Yer sayyorasi tuyaqush tuxumi shaklida. Buni Qur’oni Karimda aniq bayon qilingan. Alloh taolo shunday marhamat qiladi:
وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا
“Va undan so‘ng yerni tuxum shaklida qildi” (Naziat surasi, 30-oyat).
Oyatdagi “daha” fe’li “yoyib qo‘ydi”, “cho‘zib qo‘ydi”, “keng qildi” ma’nosini ifoda qiladi.
Shuningdek, “daha” fe’lining o‘zagi bo‘lmish “dahv”dan olingan “al-madha” so‘zi “tuyaqush tuxumi turgan joy” ma’nosini ifoda qiladi. Hozirgi kundagi ko‘plab olimlar “dahv” kalimasini tuxumsimon narsa, tuyaqush tuxumiga o‘xshagan narsa ma’nolarini bildiruvchi so‘z ekanini aytmoqdalar. Shunday olimlardan biri Zag‘lul Najjordir.
Bugungi kunda kosmonavtlar orbitadan turib olgan Yer sayyorasining rasmlari butun dunyoga tarqalib ketgan. Unda Yerning tovuq tuxumidek o‘ta cho‘zinchoq (ellipssimon) yoki dum-dumaloq (doirasimon) emas, balki aynan tuyaqush tuxumi kabi biroz cho‘zinchoq holatda ekani hammaga ko‘rgan.
Alloh taolo Qur’oni Karimda birgina so‘z bilan Yer sayyorasining qanday shaklda ekani, uning sirti tekis, yoyiq, yashash uchun qulay tarzda yaratganini bayon qilib qo‘ygan.
Qur’oni Karim nozil bo‘lgan paytda Arabiston yarim orolida birorta observatoriya, astronomik kuzatish stansiyasi mavjud bo‘lmagan, kosmonavtikaga oid hech qanday tasavvur yo‘q edi.
Shunday sharoitda Qur’oni Karimda Yerning shakli, holati haqida aniq ilmiy ma’lumotlarning berilishi Qur’on Alloh taoloning haq Kalomi ekaniga, Muhammad sollallohu alayhi vasallam U Zotning haq payg‘ambari ekanliklariga yaqqol dalildir!
Internet ma’lumotlari asosida Nozimjon Hoshimjon tayyorladi
Turkiyaning “CNN-Türk” telekanalida efirga uzatilgan “Tafakkur doirasi” dasturida so‘zga chiqqan taniqli olim, Milliy mudofaa universiteti rektori, professor Erhan Afyonju O‘zbekistonning boy tarixiy merosi va sayyohlik salohiyati haqida fikr yuritdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Ko‘rsatuvda qatnashgan turk tarixchisi Erhan Afyonju O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning eng go‘zal shaharlari joylashgan alohida geografik hudud sifatida ta’riflagan.
Olimning fikricha, juda ko‘pchilik sayyohlar O‘zbekistonni o‘z ko‘zi bilan ko‘rishni istaydi. Chunki dunyoga mashhur Samarqand, Buxoro, Xiva, Toshkent kabi shaharlar ana shu zaminda joylashgan.
Turk tarixchisi yoshlarga murojaat qilib, xorijga sayohat qilishni, avvalo, Turkiy dunyo mamlakatlarini kashf etish, ajdodlar yurti bilan yaqindan tanishishdan boshlash lozim ekanini ta’kidladi.
“Yoshlarga tavsiyam shuki, hozir xorijga sayohat qilmoqchi bo‘lsangiz, avvalo Turkiy zaminni aylaning. Masalan, O‘zbekistonga borib, tarixiy shaharlarni ko‘rib keling, ajdodlaringiz yurti bilan tanishing. So‘ng Saljuqiylar davlati barpo etilgan zaminlarni ko‘ring”, – dedi professor.
Erhan Afyonjuning ta’kidlashicha, bunday sayohatlar yoshlar uchun har tomonlama foydali va qiziqarli bo‘lib, ularning tarixiy xotirasi va dunyoqarashini boyitadi.
“Masalan, Samarqandning go‘zalligini dunyoning ko‘p joylarida topa olmaysiz. Ayniqsa, turk yoshlari o‘z ajdodlari yashagan zaminni borib ko‘rishlari lozim”, – dedi olim.
Professor O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning asosiy beshiklaridan biri, ilm-fan markazi sifatida ham alohida e’tirof etgan.
Shuningdek, turk tarixchisi O‘zbekistonning nafaqat tarixiy va madaniy, balki geografik jihatdan ham yashash uchun qulay hudud ekanini ta’kidlagan.
Dastur davomida professor bildirgan fikr-mulohazalar Turkiya jamoatchiligi orasida O‘zbekistonning tarixiy shaharlari, boy madaniy merosi va turizm salohiyatiga bo‘lgan qiziqishni yanada oshirishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati