Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Muhammad sollallohu alayhi vasallamni butun olamlarga rahmat qilib yuborgan Alloh taboraka va taologa hamdu sanolar bo‘lsin!
Go‘zal axloq, chin insoniylikni ummatlariga ta’lim berib, o‘z shaxsida namoyon etgan Hazrati Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga durudu salavotlar bo‘lsin!
Qadrli yurtdoshlar, O‘zbekiston musulmonlari idorasi va o‘z nomimdan Sizlarni ulug‘ ayyom – Hazrati Payg‘ambarimiz Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vasallam tavallud topgan Rabiul avval – Mavlid oyi munosabati bilan chin qalbdan, samimiy muborakbod etamiz.
Alloh taologa hamdu sanolar bo‘lsinki, bizni ushbu kunlarga yetkazdi. Bu oyda mo‘min-musulmonlar sevikli Nabiyimiz sollallohu alayhi vasallamni yanada ko‘proq tanishga kirishadilar, shu maqsadda mavlid marosimlarini o‘tkazadilar, bu borada yozilgan asarlarni ixlos bilan o‘qishni boshlaydilar. Majlislarda xatmi Qur’onlar qilinib, Mavlid kitoblaridan baytlar o‘qilib, uning ma’nolari xalqqa tushuntiriladi.
So‘nggi yillarda Islom dinini ravnaq toptirish, diniy qadriyatlarni targ‘ib etish borasida mamlakatimizda juda ko‘p ishlar qilinmoqda. Imom Buxoriy va Imom Termiziy nomlaridagi xalqaro ilmiy markazlar, Islom sivilizatsiyasi markazi, Xalqaro islom akademiyasi, Hadis ilmi maktabi kabilarning tashkil etilgani va yangidan-yangi masjid-madrasalar ochilayotgani shu yo‘ldagi ulkan qadamlar bo‘ldi.
Joriy yilda aziz avliyo zot Suzuk ota hamda marhum va mag‘fur Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf nomidagi masjid-majmualar hamda bir qator yangi jomelarning qurib bitkazilib, mo‘min-musulmonlar ixtiyoriga topshirilishi xalqimiz qalbiga katta surur bag‘ishladi.
Bizlar shunday berilgan ne’matlarning qadriga yetib, dinimiz rivojiga ko‘rsatilayotgan sharoitlarni Alloh taboraka va taoloning ulug‘ marhamati deb qabul qilishimiz, buning shukronasini hamisha ado etishimiz lozim.
Bunday ulug‘ savobli ishlarga bosh bo‘lgan muhtaram Prezidentimiz va bu ishlarga samimiy yondoshgan mutasaddilarga mo‘min-musulmon xalqimiz nomidan cheksiz minnatdorlik izhor qilamiz.
Muhtaram mo‘min-musulmonlar, Mavlid oyida Hazrati Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga ko‘p salavot va salomlar yo‘llash lozim. Nabiy alayhissalomga salavot aytishni Alloh taolo Qur’oni karimda biz ummatlarga buyurib, shunday degan:
“Albatta, Alloh va Uning farishtalari Payg‘ambarga salavot ayturlar. Ey, mo‘minlar! (Sizlar ham) unga salavot va salom aytingiz!” (“Ahzob” surasi 56-oyat).
“Ummatim!” deb yashagan suyukli Payg‘ambar alayhissalomga salavot aytish juda savobli amal hisoblanib, unga targ‘ibotlar bisyordir. Hadisi sharifda shunday deyilgan:
“Kim menga bir marta salavot aytsa, Alloh unga o‘n marta rahmat yo‘llaydi. Uning o‘nta gunohi o‘chiriladi. O‘n daraja martabasi ko‘tariladi” (Imom Ahmad va Imom Nasoiy rivoyatlari).
Yana bir hadisi sharifda shunday marhamat qilingan:
“Kim menga ertalab o‘n marta, kechqurun o‘n marta salavot aytsa, Qiyomat kuni men uni shafoat qilaman” (Imom Tabaroniy rivoyatlari).
Demak, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga bo‘lgan muhabbatimizning isboti sifatida doimo salavot aytib yurishga odatlanishimiz juda ham katta fazilatdir.
Har birimiz Muhammad alayhissalomning siyratlari va hayotlarini yanada kengroq o‘rganib, barcha ish va amalimizda U Zotga ergashish, xulqlariga muvofiq hayot kechirishimiz kerak.
Aziz vatandoshlar, bu oyda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga ko‘proq salavotlar aytib, u zotning siyratlarini mukammal o‘rganishlikka Alloh taoloning O‘zi nasib aylasin.
Barchangizga Mavlidi sharif oyi muborak bo‘lsin!
Usmonxon ALIMOV,
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy
Shahardagi Pir Siddiq ziyoratgohi, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi va Kaptarli mozor ana shunday tarixiy-ma’naviy maskanlar sirasiga kiradi. Ularning har biri o‘z tarixi, rivoyatlari va xalq xotirasidagi o‘ziga xos o‘rniga ega.
Marg‘ilonning qadimiy ziyoratgohlaridan biri Pir Siddiq majmuasidir. Xalq orasida bu qadamjo bilan bog‘liq turli rivoyatlar avloddan-avlodga o‘tib kelgan. Ziyoratgoh Pir Siddiq nomi bilan bog‘liq bo‘lib, “siddiq” so‘zi arab tilida haqgo‘y, rostgo‘y, haqiqatga sodiq inson ma’nolarini anglatadi. Shu jihatdan ziyoratgoh nomi ham xalq tasavvurida ezgulik, iymon va rostgo‘ylik kabi fazilatlar bilan uyg‘unlashib ketgan. Majmuadagi me’moriy yechimlar, ayniqsa, gumbazli inshootlar va qadimiy qabrlar Marg‘ilonning o‘tmishdagi shaharsozlik va me’morchilik an’analaridan darak beradi.
Pir Siddiq ziyoratgohi nafaqat ziyorat maskani, balki Marg‘ilonning tarixiy xotirasini o‘zida mujassam etgan qadamjolardan biri sifatida ahamiyatlidir. Marg‘ilon tarixi buyuk alloma Burhoniddin Marg‘inoniy nomi bilan chambarchas bog‘liq. XII asrda yashab ijod qilgan alloma islom huquqshunosligi, xususan, hanafiy fiqhi taraqqiyotiga beqiyos hissa qo‘shgan. Uning butun islom olamida mashhur bo‘lgan “Hidoya” asari asrlar davomida muhim huquqiy manba sifatida qadrlanib kelgan.
Marg‘ilonda alloma nomi bilan bog‘liq Chillaxona ham xalqning ma’naviy xotirasida alohida o‘rin tutadi. “Chillaxona” atamasi odatda insonning ma’lum muddat xilvatda qolib, tafakkur, ibodat va ruhiy tarbiya bilan mashg‘ul bo‘ladigan joyini anglatadi. Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi bilan bog‘liq rivoyatlar ham allomaning ilm yo‘lidagi mashaqqatli izlanishlari va ma’naviy kamolotini tasavvur qilishga yordam beradi. Bu maskanni faqat ziyoratgoh sifatida emas, balki buyuk allomaning ilmiy-ma’naviy merosini anglashga xizmat qiluvchi tarixiy xotira joyi sifatida ham baholash mumkin.
Marg‘ilondagi yana bir o‘ziga xos maskan – Kaptarli mozor. Uning nomi bilan bog‘liq xalq rivoyatlari turlicha. Ayrim hikoyalarda bu joyda kaptarlar ko‘p bo‘lgani, shu sababli mozor “Kaptarli” deb atalgani aytiladi. Kaptar esa xalq tasavvurida tinchlik, poklik va ezgulik ramzi sifatida qabul qilinadi. Kaptarli mozor haqidagi ma’lumotlarni ilmiy jihatdan chuqur o‘rganish Marg‘ilonning mahalliy tarixini yanada boyitishga xizmat qiladi. Buning uchun arxiv hujjatlari, qadimiy xaritalar, qabrtoshlaridagi yozuvlar, vaqf hujjatlari va xalq orasida saqlanib kelayotgan og‘zaki tarix namunalarini tadqiq etish muhim. Zero, xalq xotirasida asrlar davomida saqlanib kelayotgan rivoyatlar ham tarixiy-etnografik tadqiqotlar uchun qimmatli manba bo‘lishi mumkin.
Uch qadamjo – bir tarix. Pir Siddiq ziyoratgohi, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi va Kaptarli mozorni birlashtirib turgan asosiy jihat ularning Marg‘ilonning ma’naviy qiyofasini shakllantirishdagi o‘rnidir. Bu qadamjolar xalqning ajdodlarga hurmat, muqaddas joylarni asrash, ezgulik va ma’rifatni qadrlash kabi an’analarini o‘zida mujassam etadi.
Ularning har biri Marg‘ilon tarixining turli qirralarini namoyon etadi: Pir Siddiq – diniy-ma’naviy merosni, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi – ilm va tafakkur an’analarini, Kaptarli mozor esa xalq xotirasi va mahalliy rivoyatlarning uzviyligini ifodalaydi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati