Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Muhammad sollallohu alayhi vasallamni butun olamlarga rahmat qilib yuborgan Alloh taboraka va taologa hamdu sanolar bo‘lsin!
Go‘zal axloq, chin insoniylikni ummatlariga ta’lim berib, o‘z shaxsida namoyon etgan Hazrati Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga durudu salavotlar bo‘lsin!
Qadrli yurtdoshlar, O‘zbekiston musulmonlari idorasi va o‘z nomimdan Sizlarni ulug‘ ayyom – Hazrati Payg‘ambarimiz Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vasallam tavallud topgan Rabiul avval – Mavlid oyi munosabati bilan chin qalbdan, samimiy muborakbod etamiz.
Alloh taologa hamdu sanolar bo‘lsinki, bizni ushbu kunlarga yetkazdi. Bu oyda mo‘min-musulmonlar sevikli Nabiyimiz sollallohu alayhi vasallamni yanada ko‘proq tanishga kirishadilar, shu maqsadda mavlid marosimlarini o‘tkazadilar, bu borada yozilgan asarlarni ixlos bilan o‘qishni boshlaydilar. Majlislarda xatmi Qur’onlar qilinib, Mavlid kitoblaridan baytlar o‘qilib, uning ma’nolari xalqqa tushuntiriladi.
So‘nggi yillarda Islom dinini ravnaq toptirish, diniy qadriyatlarni targ‘ib etish borasida mamlakatimizda juda ko‘p ishlar qilinmoqda. Imom Buxoriy va Imom Termiziy nomlaridagi xalqaro ilmiy markazlar, Islom sivilizatsiyasi markazi, Xalqaro islom akademiyasi, Hadis ilmi maktabi kabilarning tashkil etilgani va yangidan-yangi masjid-madrasalar ochilayotgani shu yo‘ldagi ulkan qadamlar bo‘ldi.
Joriy yilda aziz avliyo zot Suzuk ota hamda marhum va mag‘fur Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf nomidagi masjid-majmualar hamda bir qator yangi jomelarning qurib bitkazilib, mo‘min-musulmonlar ixtiyoriga topshirilishi xalqimiz qalbiga katta surur bag‘ishladi.
Bizlar shunday berilgan ne’matlarning qadriga yetib, dinimiz rivojiga ko‘rsatilayotgan sharoitlarni Alloh taboraka va taoloning ulug‘ marhamati deb qabul qilishimiz, buning shukronasini hamisha ado etishimiz lozim.
Bunday ulug‘ savobli ishlarga bosh bo‘lgan muhtaram Prezidentimiz va bu ishlarga samimiy yondoshgan mutasaddilarga mo‘min-musulmon xalqimiz nomidan cheksiz minnatdorlik izhor qilamiz.
Muhtaram mo‘min-musulmonlar, Mavlid oyida Hazrati Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga ko‘p salavot va salomlar yo‘llash lozim. Nabiy alayhissalomga salavot aytishni Alloh taolo Qur’oni karimda biz ummatlarga buyurib, shunday degan:
“Albatta, Alloh va Uning farishtalari Payg‘ambarga salavot ayturlar. Ey, mo‘minlar! (Sizlar ham) unga salavot va salom aytingiz!” (“Ahzob” surasi 56-oyat).
“Ummatim!” deb yashagan suyukli Payg‘ambar alayhissalomga salavot aytish juda savobli amal hisoblanib, unga targ‘ibotlar bisyordir. Hadisi sharifda shunday deyilgan:
“Kim menga bir marta salavot aytsa, Alloh unga o‘n marta rahmat yo‘llaydi. Uning o‘nta gunohi o‘chiriladi. O‘n daraja martabasi ko‘tariladi” (Imom Ahmad va Imom Nasoiy rivoyatlari).
Yana bir hadisi sharifda shunday marhamat qilingan:
“Kim menga ertalab o‘n marta, kechqurun o‘n marta salavot aytsa, Qiyomat kuni men uni shafoat qilaman” (Imom Tabaroniy rivoyatlari).
Demak, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga bo‘lgan muhabbatimizning isboti sifatida doimo salavot aytib yurishga odatlanishimiz juda ham katta fazilatdir.
Har birimiz Muhammad alayhissalomning siyratlari va hayotlarini yanada kengroq o‘rganib, barcha ish va amalimizda U Zotga ergashish, xulqlariga muvofiq hayot kechirishimiz kerak.
Aziz vatandoshlar, bu oyda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga ko‘proq salavotlar aytib, u zotning siyratlarini mukammal o‘rganishlikka Alloh taoloning O‘zi nasib aylasin.
Barchangizga Mavlidi sharif oyi muborak bo‘lsin!
Usmonxon ALIMOV,
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy
Samarqandning yuragi boʻlgan Registon maydoni hududidagi Shayboniyxon va uning sulolasi dafn etilgan maskan ziyoratgohga aylantiriladi.
Registon majmuasi rahbari Xonqul Samarovning soʻzlariga koʻra,1960–1962-yillarda hozirgi Islom Karimov koʻchasini kengaytirish, obodonlashtirish ishlari jarayonida mazkur daxma shu hududda boʻlgan Shayboniyxon madrasasi hovlisidan Registon maydoniga – Tillakori va Sherdor madrasalari yoniga koʻchirilgan.
“Maʼlumki, mazkur hudud Amir Temur bobomiz davrida Samarqand shahrining eng muhim markazlaridan biri boʻlgan, bu hududda koʻplab madrasa va masjidlar bunyod etilgan. Jumladan, Amir Temur masjidi va uning roʻparasida Bibixonim madrasasi qad rostlagan. Keyinchalik Mirzo Ulugʻbek bobomiz tomonidan ulkan madrasa qurilgan. Balki Shayboniyxon ham ana shu ulugʻvor madrasa va masjidlarga havas qilib, ularning yonida madrasa qurgandir. Chunki, tarixiy manbalardan bilamizki, Muhammad Shayboniyxon ham ulugʻ hukmdor boʻlish bilan birga ilm-maʼrifat homiysi, ilmli inson va ijodkor sifatida Samarqandda ulkan bunyodkorlik ishlarini amalga oshirgan, koʻplab masjid va madrasalar qurdirgan. Amir Temurdan keyin qudratli davlat tashkil etib, uning chegaralarini kengaytirgan, obod qilgan”, deydi Registon majmuasi rahbari.
Tarixiy manbalarda Shayboniyxon 1510-yilda Eron shohi Ismoil Safaviy bilan boʻlgan jangda halok boʻlgach, uning boshsiz tanasi Samarqandga keltirilib, Baland Sufaga dafn qilingani yozilgan.
Baland Sufa oʻz vaqtida Shayboniyxon madrasasida boʻlgan va keyinchalik (1960–1962-yillarda) oʻz holicha Registon hududiga koʻchirilgan daxmadir.
Xonqul Samarovning qoʻshimcha qilishicha, shu paytgacha Muhammad Shayboniyxon shaxsiga munosabat ortidan bu joyga ham yetarli darajada eʼtibor qaratilmagan.
Shuningdek, u oltmish yildan ortiq vaqtdan buyon ushbu hududda turgan bu ziyoratgoh haqida oddiy odamlar, hatto koʻpchilik tarixchilarda ham ma'lumot yo'qligini, bunga sabab esa hududda hech qanday koʻrgazmali vosita yoki yozuv mavjud emasligini taʼkidlaydi.
“Yillar davomida xalqimiz ongiga Bobur ijobiy, Shayboniyxon salbiy shaxs sifatida singdirildi. Aslida esa davlatchilik tariximiz, qolaversa, adabiyotimiz rivojida bu ikki buyuk bobomizning ham oʻz munosib oʻrni, hissasi bor. Zahiriddin Muhammad Boburning oʻzi ham “Boburnoma”da bu zotning nomi haqida toʻxtalib, “Shayboq”, yaʼni “kuch-qudratli” degan taʼrif bergan. Shayboniyxon va shayboniylar tomonidan Samarqandda, umuman, ushbu mintaqada katta bunyodkorlik ishlari amalga oshirilgani haqida tarixiy manbalarda koʻplab maʼlumotlar uchraydi. Masalan, Shayboniyxon bir necha bosqichli oʻqitish tizimi joriy etib, barcha ilmlardan xabardor boʻlish uchun bola 26-yil taʼlim olishi kerak, deb hisoblagan. Ikki yillik maktab taʼlimidan soʻng har biri 8-yildan iborat uch bosqichli madrasa taʼlimini olish zarur boʻlgan”, deya maʼlumot beradi Registon majmuasi rahbari Xonqul Samarov.
Maʼlumot uchun, Shayboniyxon kuchli sarkarda, hukmdor boʻlish bilan birga ijodkor sifatida nafis gʻazal va ruboiylar, dostonlar yozgan. Jumladan, “Bahr-ul xudo” nomli dostoni va oʻgʻli valiahd Temur sultonga atalgan pand-nasihatlardan iborat kitobi mavjudligi qayd etiladi.
Tarixiy manbalarda keltirilishicha, u bobosi Abulxayrxon vafotidan keyin parokanda boʻlib ketgan qabilalarni birlashtirib, koʻchmanchi oʻzbeklar davlatini qayta tiklagan. Movarounnahr, Xorazm va Xurosonni egallab, qudratli davlat barpo qilgan. Muhammad Shayboniyxon butun mintaqani yagona bir markaz – Samarqand qoʻl ostida birlashtirgan.
O'zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati