Sayt test holatida ishlamoqda!
23 Avgust, 2026   |   10 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:15
Quyosh
05:40
Peshin
12:26
Asr
17:12
Shom
19:15
Xufton
20:36
Bismillah
23 Avgust, 2026, 10 Rabi`ul avval, 1448

Terror va internet

25.11.2019   3557   5 min.
Terror va internet

Alhamdulillah vassolatu vassalamu ala Rasulillah. XXI asr fan va texnika, taraqqiyot asri. Bugungi kunda har bir inson hohlagan xabarini internet orqali bir soniyada olish imkoniyatiga ega. U olingan xabar yaxshi ham va yomon ham bo‘lishi mumkin. Bugungi kunda insonlarni internetdan cheklab bo‘lmaydi. Bu borada marhum birinchi yurtboshimiz: “...Albatta, internet orqali dunyoning istalgan nuqtasi bilan tezkor aloqa o‘rnatish, zudlik bilan zarur axborot va ma’lumotlarni olish, bilim va ma’rifatni oshirishda uning beqiyos o‘rni va ahamiyati borligini hech kim inkor etolmaydi. Biz odamlarimizning internet imkoniyatlaridan yanada kengroq foydalanishga bo‘lgan intilishlarini har tomonlama qo‘llab – quvvatlaymiz. Takror bo‘lsa–da, aytmoqchiman – axborot olamida qandaydir devor o‘rnatish, o‘z qobig‘iga o‘ralib, mahdudlikka yuz tutish yo‘li bizga aslo ma’qul emas.” deya aytgan so‘zlarini esga olmasdan ilojimiz yo‘q.

Lekin tanganing ikki tarafi bo‘lganidek, internetdan yaxshi va yomon maqsadda foydalanish ham mumkin. Hozirgi kunda axborot urushi shiddat bilan avj olmoqda. Axborot urushi – turli yomon maqsadlarga erishish uchun raqibga g‘oyaviy ta’sir ko‘rsatishdir. Shuningdek, axborot xuruji raqibga ta’sir ko‘rsatish orqali jamoatchilik ongini g‘arazli yo‘llar asosida shakllantirishga urinishdir.

Shuni yodda saqlash lozimki, din niqobidagi buzg‘unchi kimsalar yoshlarni o‘z tuzoqlariga ilintirishda internetdan ustalik bilan foydalanmoqda. O‘zlarini “yaqin do‘st” yoki “hidoyatga chorlovchi” sifatida tanitib, yoshlarni to‘g‘ri yo‘ldan chalg‘itishmoqda.

2015 yilga kelib buzg‘unchilik, zo‘ravonlik, eksremizm va terrorizmni targ‘ib qiluvchi veb – saytlar soni 10000 taga yetgani ta’kidlanmoqda.

Bunga yaqqol misol Yaqin Sharqdagi dahshatli voqealarning sodir bo‘layotgani. Millionlab insonlarning uy va boshpanasiz, vatangado bo‘layotgani.

Shuningdek Islomiy shiorlarni niqob qilib olgan Islom dushmanlari o‘zlarini xunrezliklarini amalga oshirmoqda. Jangarilar tomonidan otilgan o‘qlar va masjidlardagi portlatishlar oqibatida necha minglab begunoh insonlar halok bo‘lmoqda, yuzlab odamlar tan jarohati olishmoqda.

“Buyuk Britaniya hukumati “islom terrorchiligi”, “islom fanatlari” kabi atamalarni qo‘llashdan voz kechish to‘g‘risida qaror qabul qilgani barchaga ma’lum bo‘lsa kerak. Birlashgan qirollikning xavfsizlik xizmati terrorchilikni Islom bilan bog‘lash to‘g‘ri emasligini, bu narsa mamlakatdagi musulmon jamoalari nafratini qo‘zg‘ashi, ular aholining boshqa qatlamlaridan ajralib qolishlariga sabab bo‘lishi mumkinligini ta’kidlagani ham sir emas.

Buyuk Britaniya ichki ishlar vaziri Jeki Smit terrorchi zo‘ravonlar o‘z e’tiqodiga zid harakat qilishini aytadi: “Mamlakatimizda ham, butun dunyoda ham kimnidir qo‘rqitish, fitna, suiqasd qilish, ozor berish Islom dinida yo‘q ekanini musulmonlar ta’kidlashayapti. Demak, bunday harakatlarni Islomga qarshi faoliyat, deb atashdan boshqa ilojimiz yo‘q”.

Darhaqiqat, bunday terrorchilarni musulmon deb bo‘lmaydi. Chunki agar musulmon bo‘lganlarida musulmonlarga qurol ko‘tarishmasdi. Yana Xudodan qo‘rqmasdan Alloh taoloning baytiga kirib, namoz o‘qib turgan namozxonlarni qirib, qancha-qancha oilalar boquvchisiz qoldirib, qancha-qancha ayollarni beva qoldirishmasdi, qancha-qancha yetim bolalar dunyoda ko‘paymas edi. Yuqorida aytib o‘tilgan barcha yomon illatarni Islom dini qoralaydi. Islom so‘zining lug‘aviy tarjimasi esa “Tinchlik, omonlik” ma’nolarini anglatadi. Islom dini insonlarni tinch-totuv yashashga, boshqalarga, hatto boshqa din vakillariga ham zulm qilmaslikka chaqiradi. Dinimiz asosida rahm-shafqat, mehr-oqibat, insonparvarlik, birodarlik, o‘zaro hurmat, tinchlik-osoyishtalik kabi ezgu xislatlar yotadi.

Alloh taolo aytadi: “Kim bir jonni nohaqdan yoki yer yuzida fasod qilmasa ham o‘ldirsa, xuddi hamma odamlarni o‘ldirgan bo‘ladi”(Moida, 32).

Islom dinimiz har bir jonni juda qadrlaydi, xoh musulmon bo‘lsin, xoh g‘ayri din bo‘lsin, qanday irqqa tegishli bo‘lmasin, qaysi millatga tegishli bo‘lmasin, baribir barchasini ardoqlaydi. Bir begunox insonni o‘ldirish butun boshli insoniyatni o‘ldirgandek jinoyat hisoblanadi.

Alloh taolo aytadi: “Mo‘minlar Allohdan o‘zgaga iltijo qilmaydilar va biron jonni nohaq o‘ldirmaydilar va zino ham qilmaydilar. Kim ana shularni qilsa, uqubatga duchor bo‘lur. Qiyomat kuni uning azobi bir necha barobar ko‘paytirilur va u azobda xor bo‘lib abadiy qolur”( Furqon, 68-69).

Xulosa o‘rnida shuni aytish kerakki, internetdan foydalanuvchi shaxs eng avvalo sog‘lom e’tiqod to‘shunchasining mohiyati, to‘g‘ri aqidani botilidan ajratib olish yo‘llari va bugungi kunda internet olamiga o‘rnashib olib, nafaqat muayyan shaxslarni, balki butun bir yurtni to‘g‘ri yo‘ldan adashtirishga urinayotgan kimsalarning qilmishlarini bilishi kerak. Bundan so‘ng ma’naviy ongini yuksaltirishi, axborot olamidagi xabarlarning ishonchli va ishonchsizini anglashi, zararidan foydalisini ajrata olishi zarurdir.

 

Tojiddinov Abdus Somad Abdul Bosit

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Maqolalar

O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

20.08.2026   29261   6 min.
O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

Bugun aziz Vatanimizning har bir farzandining yuragi hapqirib turibdi. Negaki, biz Ona-yurtimizning eng ulug‘, eng aziz ayyom – Mustaqillik bayramini, O‘zbekiston Respublikasi istiqlolini qo‘lga kiritganining 35 yillik shodiyonalarini katta tantana qilayapmiz. 

Jannatmakon yurtimiz, muqaddas Vatanimiz, dono xalqimizning diniy qadriyatlari, milliy an’analari nihoyatda bisyor, beqiyos va betakror bo‘lsa-da, qutlug‘ ayyom arafasida dorilomon kunlarga yetkazgani uchun yana va yana shukr qilish maqsadida bu yil Mustaqilligimizni 35 yilligini nishonlayotganimiz uchun faqat 35 tasinigina zikr qilmoqchimiz:

 

 

  1. Oila muqaddasligi – jamiyatning mustahkam asosi.
  2. Ota-onaga hurmat – ota-onani e’zozlash va ularning xizmatlarini qadrlash.
  3. Mehmondo‘stlik – mehmonni ochiq chehra va ochiq ko‘ngil bilan kutib olish.
  4. Mehnatsevarlik – halol mehnat va kasb-hunarni qadrlash.
  5. Kattalarga hurmat – oqsoqollar va nuroniylarni e’zozlash.
  6. Tinchliksevarlik – tinch-totuv hayotga intilish.
  7. An’analarni asrash – milliy urf-odat va udumlarni saqlash hamda davom ettirish.
  8. Ma’naviyat – yuksak axloq va milliy-diniy qadriyatlarga hurmat.
  9. Poklik – uyda, kiyimda, tanada va ko‘ngilda ozodalikka rioya qilish.
  10. Dasturxon saxovati – mehmonni saxovat va mehr bilan kutib olish.
  11. Qo‘shnichilik qadriyatlari – mahallada ahillik va o‘zaro yordam.
  12. Yordamga tayyorlik – yaqinlar va muhtojlarga muruvvat ko‘rsatish.
  13. Kamtarinlik – odobli va kamtarona hayot kechirish.
  14. Yosh avlodga g‘amxo‘rlik – farzandlar tarbiyasiga alohida e’tibor berish.
  15. Ayollarga hurmat – ona, rafiqa, opa-singillarni qadrlash.
  16. Ta’limga intilish – ilm olish va bilimni qadrlash.
  17. Or-nomus – halollik va vijdon bilan yashash.
  18. Marosimlarga rioya – milliy marosim va oilaviy udumlarni e’zozlash.
  19. So‘zga sodiqlik – va’daga vafo qilish.
  20. Matonat va sabr – qiyinchiliklarga bardosh bilan yondashish.
  21. Hunarmandchilikni qadrlash – milliy hunar va ustachilik an’analarini asrash.
  22. Tabiatga mehr – yer, suv va atrof-muhitni avaylash.
  23. Bag‘rikenglik – turli millat, din va madaniyat vakillariga hurmat bilan munosabatda bo‘lish.
  24. Odob-axloq – yuksak muomala madaniyatiga amal qilish.
  25. Milliy bayramlarni e’zozlash – Navro‘z, hayitlar va Mustaqillik bayramini qadrlash.
  26. Adolat – halollik, tenglik va qonun ustuvorligini qadrlash.
  27. Milliy musiqa va raqslar – ajdodlardan meros bo‘lgan san’atni asrash.
  28. Til va madaniyatni asrash – o‘zbek tili va milliy merosni e’zozlash.
  29. Vatanparvarlik – Vatanni sevish va uning ravnaqiga hissa qo‘shish.
  30. Millatlararo totuvlik – turli millat va elat vakillari o‘rtasida ahillikni mustahkamlash.
  31. Jamoaviylik – hamjihatlik va o‘zaro hamkorlik.
  32. Minnatdorchilik – qilingan yaxshilikni qadrlash.
  33. Ustozga hurmat – ustozlarni e’zozlash va ularning mehnatini qadrlash.
  34. Milliy kiyimlar – milliy madaniyat va odob timsoli sifatida qadrlash.
  35. Ajdodlarga hurmat – tarixiy meros va milliy ildizlarni e’zozlash.

* SIZ yana qo‘shishingiz mumkin...

*** ENG  muhimi:  yo‘qotib qo‘yishdan oldin  ularning  QADRIGA  yetish !!!

 

  1. Qur’oni karim oyati karimalari;
  2. Janobi Payg‘ambarimiz alayhissalomning muborak hadisi shariflari;
  3. dinimiz asoslari;
  4. shariatimiz ahkomlari;
  5. sharqona odoblarimiz;
  6. mazhabimiz me’yorlari;
  7. jamiyatshunoslik aloqalari;
  8. odamgarchilik munosabatlari;
  9. insoniy tuyg‘ular;
  10. ruhshunoslik sir-asrorlari;
  11. yurtimiz urf-odatlari;
  12. o‘zbekchilik qoidalari;
  13. madaniyatimiz axloqlari;
  14. insoniy aql va axloqiy normalar;
  15. dono maqollarimiz;
  16. milliy an’analarimiz;
  17. diniy qadriyatlarimiz;
  18. xalqimiz ong-tafakkuri;
  19. millatimiz mentaliteti,
  20. an’anaviy falsafasi;
  21. o‘zbek xalqining ilg‘or qadriyatlari;
  22. ulug‘larimiz hikmatlari;
  23. dono xalqimiz dunyoqarashi;
  24. musulmonchiligimiz ko‘rsatmalari

 

a s o s    v a    n ye g i z l a r i d a

 

  • ulug‘ ajdodlarimizdan davom etib kelayotgan duru gavhar rivoyatlari  va  noyob  hikmatlari,
  • buyuk  ota-bobolarimizdan  eshitib kelayotgan tillo bilan teng pand-nasihatlari  va betakror hikoyalari,
  • mehribon  ota-onalarimizdan  o‘rganib  kelayotgan gavhar o‘gitlari va  mislsiz  so‘zlari,
  • elimiz  tanigan va xalqimiz tan olgan ustozlarimizdan ta’lim olib kelayotgan zar tushunchalari va bebaho ilmlari,
  • jannatmakon  yurtimiz – muqaddas  Vatanimiz  ta’lim  maskanlarida  taralayotgan  durdan  a’lo fanlar va beqiyos bilimlar,
  • zamonaviy olimlarning bilimlari, turli soha mutaxassislarining  ajoyib  kashfiyotlari,
  • bugungi  kunda  va doim  kerak bo‘ladigan  hayotiy  masalalar, dolzarb  mavzular,  qiziqarli  ma’lumotlar  hamda xalqimiz orasida  e’tirof etilgan mezonlar
  •  
  •  

 

Bu ro‘yxatni yana ko‘plab davom ettirish mumkin... Biroq fikrimizni muxtasar qilgan holda Allohdan O‘zbekiston xalqining bunday fazilatlari yanada ko‘payishini, yurtimiz tinch, osmonimiz musaffo, xalqimizga sihat-salomatlik, oilalarimizga baxt-saodat so‘rab qolamiz. 

 

Alloh taboraka va taolo har bir xonadonga sog‘lik-salomatlik, tinchlik-xotirjamlik, ilohiy fayz-baraka, ko‘pdan-ko‘p yaxshiliklar ato etsin!

Iloho jannatmakon yurtimiz tinchligi, muqaddas Vatanimiz ravnaqi, dono xalqimiz salomatligi va farovonligi uchun, muborak dinimiz kamoloti hamda masjidu-madrasalarimizni obodligi uchun muhtaram Yurtboshimizning dono rahbarliklari ostida, hukumatimiz tomonidan oqilona olib borilayotgan xayrli, savobli ishlarni amalga oshirish maqsadida viloyatlarimiz rahbarlari hamda shahar va tuman rahbarlarining boshchiliklaridagi mehnatkash xalqimiz olib borayotgan barcha xayrli, yaxshi, savobli ishlarda Alloh taolo O‘zi madadkor bo‘lsin! Turmushimiz obod, xirmonlarimiz mo‘l, oilalarimiz mustahkam, bolalarimiz har tomonlama sog‘lom, ma’naviyatimiz yuksak bo‘lsin!

Mehribon Parvardigorimiz dono xalqimizni doimo turli xil o‘rinlarda har xil shakllarda qilayotgan yaxshi, xayrli, chiroyli, savobli ishlarini O‘z dargohi ilohiysida qabul aylasin! Iloho xalqimizga tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, oilalarimizga fayzu ilohiy, baxt-saodat, to‘kin-sochin dasturxonlar nasib qilsin! Mehribon Parvardigorimiz O‘zi – eshitib turuvchi, ko‘rib turuvchi va bilib turuvchi Zot! Hammalarimizning dillarimizdagi niyatlarimizni, qalbimizdagi orzularimizni va barcha hojatlarimizni o‘ylaganimizdan ham afzali-ziyodasi bilan ravo qilsin!

Iloho dehqonchiliklarimizga va kasb-korlarimizga xayr-baraka berib, ishlarimizda ko‘pdan-ko‘p omadlar, muvaffaqiyatlar va behisob xursandchiliklar ato etib, ikki dunyoda ham azizu mukarram aylasin!

 

         Ibrohimjon domla INOMOV

 

 

 

Maqolalar