Shu kunlarda ijtimoiy tarmoqlarda Toshkent viloyatidagi “Zarkent bobo” ziyoratgohida ayollar va bolalar tomonidan qabr tavof qilinayotgani, ustunlar o‘pilayotgani, zinalarga bosh qo‘yib, sajda etilayotgani haqidagi video tarqaldi. Undagi voyaga yetmagan bolalar ham kattalar ortidan bu amallarni bajarayotgani eng tashvishlanarli holatdir.
Ta’kidlash joizki, ushbu ziyoratgoh O‘zbekiston musulmonlari idorasi tasarrufida emas. Shu munosabat bilan O‘zbekiston musulmonlari idorasi avval shirk amallardan saqlanish haqida fatvo e’lon qilganini ta’kidlagan holda “Zarkent bobo” ziyoratgohi mutasaddilaridan mazkur holatga jiddiy e’tibor qaratishni tavsiya etadi.
Islom ta’limotiga muvofiq, musulmon kishi o‘zining imon-e’tiqodiga asosan barcha hojatlarini faqat Alloh taolodan so‘rashi va Uning O‘zigagina ibodat qilishi shart. Alloh taolo bu haqda shunday deydi:
“...Bas, kimki Parvardigori bilan muloqotda bo‘lishdan umidvor bo‘lsa, u holda ezgu amal qilsin va Parvardigoriga ibodat qilishda hech kimni (Unga) sherik qilmasin!” (Kahf, 110).
Hazrati Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam ham inson ehtiyojini faqat Alloh taolodan so‘rash lozimligi haqida ta’limot berganlar.
Afsuski, ayrim kishilar bilimsizligi va johilligi sabab bo‘lib, mazkur qabrni tavof qilish va undan hojatini so‘rash kabi dinimizga zid amallarni qilib kelmoqdalar.
Qur’oni karimda:
“Albatta, Alloh o‘ziga (biror narsa) sherik qilinishini kechirmaydi. Bundan o‘zga (gunohlar)ni (O‘zi) xohlagan kishilar uchun kechirgay. Kimda-kim Allohga shirk keltirsa, demak, u (to‘g‘ri yo‘ldan) juda uzoqqa adashibdi” (Niso, 116).
Ushbu joydagi ziyoratchilar qabr atrofidagi har bir ustunni o‘pib, tavof qilishmoqda. Shu bilan birga ziyoratgohga chiqishda har bir zinaga sajda qilib chiqayotgan ayollar va bolalarni ko‘rib qattiq achinasiz. Ziyoratga kelganlar o‘sha qabr ustunlarini silab, yuz-ko‘zlarini surtib, atrofini aylanib, turli narsalarni so‘rashayotgani muborak dinimizda katta shirk hisoblanadi.
Bir necha yil avval shunday holatlar yuzasidan “Daraxt va tosh kabilarni muqaddas deb bilishning shirkligi haqida”gi fatvo e’lon qilingan. Shuningdek, ziyoratgohlarga ziyorat qilish odoblari haqida lavhalar ham qo‘yilgan edi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi ushbu va shu kabi idora tasarrufida bo‘lmagan ziyoratgohlarning mas’ullarini shu kabi ko‘ngilsiz holatlar yuzaga kelishining oldini olish maqsadida fuqarolarga ziyorat odoblarini tushuntirish masalasida hamkorlikka chaqiradi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi “Zarkent bobo” ziyoratgohi mutasaddilari bilan hamkorlikda kuzatilayotgan vaziyatga barham berishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish hamda holatni doimiy nazoratga olishni ma’lum qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
Shri-Lankaning “Uthaym” nashrida O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi, uni asrab-avaylash va kelajak avlodlarga bezavol yetkazish borasida amalga oshirilayotgan ishlarga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Materialda Yangi O‘zbekistonda milliy qadriyatlarni tiklash, madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, ilm-fan va ma’rifatni rivojlantirishga qaratilgan islohotlar yuksak baholangan.
Ta’kidlanganidek, so‘nggi yillarda O‘zbekistonda ma’naviy-ma’rifiy sohani tubdan takomillashtirish, xalqning ko‘p asrlik boy ilmiy-madaniy merosini o‘rganish hamda uni jahon hamjamiyatiga keng targ‘ib etish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi.
Mamlakatda tarixiy obidalarni restavratsiya qilish, muzeylar va arxivlar faoliyatini modernizatsiya qilish, qo‘lyozmalarni asrab-avaylash va raqamlashtirish, milliy madaniy merosni xalqaro miqyosda targ‘ib qilishga qaratilgan tizimli ishlar amalga oshirilayotgani qayd etilgan.
Maqolada Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan ilgari surilgan Uchinchi Renessans g‘oyasi mamlakat taraqqiyotining muhim strategik yo‘nalishi sifatida alohida e’tirof etilgan. Muallif fikricha, mazkur g‘oya nafaqat tarixiy merosni asrab-avaylash, balki ilm-fan, ta’lim, madaniyat va innovatsiyalarni uyg‘un rivojlantirish orqali mamlakatning intellektual va ma’naviy salohiyatini yuksaltirishga xizmat qilmoqda.
Uchinchi Renessans konsepsiyasi O‘zbekistonning buyuk ilmiy an’analarini qayta tiklash, yosh avlodni bilimli va vatanparvar etib tarbiyalash hamda mamlakatning xalqaro nufuzini yanada mustahkamlashga qaratilgan umummilliy dastur sifatida baholanmoqda.
Gazetaning yozishicha, O‘zbekistonda kechayotgan o‘zgarishlar faqat madaniy sohadagi islohotlar bilan cheklanmaydi. Ular mamlakatning ilmiy, ma’naviy va intellektual taraqqiyotini ta’minlashga qaratilgan uzoq muddatli strategiyaning ajralmas qismi hisoblanadi. Ilmiy muassasalar faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, tarixiy manbalarni tadqiq etish, madaniy merosni muhofaza qilish va zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish kabi yo‘nalishlar yagona maqsad — Yangi O‘zbekistonning mustahkam ma’naviy poydevorini yaratishga xizmat qilayotgani alohida qayd etilgan.
Maqolada Toshkent shahrida barpo etilgan O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi faoliyatiga keng o‘rin ajratilgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi va g‘oyasi asosida barpo etilgan mazkur betakror majmua O‘zbekistonning madaniy va ilmiy siyosatidagi eng muhim istiqbolli loyihalardan biri bo‘ldi. Markazda VII asrga oid noyob Usmon Mus'hafi saqlanayotgani uning tarixiy ahamiyatini yanada oshiradi.
Shu bilan birga, bu yerda qo‘lyozmalarni ilmiy o‘rganish, restavratsiya qilish, arxiv materiallarini tizimlashtirish va zamonaviy texnologiyalar asosida raqamlashtirish uchun barcha zarur sharoitlar yaratilgan.
Gazetada O‘zbekistonning YUNЕSKO va boshqa xalqaro tashkilotlar bilan madaniy merosni muhofaza qilish sohasidagi hamkorligi, tarixiy obidalarni asrab-avaylash, ularni xalqaro turizm va ilmiy tadqiqotlar bilan uyg‘un rivojlantirishga qaratilgan sa’y-harakatlari haqida so‘z yuritilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati