Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Avgust, 2026   |   16 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:22
Quyosh
05:46
Peshin
12:24
Asr
17:05
Shom
19:05
Xufton
20:25
Bismillah
29 Avgust, 2026, 16 Rabi`ul avval, 1448

Diniy oqimlarning yo‘nalishlari

29.10.2019   7516   3 min.
Diniy oqimlarning yo‘nalishlari

Ma’lumki ajdodlarimiz e’tiqod qilib kelayotgan diniy va ma’naviy merosni asrab-avaylash- mustahkam e’tiqod va irodalilikdan dalolat beradi. Bugungi kunda hayotimizda uchrab turayotgan  turli oqim-harakatlarga ko‘ra ayrim kishilar u dindan  bu dinga va boshqasiga o‘tib yurishi aslida e’tiqodsizlik emas, balki e’tiqodining sustligi, ilmsizlik, g‘oyaviy bo‘shliq xamda  irodasizlikdir.   

Ilk aqidaparast oqimlar ya’ni “Xavorij” firqasi o‘z faoliyatini boshlagan davrning o‘zidayoq, Hazrati Ali roziyallohu anhu boshliq musulmonlar tomonidan ularga qarshi g‘oyaviy va harbiy kurash olib borilgan. Hazrati Ali roziyallohu anhu xarvorij firqasi vakillari bilan aqidaviy masalalarda soatlab suhbatlashgan. Ahli sunna val jamoaning tutgan yo‘lining haqligini va “Xavorij” firqasining nohaqligini aqliy va naqliy dalillar bilan isbotlab bergan. Natijada ko‘plab adashganlarning hidoyat topishiga erishilgan. “Moturidiya” ta’limoti asoschisi Abu mansur Moturidiy rahmatullohi alayhi, mazhabboshimiz Abu Hanifa rahmatullohi alayhi o‘zlarining asarlarida adashgan diniy oqimlarning soxta da’volariga asosli raddiyalar berganlar. Adashgan oqimlarga qarshi g‘oyaviy kurash boshqa mazhabboshilar, buyuk imomlar va olimlar tomonidan har doim uzluksiz ravishda olib borilgan va bu g‘oyaviy kurash o‘z samarasini berib, ko‘plab insonlarning adashishining oldi olingan. Hozirgi vaqtda ham bu kabi g‘oyaviy kurashni va ogohlikni bir bir lahza qo‘ldan boy berishimiz mumkin emas.

Adashgan diniy oqimlarga qarshi kurashning barcha davrlarda olib borilganining ahamiyatli tomoni shundaki, bu oqimlar turli davrda turli sabablarga ko‘ra kelib chiqqan. Va albatta, bu oqimlarning da’vat, chorlovlari hamisha insoniyatni halokatga yetaklab, zalolat sari yetaklagan.

Diniy oqimlarning shakllanishida ba’zan diniy savodsizlik zamin yaratgan bo‘lsa, ba’zi hollarda iqtisodiy maqsadlar yotgan. Ba’zan ijtimoiy sabab oqimlar shakllangan bo‘lsa, ba’zida boshqa din vakillarining ta’siri ostida diniy oqimlar shakllangan.

Ayni paytda shuni anglashimiz lozimki, diniy oqimlar deganda biz faqat Islom dinini niqob qilib faoliyat olib borayotgan ekstremistik va terroristik oqimlarni emas, boshqa dinlardan ajralib chiqqan va faol missionerlik faoliyati bilan shug‘ullanayotgan sektalarni ham tushunamiz. Chunki ushbu sektalarning ham chorlovlari insoniyat boshiga katta kulfatlar solmoqda. Ya’ni, oilada ota onaga qarshi chiqish, ularga itoatsizlik, hatto o‘z ota onasining joniga qasd qilish, bor budini sotib oqim rivoji uchun sarf qilish, siyosiy tuzumga qarshi chiqish, o‘z yaqinlari va vatanidan voz kechish, boshqalar fikrini umuman qabul qilmaslik va boshqa holatlar ekstremistik va terroristik oqimlar ta’siriga tushganlar bilan bir qatorda missioner sekta tarafdorlarida ham ko‘rinadi.

