Hozirgi kunda dunyodagi ijtimoiy-mafkuraviy muammolardan eng xavflisi diniy-g‘oyaviy, xususan, ekstremistik, missionerlik va prozeletizm muammolari bo‘lib, bu ayni vaqtda bizning mustaqil O‘zbekistonimizga ham o‘z ta’sirini o‘tkazmoqda.

Ma’lumki ajdodlarimiz e’tiqod qilib kelayotgan diniy va ma’naviy merosni asrab-avaylash – mustahkam e’tiqod va irodalilikdan dalolat beradi. Bugungi kunda hayotimizda uchrab turayotgan  turli oqim-harakatlarga ko‘ra, ayrim kishilar u dindan  bu dinga va boshqasiga o‘tib yurishi aslida e’tiqodsizlik emas, balki e’tiqodining sustligi, ilmsizlik, g‘oyaviy bo‘shliq xamda  irodasizlikdir. Bu haqda Birinchi Prezidentimiz I.A.Karimov “Odam o‘z mustaqil fikriga, zamonlar sinovidan o‘tgan hayotiy milliy qadriyatlarga, sog‘lom negizda shakllangan dunyoqarash va mustahkam irodaga ega bo‘lmasa, xar turli ma’naviy tahdidlarga, ularning goh oshkora, goh pinhona ko‘rinishdagi ta’siriga bardosh berishi amrimahol. Buni kundalik hayotda uchrab turadigan ko‘plab voqealar misolida yaqqol kuzatish mumkin va ularning qanday oqibatlarga olib kelishini uzoq tushuntirib o‘tirishning hojati yo‘q, deb o‘ylayman” deb ta’kidlagan edi.

Ushbu  harakatlarga jalb qilinayotganlar ko‘proq ayollar va yoshlarning ishtirokida namoyon bo‘layotganligi achinarli holdir. Chunki ularning kiziqish xamda moddiy va ma’naviy  ehtiyojlarini qondirishda diniy oqim va tashkilotlar o‘z g‘oyalari bilan jalb qilgan holda  maqsadlarini amalga oshirish osonroqdir.

Islom shiorlaridan tanlab foydalanadigan, dinning asl mohiyatini buzib talqin qiladigan ekstremistik tuzilmalar keng xalq ommasi bilan uzviy mavjudligini ko‘rsatish, aslida esa jamiyatda tartibsizlik va parokandalikni yuzaga keltirish uchun mablag‘ yig‘ish, asosiy tahdid manbai sifatida odamlar ongu shuurini egallash, jamiyatda beqarorlik keltirib chiqarish orqali hokimiyatga erishish maqsadini ko‘zlaydilar.

Ekstremistik  okimlarning xozirgi kundagi faoliyatida  zamonaviy axborot kommunikatsiyalaridan keng foydalanish, internet orkali targ‘ibot ishlarini olib borishga aloxida e’tibor karatilgan, internet orqali suhbat olib borish  jarayonida yoshlarga  kufr diyori, hijrat, jihod, shahidlik, xalifalikni  tiklash  kabi  g‘oyalar singdirilib ular turli xil to‘qnashuv va nizoga jalb qilinmoqda. Ijtimoiy tarmoklarda  bo‘zg‘unchilik va buzg‘unchi g‘oyalarni targ‘ib qiluvchi yuzlab guruhlar  mavjudligi fikrimizning yaqqol dalilidir. Shuning uchun ham yoshlarda xabar va ma’lumotlarni  tahlil eta olish malakasini  xosil kilish zarur.

Zero har kanday xabar ham to‘g‘ri va xolis bo‘lavermaydi. Har bir ma’lumotni tekshirib ko‘rib keyin xulosa kilish hakida Alloh taolo  bunday  deydi: «Ey mo‘minlar! Agar sizlarga biror fosiq kimsa xabar keltirsa, sizlar (haqiqiy ahvolni) bilmagan holingizda biron qavmga aziyat yetkazib qo‘yib, (keyin) qilgan ishlaringizga pushaymon bo‘lmasligingiz uchun (u xabarni) aniqlab (tekshirib) ko‘ringiz» (Hujurot surasi, 6-oyat).

Muqaddas Islom dinimiz insoniyatni komillikka da’vat etuvchi buyuk ta’limoti bilan birga, uni soxtalashtiruvchilar, undan o‘z shaxsiy manfaatlari yo‘lida foydalanuvchilar ham yo‘q emasligini, ayni ana shu salbiy hodisalar jamiyat taraqqiyotida kutilmagan fojialarni keltirib chiqarishi mumkinligini hayot ko‘rsatmokda.

Bugun dunyoda ko‘plab buzg‘unchi oqimlar muqaddas Islom dinini niqob qilib, begunoh insonlarning qonini to‘kmoqdalar. Bu oqimlarni bir so‘z bilan din buzarlar deb nomlansa xato bo‘lmaydi. Ular o‘zlariga turli nomlarni qo‘yib, diniy shiorlarni bayroq qilib olyaptilar-u lekin qilayotgan ishlari dinimizga ziddir.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam tinchlik va xotirjamlik xaqida bunday deganlar: «Tinchlik va xotirjamlik ikki ulug‘ ne’matdurki bundan ko‘p odamlar bebahradurlar» (Imom Buxoriy rivoyati).    Shu yurtda yashayotgan har bir eldoshimiz tinch va farovon yurtimizning qadriga yetmog‘imiz, uni ko‘z qorachig‘iday asramog‘imiz lozimdir.

Shunisi diqqatga sazovorki, ekstremistik ruhdagi tuzilmalarning hech biri biron-bir shaklda o‘zlari jar solayotgan, o‘zlari «intilayotgan» jamiyat qurilishi modelini taklif etolmaydilar.

Diniy ekstremistik harakatlar nima uchun asosiy e’tiborni ayollar va  yoshlarga qaratmoqdalar? Respublikamizda e’tiqod erkinligini ta’minlash masalasida barcha sharoitlar yaratib berilgan bir sharoitda, makkor va qo‘poruvchi kuchlar, diniy mutaassib guruhlar o‘z qabih rejalarini amalga oshirish yo‘lida xalq ichida buzg‘unchi g‘oyalarni tarqatishga urinmoqdalar. Amaliyot shuni ko‘rsatmoqdaki, ekstremistlar o‘z maqsadlari uchun asosan yosh yigit va qizlarni tanlaydilar.

Xulosa qilib aytganda, ayollar va yoshlarning turli oqim va harakatlar domiga tushib qolishining oldini olishda ularda mafkuraviy immunitetni va bilim darajasini oshirish, ularning bo‘sh vaqtini nazorat qilish muhim ahamiyat kasb etadi. Chunki aynan ular Vatanimiz kelajagidir.

 A.Allaberganov

Hazorasp tumani “Axtam sahoba” masjidi imom-xatibi