Bugun, 22 iyun kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Usmonxon Alimov hazratlari Toshkent shahri Shayxontahur tumani “Eshon Boboxon” jome masjidining yangidan barpo etilayotgan binosiga birinchi g‘ishtni qo‘yib berish uchun tashrif buyurdilar.
Jome masjid poydevoriga tamal toshini qo‘yish jarayonida muftiy hazratlari ushbu masjid mo‘min-musulmonlar uchun ziyo va hidoyat tarqatuvchi, yoshlar ma’rifati yuksalishida hissa qo‘shadigan dargoh bo‘lishini tilab, quyidagi so‘zlarni bayon qildilar.
– Alloh taologa beadad shukronalar bo‘lsinki, yurtimizga O‘zning juda ham ulug‘ ne’matlarini berdi. Muhtaram Prezidentimiz rahbarligida barcha sohalarda islohotlar, o‘zgarishlar amalga oshirilyapti. Yangi masjidlar soni kun sayin ortib bormoqda. O‘tgan Ramazon oyida uchta masjid bunyod etildi, muborak oy yakunlanishi bilanoq yana bir masjidni ochilish marosimida o‘tkazdik. Mana bugun esa muftiylar sulolasining avvallari bo‘lmish – Eshon Boboxon ibn Abdulmajidxon nomlaridagi jome masjid tubdan qayta qurilishi uchun tamal toshini qo‘yishga jam bo‘lib turibmiz.
Eshon Boboxon hazratlari eng og‘ir davrlarda O‘zbekiston xalqi, uning tinchligi, odamlarning diniy sohada to‘g‘ri yo‘ldan borishlari uchun juda katta xizmat qilganlar. O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari idorasi raisi, muftiy sifatida esa beshta davlat ulamolarini bir o‘zanga solib, mo‘min-musulmonlarning hamjihatligini ta’mishlaga erishganlar.
U kishi yurtimiz mo‘min-musulmonlari tomonidan katta ehtirom bilan eslanadigan ulug‘ allomadir. Ushbu silsila haqida gap ketganda, Eshon Boboxon hazratlari va u kishining farzandu arjumandlarining uzoq yillar davomida e’tiqod musaffoligi yo‘lidagi beqiyos xizmatlarini alohida e’tirof etish kerak.
Men, bugun o‘sha og‘ir damlarni eslar ekanman, ulamolarning mashaqqatli hayotlari, og‘ir mehnat faoliyatlari, o‘z o‘rnida ibratli hayot yo‘llarini yodga olib, bu juda katta matonat ekanini alohida ta’kidlayman. Aslida, ular faoliyat yuritgan damlarni eslash og‘ir, qanchadan-qancha qiyinchiliklar, o‘sha paytdagi Ittifoq rahbarlari bilan kelishib ishlash oson bo‘lmagan. Ana shunday murakkab davrda ular Diniy idorani ta’sis etishga erishdilar.
Shunday qiyin zamonlar haqida Hazrati Rasululloh sollallohu alayhi va sallam bunday deb xabar berganlar: “Hali odamlarga shunday bir zamon ham keladiki, unda dinida sabr qiluvchi kishi huddi cho‘g‘ni changallab turgan odamga o‘xshaydi”, degan hadislarida diniy faoliyat ko‘rsatish o‘ta qiyin bo‘lgan vaqtlarda dinni huddi cho‘g‘ni ushlagandek tutib, keyingi avlodlar uchun ko‘prik vazifasini bajargan, mana shunday jonkuyar ulamolarni nazarda tutgan bo‘lsalar, ajab emas.
O‘tgan kuni Avstriyaning Vena shahrida bo‘lib o‘tgan din ulamolarining nufuzli anjumanida ham Eshon Boboxon hazratlari va u kishining xizmatlari ko‘p esga olindi. Chunki Eshon Boboxon hazratlaridan MDH davlatlari, xususan, Kavkaz musulmonlari yetakchilari doimo maslahat olib turganlar. Shuningdek, Sobiq Ittifoq davlatlarida muftiylik qilayotgan ulamolar yoki din peshvolari Buxoro yoki Toshkentdagi madrasalarda ta’lim olganlar.
Bir narsani aytishim kerakki, ushbu masjidga har safar kelganimda tor va kichik ekanini ko‘rib, ulug‘ olim nomiga munosib shaklda qayta bunyod etishni dilimga jo qilib yurardim. Allohning izni ila mana shu kunlarga ham yetib keldik. Ushbu mahalla ahlining sa’y-harakati, saxovapesha insonlarning himmati bilan mazkur masjid juda ham go‘zal shaklda qayta bunyod etish ishlari boshlandi. Insha Alloh ushbu masjid qurib bitkazilgandan keyin ham ochilish marosimida ishtirok etamiz.
Shundan so‘ng, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi maslahatchisi Abduhakim qori Matqulov, Toshkent shahar bosh imom-xatibi Rahimberdi domla Rahmonov muftiylar sulolasi va ushbu jome masjid to‘g‘risida so‘z yuritdilar.
“Eshon Boboxon” jome masjidi loyihasi o‘ziga xosligi, milliy hamda zamonaviy masjidlarning uslublarini o‘zida aks ettirganligi bilan ajralib turadi. Xonaqoh va pastki qism jami 3000 namozxonni sig‘dirishga mo‘ljallangan. Shuningdek, ayollar uchun alohida tahoratxona va namozxona o‘rin olishi rejalashtirilgan.
Tadbirda ulamolar, mahalla faollari, mo‘ysafid otaxonlar va keng jamoatchilik vakillari ham ishtirok etishdi.

















O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
عن جابر بن عبد الله رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:
« المجالس بالأمانة إلا ثلاثة مجالس: سفك دم حرام، أو فرج حرام، أو اقتطاع مال بغير حق »
Jobir ibn Abdulloh roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Majlislar omonatdir. Faqat uch majlis bundan mustasno: nohaq qon to‘kish, harom shahvoniy aloqa (zino) va nohaq molni tortib olish haqidagi majlislar” (Imom Abu Dovud rivoyati).
“Majlislar omonatdir”, ya’ni odamlar yig‘ilgan har qanday majlisda aytiladigan gaplar omonat hisoblanadi. Agar suhbatdoshlar ma’lum bir gapning sir saqlanishini istasalar yoki vaziyat shuni taqozo etsa, u holda u gapni boshqalarga tarqatish joiz emas.
Bunga quyidagilar kiradi: shaxsiy sirlar; oilaviy maslahatlar; ishxona yoki tashkilot yig‘ilishlari; davlat ishlariga oid maxfiy suhbatlar; faqat ishtirokchilarga tegishli bo‘lgan ma’lumotlar.
“Omonat” degani faqat mol-mulkni saqlash emas, balki sirni, ma’lumotlarni va eshitilgan gapni ham saqlashni o‘z ichiga oladi.
Nima uchun majlis omonat deb atalgan? Chunki odamlar bir-biriga ishonib, erkin maslahatlashishi va dardini aytishi uchun ularning gaplari tashqariga chiqmasligi zarur. Agar majlisda yoki biror yig‘inda qatnashgan kishi eshitganlarini boshqalarga tarqataversa, odamlar bir-biriga ishonmay qo‘yadi, g‘iybat va chaqimchilik ko‘payadi, munosabatlar buziladi, jamiyatda o‘zaro ishonch yo‘qoladi. Shu bois solih salaflar majlis sirini oshkor qilishni omonatga xiyonat deb hisoblashgan.
“Faqat uch majlis bundan mustasno...” ya’ni ba’zi hollarda sir saqlash mumkin emas. Agar bir kishi: “Men falonchini o‘ldirmoqchiman yoki unga zarar yetkazmoqchiman” desa va uning bu ishi jiddiy ekani ma’lum bo‘lsa, uni yashirish joiz emas. Balki qotillikning oldini olish uchun tegishli mas’ullarni yoki huquqni muzofaza qiluvchi tashkilotlar vakillarini ogohlantirish shart.
“Harom shahvoniy aloqa (zino)”. Agar bir kishi zino qilish yoki birovning nomusiga tajovuz qilish niyati borligini bildirsa, bu haqda ham sukut qilish mumkin emas. Bunday holda jabrlanuvchini yoki buning oldini oladigan mas’ul shaxslarni ogohlantirish lozim bo‘ladi.
“Nohaq molni tortib olish”. Agar kimdir o‘g‘rilik, firibgarlik qilishni, birovning haqini tortib olishni rejalashtirayotganini aytsa, bu sirni ham saqlab turish joiz emas. Chunki bu boshqalarning haqiga tajovuzdir.
Xo‘sh, shunday vaziyatga duch kelgan kishi qanday yo‘l tutishi lozim?
Avvalo, o‘sha odamga nasihat qilinadi va Allohdan qo‘rqishi eslatiladi. Agar u fikridan qaytmasa va xavf haqiqiy bo‘lsa, zararning oldini olish uchun tegishli shaxslarga xabar beriladi. Bu xabar berish faqat jinoyatni to‘xtatish bo‘lishi kerak, odamni sharmanda qilish yoki obro‘sini to‘kish emas.
Xulosa qilib aytganda, barcha hadislar kabi mazkur hadis ham mo‘min-musulmonlarga juda muhim axloqiy qoidani o‘rgatadi: majlisda eshitilgan gaplar omonat hisoblanadi va ularni egasining roziligisiz tarqatish aslo mumkin emas. Biroq agar bu sirni saqlash oqibatida insonning joniga, nomusiga yoki mol-mulkiga katta xavf tug‘ilsa, zararning oldini olish uchun shu haqda xabar berish ba’zi hollarda vojib bo‘ladi. Shu tariqa Islom ham omonatni saqlashni, ham odamlarning hayoti, nomusi va mol-mulkini muhofaza qilishni ta’minlaydi.
Manbalar asosida
T.NIZOM tayyorladi.