Agar biz diniy oqimlar haqida mukammal tushuncha hosil qilmasak, ularga qarshi kurashni bir lahza to‘xtatib, ogohlikni qo‘ldan bersak, nimalarni va kimlarni yo‘qotishimizni tasavvur qila olmaymiz.

 

I.Jumaniyazov

Urganch tuman “Qorri bobo masjidi imom-xatibi

 

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Kamerada nafaqat tarix, balki Buxoroning bugungi qiyofasi ham aks etmoqda

25.08.2026   28065   5 min.
Kamerada nafaqat tarix, balki Buxoroning bugungi qiyofasi ham aks etmoqda

Ba’zi shaharlarni kitobdan o‘qib tanimaysiz — ularni ko‘rish, his qilish, ko‘hna devorlariga boqish, tor ko‘chalaridagi tarix nafasini tuyish kerak. Buxoro dunyodagi ana shunday betakror, g‘aroyib shaharlardan biri hisoblanadi.

Ming yillik tarix, noyob me’moriy obidalar, qadimiy hunarmandchilik va boy madaniy meros uyg‘unlashgan Buxoro bugun nafaqat sayyohlarni o‘ziga chorlamoqda, balki zamonaviy media imkoniyatlari orqali dunyo auditoriyasiga yanada keng tanitilmoqda.

Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan mamlakatimizda turizmni iqtisodiyotning strategik yo‘nalishlaridan biriga aylantirish, O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosini jahonga keng targ‘ib qilish, xorijiy sayyohlar oqimini ko‘paytirish va hududlarning turistik salohiyatidan samarali foydalanish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda.

Ana shu ezgu maqsadlarning mantiqiy davomi sifatida O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi ko‘magida Malayziyaning “Universiti Teknologi MARA” oliy ta’lim muassasasi San’at, dizayn va media fakultetining talaba hamda o‘qituvchilaridan iborat 18 kishilik ijodiy guruh Buxoro viloyatida bo‘ldi, xabar bermoqda O‘zA.

Malayziyalik ijodkorlarning Buxoroga tashrifi oddiy turistik safardan ko‘ra kengroq mazmun kasb etdi. Ularning asosiy maqsadi — Buxoroning boy tarixiy-madaniy merosi, qadimiy obidalari, betakror me’moriy muhiti va turistik salohiyatini zamonaviy media platformalar orqali xalqaro auditoriyaga yetkazishdan iborat bo‘ldi.

Ijodiy guruh vakillari shaharning har bir manzilidan o‘ziga xos syujet izladi. Ular uchun asrlar silsilasida qad rostlagan obidalar shunchaki tarixiy yodgorlik emas, balki zamonaviy avlodga so‘zlab berilishi lozim bo‘lgan ulkan tarixiy hikoyaga aylandi.

Malayziyalik yosh fotograf va dizaynerlar Ark qo‘rg‘oni, Labi Hovuz ansambli, Poyi Kalon majmuasi, qadimiy savdo toqlari, Ismoil Somoniy maqbarasi, Chashmai Ayub kabi ko‘p asrlik tarixdan darak beruvchi maskanlarda tasvirga olish ishlarini olib bordi.

Shuningdek, ijodkorlar Buxoroning an’anaviy hunarmandchilik markazlariga tashrif buyurib, ustalarning mehnati, milliy san’at namunalari, qadimiy kasblarning avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan jarayonlarini ham obyektiv orqali muhrlashdi.

Bugun axborot makoni jadal o‘zgarayotgan bir paytda biror mamlakat yoki shahar haqida tasavvur uyg‘otishning eng ta’sirchan vositalaridan biri — sifatli vizual kontent. Shu ma’noda, tashrif davomida tayyorlangan foto va videomateriallar “storytelling” — voqeani ta’sirchan hikoya qilish uslubida yaratilgani bilan ahamiyatlidir. Zero, bir suratda Buxoroning ko‘hna gumbazi, yana bir kadrda hunarmandning mohir qo‘llari, boshqa bir lavhada esa qadimiy ko‘chalardagi hayot aks etishi mumkin. Bu tasvirlar orqali Buxoro haqidagi ma’lumot oddiy matndan ko‘ra, ta’sirchanroq tarzda millionlab insonlarga yetib borishi mumkin.

Ijodkorlar tomonidan yaratilgan kontentlar ijtimoiy tarmoqlari hamda YouTube platformasi orqali namoyish etilishi rejalashtirilgan. Bu esa Buxoroning turistik salohiyatini, avvalo, Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari auditoriyasiga keng targ‘ib qilish uchun muhim imkoniyatdir.

Bunday xalqaro ijodiy tashriflar Buxoroning turistik brendini yanada kuchaytirish, xorijiy auditoriyada shahar haqida yangi va jozibador tasavvur uyg‘otishga xizmat qiladi.

Eng muhimi, bu jarayonda Buxoro tarixi muzeylarda qolib ketmayapti. U zamonaviy texnologiyalar, ijtimoiy tarmoqlar va ijodkorlar nigohida yangi avlodga yetkazilmoqda.

Buxoroning qadimiy ko‘chalarida olingan har bir kadr, hunarmand qo‘lidan chiqqan har bir buyum, obidalar bag‘rida aks etgan har bir lavha dunyoning turli burchaklaridagi insonlarni “Bu qanday shahar?”, “Uning tarixi qanday?”, “Men ham bu joyni ko‘rishni istayman” degan qiziqishga chorlashi mumkin. Bu esa turizm targ‘ibotining eng ta’sirchan ko‘rinishlaridan biridir.

Malayziyalik talaba va ustozlarning Buxoroga tashrifi yana bir muhim jihati bilan ahamiyatli. Turli madaniyat va ta’lim maktablariga mansub yosh ijodkorlar Buxoro misolida Sharq va Janubi-Sharqiy Osiyo madaniyatlari o‘rtasida yangi ijodiy ko‘prik yaratdi. Bu nafaqat turizm, balki madaniy diplomatiya, ta’lim va ijodiy hamkorlik uchun ham yangi imkoniyatlarni ochadi.

Bugun Buxoroning ko‘hna obidalariga qarayotgan malayziyalik yosh fotografning kamerasida nafaqat tarix, balki O‘zbekistonning zamonaviy qiyofasi ham aks etmoqda. Ertaga ushbu tasvirlarni ko‘rgan minglab yoshlar Buxoroni o‘zlari uchun yangi, qiziqarli va albatta borib ko‘rishga arziydigan manzil sifatida kashf etishlari mumkin. Shu bois, bu tashrifni bir necha kunlik ijodiy safar emas, balki Buxorodan dunyoga yo‘l olgan ulkan vizual hikoyaning boshlanishi, deyish mumkin. Zero, tarixni asrash — uni kelajak avlodga yetkazishdir. Turizmni rivojlantirish esa ana shu tarixni dunyoga tanitish bilan chambarchas bog‘liq.

O‘tmishda Buxoro karvonlar yo‘li orqali dunyo bilan bog‘langan edi. Bugun esa uning tarixi kameralar, ijtimoiy tarmoqlar va raqamli platformalar orqali butun dunyoga tarqalmoqda. Eng muhimi, bu jarayon davlatimiz rahbari tashabbuslari asosida yurtimizning turistik salohiyatini jahonga keng targ‘ib etish, O‘zbekistonni yanada jozibador va raqobatbardosh turistik maskan sifatida namoyon etish yo‘lidagi ezgu ishlarga munosib hissa bo‘lib qo‘shiladi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari