Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Avgust, 2026   |   16 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:22
Quyosh
05:46
Peshin
12:24
Asr
17:05
Shom
19:05
Xufton
20:25
Bismillah
29 Avgust, 2026, 16 Rabi`ul avval, 1448

Soliha ayolning sifatlari

25.07.2019   10276   4 min.
Soliha ayolning sifatlari

Alloh taolo Qur’oni Karimda O‘zining mo‘min bandalarini vasf qilar ekan, ularni shunday deb maqtaydi:

وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَاماً

“Ular: “Ey Robbimiz, O‘zing bizga jufti halollarimizdan va zurriyotlarimizdan ko‘zimiz quvonadigan narsa hadya et hamda bizlarni taqvodorlarga yo‘lboshchi et”, deydiganlardir” (Furqon surasi, 74-oyat).

Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Dunyo matodir, uning matolari ichida eng yaxshisi soliha xotindir”.

Boshqa bir hadisda Nabiy sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar: “Alloh kimga soliha bir turmush o‘rtog‘i (ayol) nasib qilgan bo‘lsa, dinining yarmida unga yordam beribdi. Qolgan yarmi xususida Allohdan qo‘rqsin (taqvo qilsin)!” (Hokim “Mustadrak” II. 175)

Ha, taqvodor ayol Allohning ne’matidir. Xo‘sh, taqvodor, soliha ayol qanday sifatlarga ega bo‘ladi? Quyida shularni keltirsak:

  1. Allohga itoat qiluvchi.

Soliha ayol Alloh taoloning barcha buyurganlarini qilib, qaytarganlaridan qaytuvchi bo‘ladi.

  1. Allohning g‘azabini keltirmaydigan (gunoh bo‘lmagan) ishlarda eriga itoat qiluvchi.

Eri gunoh ishlarga buyursa, itoat etmaydi. Masalan, “Aroq olib kel” desa, bu buyruqni bajarmaydi, aroq olib kelmaydi. Ammo gunoh bo‘lmagan ishlarga buyursa, itoat qiladi.

  1. Erining unga nazari tushganda, xursand bo‘ladi.

Libosi, so‘zlari, yurish-turishi bilan eriga yoqadigan ko‘rinishda va holatda bo‘ladi.

  1. Alloh taoloning toatida eriga yordam beradi.

Eriga namoz vaqti bo‘lganini aytadi, g‘usl qilishi uchun suv isitib beradi va hokazo.

  1. Erining to‘shagini birovga bostirmaydi.

Eri o‘tiradigan, yotadigan to‘shakni birovga bostirmaydi. Eriga so‘z bilan ham, amal bilan ham aslo xiyonat qilmaydi.

  1. Eridan boshqaga ziynatini ko‘rsatmaydi.

         Yangi liboslarini, xushbo‘y iforli atirlarini, qimmatbaho taqinchoqlarini faqat va faqat eri uchun ishlatadi. Erining yonida atir sepib, ziynatlanib, toza liboslarini kiyib yuradi. Ko‘chaga chiqqanda esa oddiy libos kiyib, avratlarini berkitib, ziynatlanmay, atir sepmay chiqadi.

  1. Erining sirini berkitadi.

         Oilaviy sirlar, erining xos sirlari va boshqa maxfiy suhbatlarni yashirib, asraydi. Ko‘cha-ko‘ylarda, yig‘inlarda va boshqa o‘rinlarda qarindoshlariga, dugonalariga aytib, sirlarni fosh qilmaydi.

  1. Eriga sabr qilib, oz nafaqaga qanoat qiluvchi.

         Agar eri kamxarj bo‘lsa, topish-tutishi oz bo‘lsa, undan ko‘proq narsa talab qilib, noqulay ahvolga solmaydi. Balki boriga qanoat qilib, Alloh taologa duo qilib erining topganlariga baraka berishini so‘raydi.

  1. Eri g‘oib bo‘lganda, nafsini va erining molini ehtiyot qiladi.

         Eri safarda, ishda bo‘lgan paytlarda ayol kishi o‘z iffatini va erining mol-mulkini, pul va boshqa narsalarini asrab-avaylaydi, birovlarga eridan so‘ramasdan hech narsa bermay       di.

  1. Eri kelganda, tilini unga aziyat berishdan tiyadi.

         Eri ishdan charchab kelganda, “Go‘sht olib kelmadingizmi?”, “Falon aytgan narsamni olib kelmay, quruq qo‘l bilan keldingizmi?” demasdan, tili va muomalasi bilan eriga ozor bermay, uni yaxshi kayfiyatda kutib oladi.

  1. So‘kish, haqorat va shikoyatni ko‘paytirmaydi.

         “Sendan nima ko‘rdim?!”, “Sen bilan yashab nimaga erishdim?!” degan gaplar bilan erini parishon qilmaydi, uni haqoratlab, dilini og‘ritmaydi, “U kam, bu kam” degan gaplarni hadeb aytavermaydi.

  1. Eri unga yomonlik qilsa, eridan ko‘rgan yaxshiliklarni inkor etmaydi.

         Mabodo eri unga yomonlik qilganda ham undan ko‘rgan yaxshiliklarni inkor etib, “Senga tegibmanki, boshim muammodan chiqmaydi” degan mazmundagi gaplarni aytmaydi. Balki, uning yaxshiliklarini eslab, unga Alloh taolodan insof so‘rab, oilani yaxshi tomonga o‘zgartirish harakatida bo‘ladi.

         Alloh taolo ayollarimizning soliha bo‘lishlarini nasib aylab, ibratli, totuv hayot kechirishimizni nasib etsin!

 

Nozimjon Iminjonov tayyorladi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Marg‘ilonning uch muqaddas qadamjosi

14.08.2026   46152   3 min.
Marg‘ilonning uch muqaddas qadamjosi

Marg‘ilon – Farg‘ona vodiysining eng qadimiy va o‘ziga xos shaharlaridan biri. Uning tarixini faqat me’moriy obidalar, qadimiy ko‘chalar yoki mashhur hunarmandchilik an’analari bilangina emas, balki asrlar davomida xalq e’zozida bo‘lib kelayotgan ziyoratgohlarsiz ham tasavvur etib bo‘lmaydi, xabar bermoqda O‘zA.

Shahardagi Pir Siddiq ziyoratgohi, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi va Kaptarli mozor ana shunday tarixiy-ma’naviy maskanlar sirasiga kiradi. Ularning har biri o‘z tarixi, rivoyatlari va xalq xotirasidagi o‘ziga xos o‘rniga ega.

Marg‘ilonning qadimiy ziyoratgohlaridan biri Pir Siddiq majmuasidir. Xalq orasida bu qadamjo bilan bog‘liq turli rivoyatlar avloddan-avlodga o‘tib kelgan. Ziyoratgoh Pir Siddiq nomi bilan bog‘liq bo‘lib, “siddiq” so‘zi arab tilida haqgo‘y, rostgo‘y, haqiqatga sodiq inson ma’nolarini anglatadi. Shu jihatdan ziyoratgoh nomi ham xalq tasavvurida ezgulik, iymon va rostgo‘ylik kabi fazilatlar bilan uyg‘unlashib ketgan. Majmuadagi me’moriy yechimlar, ayniqsa, gumbazli inshootlar va qadimiy qabrlar Marg‘ilonning o‘tmishdagi shaharsozlik va me’morchilik an’analaridan darak beradi.

Pir Siddiq ziyoratgohi nafaqat ziyorat maskani, balki Marg‘ilonning tarixiy xotirasini o‘zida mujassam etgan qadamjolardan biri sifatida ahamiyatlidir. Marg‘ilon tarixi buyuk alloma Burhoniddin Marg‘inoniy nomi bilan chambarchas bog‘liq. XII asrda yashab ijod qilgan alloma islom huquqshunosligi, xususan, hanafiy fiqhi taraqqiyotiga beqiyos hissa qo‘shgan. Uning butun islom olamida mashhur bo‘lgan “Hidoya” asari asrlar davomida muhim huquqiy manba sifatida qadrlanib kelgan.

Marg‘ilonda alloma nomi bilan bog‘liq Chillaxona ham xalqning ma’naviy xotirasida alohida o‘rin tutadi. “Chillaxona” atamasi odatda insonning ma’lum muddat xilvatda qolib, tafakkur, ibodat va ruhiy tarbiya bilan mashg‘ul bo‘ladigan joyini anglatadi. Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi bilan bog‘liq rivoyatlar ham allomaning ilm yo‘lidagi mashaqqatli izlanishlari va ma’naviy kamolotini tasavvur qilishga yordam beradi. Bu maskanni faqat ziyoratgoh sifatida emas, balki buyuk allomaning ilmiy-ma’naviy merosini anglashga xizmat qiluvchi tarixiy xotira joyi sifatida ham baholash mumkin.

Marg‘ilondagi yana bir o‘ziga xos maskan – Kaptarli mozor. Uning nomi bilan bog‘liq xalq rivoyatlari turlicha. Ayrim hikoyalarda bu joyda kaptarlar ko‘p bo‘lgani, shu sababli mozor “Kaptarli” deb atalgani aytiladi. Kaptar esa xalq tasavvurida tinchlik, poklik va ezgulik ramzi sifatida qabul qilinadi. Kaptarli mozor haqidagi ma’lumotlarni ilmiy jihatdan chuqur o‘rganish Marg‘ilonning mahalliy tarixini yanada boyitishga xizmat qiladi. Buning uchun arxiv hujjatlari, qadimiy xaritalar, qabrtoshlaridagi yozuvlar, vaqf hujjatlari va xalq orasida saqlanib kelayotgan og‘zaki tarix namunalarini tadqiq etish muhim. Zero, xalq xotirasida asrlar davomida saqlanib kelayotgan rivoyatlar ham tarixiy-etnografik tadqiqotlar uchun qimmatli manba bo‘lishi mumkin.

Uch qadamjo – bir tarix. Pir Siddiq ziyoratgohi, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi va Kaptarli mozorni birlashtirib turgan asosiy jihat ularning Marg‘ilonning ma’naviy qiyofasini shakllantirishdagi o‘rnidir. Bu qadamjolar xalqning ajdodlarga hurmat, muqaddas joylarni asrash, ezgulik va ma’rifatni qadrlash kabi an’analarini o‘zida mujassam etadi.

Ularning har biri Marg‘ilon tarixining turli qirralarini namoyon etadi: Pir Siddiq – diniy-ma’naviy merosni, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi – ilm va tafakkur an’analarini, Kaptarli mozor esa xalq xotirasi va mahalliy rivoyatlarning uzviyligini ifodalaydi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari