Tarixda eng qisqa va balog‘atli maktublar, mav’izalar ko‘p bo‘lgan. Shulardan ikkita ibratlisini keltiramiz.
“Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu)dan Amr ibn Oss (roziyallohu anhu)ga:
“Menga yetib kelgan xabarga ko‘ra, hukm majlislarida suyanib o‘tirar ekansan. Ey Ossning o‘g‘li, tavoze’ bilan o‘tir! Aks holda hokimlikdan olaman. Kiyim kiyishga ko‘p e’tibor berma! Allohdan qo‘rqish va (gunohlaring uchun) nadomat libosini kiy! Agar kishi uchun o‘z kiyimlarida sharaf bo‘lganida, u eng go‘zal liboslarini Haramda yechmagan bo‘lardi”.
Ma’lumki, Saudiya Arabistoniga Haj va Umra qilish niyatida boradigan odam Haram hududiga kirishdan oldin belgilangan joyda barcha liboslarini yechib, ehrom kiyib oladi.
*****
Yaqin tarixdagi eng qisqa va ma’noli xutba
Bu voqea Tunisdagi Zaytuna jome’sida bo‘lgan edi. Mamlakat muftiysi Muhammad Tohur ibn Oshur rahimahulloh Jum’a kuni minbarga chiqib, namozxonlarga yuzlanib, “Bozorlardagi ayollar kimniki?” deb so‘radi. Namozxonlar sukutda. Imom yana “Bozorlardagi ayollar kimniki?” deya savolini takrorladi. Bu safar ham namozxonlar jim.
Shunda ulug‘ muftiy: “Modomiki, ayollaringiz ochiq-sochiq, yarim-yalang‘och ekan, o‘qigan namozlaringizda yaxshilik yo‘qdir. Takbir ayting!” dedi.
Internet ma’lumotlari asosida Nozimjon Hoshimjon tayyorladi
Misrning eng yirik kundalik “Al-Ahram” gazetasida Misr Bosh muftiysi katta maslahatchisi Ibrohim Najmning Toshkent, Samarqand va Termiz shaharlarida bo‘lib o‘tgan I Xalqaro Islom sivilizatsiyasi forumidagi ishtirokiga bag‘ishlangan maqolasi e’lon qilindi, deb xabar qilmoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Muallifning ta’kidlashicha, “Islom sivilizatsiyasi: tinchlik, bag‘rikenglik va ilm-ma’rifat yo‘li” mavzusida o‘tkazilgan ushbu forum u kutganidan-da yuksak saviyada tashkil etilgan. Olim, ayniqsa, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi unda unutilmas taassurot qoldirganini alohida ta’kidlagan.
Maqolada muallif markazda saqlanayotgan noyob qo‘lyozmalar, ming yillik Qur’on nusxalari va zamonaviy ekspozitsiya texnologiyalaridan hayratlanganini yozgan. Uning fikricha, bu maskanda o‘tmish va tarix shunchaki namoyish etilmagan, balki har bir eksponat zamonaviy shaklda qayta “jonlantirilgan”.
Ibrohim Najm Harvard universitetidagi talabalik yillarini eslab, “Sivilizatsiyalar to‘qnashuvi” nazariyasi haqida fikr yuritgan. Bu nazariyada Islom G‘arb uchun asosiy raqib sifatida talqin etilgan bo‘lsa-da, muallif uning ilmiy asoslariga doimo shubha bilan qaraganini qayd etadi. Uning aytishicha, Islom sivilizatsiyasi hech qachon harakatsiz bo‘lmagan yoki taraqqiyotdan ortda qolmagan.
O‘zbekistonga tashrifi davomida Ibrohim Najm bu yerdagi tarixiy va zamonaviy obidalarni, xususan, Islom sivilizatsiyasi markazi, Imom Buxoriy majmuasi, Hakim at-Termiziy maqbarasi va islom olamini ulug‘lovchi boshqa maskanlarni ko‘zdan kechirib, islom sivilizatsiyasi va uning ma’naviy-ilmiy merosi tobora rivojlanib, yangi taraqqiyot bosqichiga qadam qo‘yayotganini e’tirof etgan.
Muallif Islom sivilizatsiyasi markazida saqlanayotgan Usmon mus'hafi nafaqat O‘zbekistonning, balki butun islom olamining eng qimmatli yozma meroslaridan biri ekani, Qur’on matnining ilk davrlarda saqlanish tarixini o‘rganishda muhim manba hisoblanishini ta’kidlagan.
O‘zbekiston musulmonlar idorasi Matbuot xizmati