshqa din vakillariga ham zulm qilmaslikka chaqiradi. Dinimiz asosida rahm-shafqat, mehr-oqibat, insonparvarlik, birodarlik, o‘zaro hurmat, tinchlik-osoyishtalik kabi ezgu xislatlar yotadi.

Alloh taolo aytadi: “Kim bir jonni nohaqdan yoki yer yuzida fasod qilmasa ham o‘ldirsa, xuddi hamma odamlarni o‘ldirgan bo‘ladi”(Moida, 32).

Islom dinimiz har bir jonni juda qadrlaydi, xoh musulmon bo‘lsin, xoh g‘ayri din bo‘lsin, qanday irqqa tegishli bo‘lmasin, qaysi millatga tegishli bo‘lmasin, baribir barchasini ardoqlaydi. Bir begunox insonni o‘ldirish butun boshli insoniyatni o‘ldirgandek jinoyat hisoblanadi.

Alloh taolo aytadi: “Mo‘minlar Allohdan o‘zgaga iltijo qilmaydilar va biron jonni nohaq o‘ldirmaydilar va zino ham qilmaydilar. Kim ana shularni qilsa, uqubatga duchor bo‘lur. Qiyomat kuni uning azobi bir necha barobar ko‘paytirilur va u azobda xor bo‘lib abadiy qolur”( Furqon, 68-69).

Xulosa o‘rnida shuni aytish kerakki, internetdan foydalanuvchi shaxs eng avvalo sog‘lom e’tiqod to‘shunchasining mohiyati, to‘g‘ri aqidani botilidan ajratib olish yo‘llari va bugungi kunda internet olamiga o‘rnashib olib, nafaqat muayyan shaxslarni, balki butun bir yurtni to‘g‘ri yo‘ldan adashtirishga urinayotgan kimsalarning qilmishlarini bilishi kerak. Bundan so‘ng ma’naviy ongini yuksaltirishi, axborot olamidagi xabarlarning ishonchli va ishonchsizini anglashi, zararidan foydalisini ajrata olishi zarurdir.

 

Tojiddinov Abdus Somad Abdul Bosit

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Zeki Kaymaz: Kelgusi o‘n yil ichida O‘zbekistonni turkiy dunyoda yorqin yulduz sifatida ko‘raman

21.08.2026   42925   2 min.
Zeki Kaymaz: Kelgusi o‘n yil ichida O‘zbekistonni turkiy dunyoda yorqin yulduz sifatida ko‘raman

Turk tili instituti Ilmiy kengashi a’zosi, filolog olim, professor Zeki Kaymaz O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligi arafasida “Dunyo” AA orqali yurtdoshlarimizga o‘zining samimiy tabrigi va ezgu tilaklarini yo‘lladi.

– Avvalo, O‘zbekiston xalqini istiqlolning 35 yilligi munosabati bilan chin ko‘ngildan tabriklayman. O‘ttiz besh yil oz vaqt emas. Men yuz yildan oshgan mustaqil Turkiya fuqarosi sifatida Sizlarga ham yana ko‘p asrlar mustaqillik shodiyonasini nishonlashingizni tilayman.

Tarixga nazar tashlasak, Markaziy Osiyo, xususan, O‘zbekiston bilan yaqin munosabatda bo‘lib kelganmiz. Ayniqsa, Turkiyadagi milliy ozodlik kurashi davrida bizga bu diyordan jo‘natilgan ko‘makni doimo katta minnatdorlik bilan yodga olamiz.

Qardosh o‘zbek xalqi biz uchun doimo yaqin birodar, qalin do‘st bo‘lib kelgan. O‘zbekistonning bugungi taraqqiyoti bizni juda mamnun qiladi. Ushbu zaminga har borganimda go‘zal va obod mamlakatni ko‘ramaz. Yurtingizda madaniyat va ma’rifat o‘choqlari bisyor. Albatta, bu tamaddun va sivilizatsiyaning ildizlari uzoq o‘tmishga borib taqaladi.

Markaziy Osiyodagi ilk o‘rta asrlardagi Birinchi renessans hamda Amir Temur asos solgan Ikkinchi renessans davrlarida bu zaminda buyuk sivilizatsiya shakllandi. Toshkentda bunyod etilgan Islom sivilizatsiyasi markazi, Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasi, Imom Moturidiy ziyoratgohi kabi madaniy-ma’naviy maskanlar islom olamida muhim ahamiyatga ega.

Geostrategik mavqei nuqtayi nazaridan, men kelgusi o‘n yil ichida O‘zbekistonni turkiy dunyo, xususan, Markaziy Osiyo davlatlari orasida yorqin yulduz sifatida ko‘raman.

Buning sabablari bor, albatta. Avvalo, mamlakatdagi kuchli iqtisodiyot. Qolaversa, chuqur ildizlarga ega bo‘lgan boy madaniyat va tarix. Turkiya bilan O‘zbekiston o‘rtasidagi mustahkam do‘stlik va yaqin hamkorlik aloqalari ham muhim ahamiyat kasb etadi.

Tilagim – do‘stlik rishtalarimiz yanada mustahkamlansin, davlatlarimiz o‘rtasidagi hamkorlik aloqalari yuqori darajaga ko‘tarilsin.

Yana bir bor mustaqillik bayrami bilan chin qalbimdan tabriklayman va o‘zbek xalqiga samimiy salomlarimni yo‘llayman.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari