Biz ushbu maqolada qadr kechasini ibodat bilan o‘tkazgan kishi oladigan savobning hajmi haqida so‘z yuritamiz.
Qadr kechasi yil kechalari ichida eng ulug‘idir. Bu kecha haqida alohida sura nozil bo‘lgan. Bu kechaning ulug‘ligini oshirgan sabablardan biri Qur’on aynan shu kechada nozil bo‘la boshlaganidir.
Alloh taolo shunday deb marhamat qilgan:
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ سَلَامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ
“Albatta, Biz u(Qur’on)ni Laylatul Qadrda tushirdik. Laylatul Qadr qandoq narsa ekanini senga nima bildirdi? Laylatul Qadr ming oydin yaxshiroqdir. Unda farishtalar va Ruh Robbilari izni bilan barcha ishlar uchun tushadir. U to tong otguncha salom bo‘lib turadir” (Qadr surasi).
Ichimizda qadr kechasini umrida hech bo‘lmaganda bir marta bo‘lsa ham topishni orzu qilmagan odam topilmasa kerak.
Yuqoridagi sura, xususan, “Laylatul Qadr ming oydin yaxshiroqdir” degan oyat haqida o‘ylab ko‘rsak, boshqa ming oyda amal qilib, qancha savob olsak, bu kechada bir amal qilib, undan ham ko‘p savob olishimizni anglab yetamiz.
Fikrimiz tushunarli va tasavvur qilishimiz oson bo‘lishi uchun bu kechada erishiladigan savob miqdorini raqamlarda ifoda etishga urinib ko‘raylik!
Xo‘sh, ming oyda nechta kecha bor?
Bu juda oson savol. Agar bir oyda 30 (o‘ttiz) kecha borligini e’tiborga olsak, ming oyda 30000 (o‘ttiz ming) kecha borligi ma’lum bo‘ladi. Demak, qadr kechasida bir amal qilgan xuddi boshqa kechalarda 30 000 (o‘ttiz ming)ta amal qilgandek bo‘ladi.
Albatta, biz savobni raqamlarda keltirishda taxminiy xulosa qilamiz. Chunki, oyatda ming oyga barobar deyilmagan, balki ming oydan yaxshiroq deyilgan. Bu esa savobning aniq miqdori qanchaligini Allohdan boshqa hech kim bilmaydi deganidir. Biz faqat ming oy haqida, amallarning ming oyga ko‘paytirilishi borasida so‘z yuritamiz.
Qadr kechasida Qur’ondan 1 (bir) harf o‘qisak, boshqa kechalarda 30000 (o‘ttiz ming) va undan ham ko‘proq harf o‘qigandek bo‘lamiz.
Endi yana bir oyatga e’tibor qaratsak:
مَن جَاء بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا
“Kim bir yaxshilik qilsa, unga o‘n barobar qaytarilur” (An’om surasi, 160-oyat).
Qadr kechasida Qur’ondan 1 (bir) harf o‘qish boshqa kechalarda 30 000 (o‘ttiz ming) va undan ko‘p harf o‘qishning savobiga teng dedik. Endi bu oyatda aytilganidek, 30 000 (o‘ttiz ming)ni 10 (o‘n)ga ko‘paytiramiz. Natija 300 000 (uch yuz ming) bo‘ladi!
“Laylatul Qadr ming oydin yaxshiroqdir” degan oyatga binoan 1(bir) harf uchun 300 000 (uch yuz ming)dan ham ko‘proq savob bo‘ladi.
Qur’oni Karimdagi harflarning soni 300 000 (uch yuz ming)tadan ko‘proq bo‘lib, qadr kechasida Qur’ondan bir harf o‘qigan kishi boshqa kechalarda Qur’onni to‘liq o‘qib chiqqanning savobiga teng savob olar ekan.
Agar biz “Ixlos” surasini o‘qisak, qancha savob olamiz? Bu sura basmala bilan birga 66 (oltmish olti)ta harfdan iboratdir. Demak, biz “Ixlos” surasini basmala bilan birga (ya’ni 66 ta harfni) bir marta o‘qisak, Qur’oni Karimni 66 (oltmish olti) marta to‘liq o‘qib chiqqanning savobini olamiz.
Agar biz qadr kechasida bir marta duo qilsak, “Laylatul Qadr ming oydin yaxshiroqdir” oyatiga ko‘ra, boshqa kechalarda 30 000 (o‘ttiz ming) martadan ortiq, “Kim bir yaxshilik qilsa, unga o‘n barobar qaytarilur” oyatini ham qo‘shganda, 300 000 (uch yuz ming) martadan ko‘proq duo qilganning savobiga ega bo‘lamiz.
Agar biz qadr kechasida bizga yomonlik qilgan 1 (bir) dona insonni kechirsak, “Laylatul Qadr ming oydin yaxshiroqdir” oyatiga ko‘ra, boshqa kechalarda 30 000 (o‘ttiz ming) donadan ortiq odamni, “Kim bir yaxshilik qilsa, unga o‘n barobar qaytarilur” oyatini ham qo‘shganda, boshqa kechalarda 300 000 (uch yuz ming) donadan ko‘proq kishini kechirganning savobiga ega bo‘lamiz.
Agar biz qadr kechasida 1 (bir) rakat namoz o‘qisak, “Laylatul Qadr ming oydin yaxshiroqdir” oyatiga ko‘ra, boshqa kechalarda 30 000 (o‘ttiz ming) rakatdan ortiq namoz o‘qigan, “Kim bir yaxshilik qilsa, unga o‘n barobar qaytarilur” oyatini ham qo‘shganda, boshqa kechalarda 300 000 (uch yuz ming) rakatdan ko‘proq namoz o‘qiganning savobiga ega bo‘lamiz.
Agar biz qadr kechasida 1 (bir) marta sadaqa qilsak, “Laylatul Qadr ming oydin yaxshiroqdir” oyatiga ko‘ra, boshqa kechalarda 30 000 (o‘ttiz ming) martadan ortiq, “Kim bir yaxshilik qilsa, unga o‘n barobar qaytarilur” oyatini ham qo‘shganda, boshqa kechalarda 300 000 (uch yuz ming) martadan ortiq sadaqa qilganning savobiga ega bo‘lamiz.
Agar biz qadr kechasida qarindoshimizga 1 (bir) marta silai rahm qilsak, “Laylatul Qadr ming oydin yaxshiroqdir” oyatiga ko‘ra, boshqa kechalarda 30 000 (o‘ttiz ming) martadan ortiq, “Kim bir yaxshilik qilsa, unga o‘n barobar qaytarilur” oyatini ham qo‘shganda, boshqa kechalarda qarindoshlarimizga 300 000 (uch yuz ming) martadan ko‘proq silai rahm qilganning savobiga ega bo‘lamiz.
Bu kabi misollarni ko‘plab keltirish mumkin.
Alloh taolo barchamizning ixlosimizni ziyoda qilsin! Ramazon oyini g‘animat bilib, har daqiqasidan foydalanib qolishga, xususan, qadr kechasida solih amallarni qilib bedor bo‘lishga muyassar etsin!
islam.ahram.org saytidan
Nozimjon Iminjonov tarjimasi
Mustaqillik bayrami arafasida Vatan ozodligi yo‘lida kurashgan qahramon ajdodlarimizni minnatdorlik bilan yod etamiz, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Davlatimiz rahbari matbuot xizmati ma’lumotiga ko‘ra, ularning jasorati bugungi erkin hayotimiz va milliy istiqlolimizning qadrini yanada teran anglatadi.
28 avgust kuni Shahidlar xotirasi xiyoboniga davlat va jamoat tashkilotlari vakillari, ulamolar, nuroniylar va ziyolilar yig‘ildi.
Qatag‘on qurbonlarini yod etish marosimida Prezident Shavkat Mirziyoyev ishtirok etdi.
Vatan fidoyilari haqiga Qur’on tilovat qilinib, duo o‘qildi. Elga osh tortildi.
Xiyobondagi ramziy qabr yonida ham Qur’on tilovat qilindi. Shu yerda davlatimiz rahbarining ulamolar va ziyolilar bilan tarixiy xotirani asrash, qatag‘on qurbonlari nomini tiklash hamda yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash masalalari yuzasidan muloqoti bo‘ldi.
– Shu kunlarda el-yurtimiz bilan birgalikda mustaqilligimizning 35 yilligini katta xursandchilik bilan kutib olyapmiz, – dedi Shavkat Mirziyoyev. – O‘ttiz besh yildan buyon hech kimga qaram bo‘lmasdan, mana shunday tinch va tiniq osmon ostida erkin va farovon yashayapmiz. Bu – katta baxt, bebaho boylik. Shunday ulug‘ kunlarda istiqlol va ozodlik yo‘lida halok bo‘lgan qahramon ajdodlarimizni eslash, ularning xotirasiga hurmat bajo keltirish – muqaddas burchimiz.
Davlatimiz rahbari fidoyi ajdodlarimizning qahramonligi hech qachon unutilmasligi, ularning jasorati xalqimiz uchun hamisha ma’naviy kuch manbai bo‘lib qolishini ta’kidladi.
– Barcha islohotlarimiz markazida turgan “Inson qadri uchun!” degan ezgu g‘oya jasur ota-bobolarimizning ruhlarini shod etish, orzu-niyatlarini ro‘yobga chiqarish bo‘yicha ishlarimizni yanada kuchaytirishni talab etadi. Bu aziz insonlar xotirasi qancha e’zozlansa, bugungi tinch hayotimiz, milliy istiqlolimiz qadri shuncha oshadi, – dedi Prezident.
Keyingi yillarda qatag‘on qurbonlari xotirasini abadiylashtirish va tarixiy adolatni tiklash borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Shahidlar xotirasi xiyobonidagi Qatag‘on qurbonlari xotirasi davlat muzeyi to‘liq rekonstruksiya qilinib, ekspozitsiyasi boyitildi, zamonaviy texnologiyalar bilan jihozlandi. Raqamli tizimlar va sun’iy intellekt yordamida ko‘rgazmalarning ta’sirchanligi oshirildi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasi va barcha viloyatlarda tashkil etilgan qatag‘on qurbonlari muzeylari ham zamon talablari asosida jihozlandi. Ularning fondlari dunyoning turli nuqtalaridan keltirilgan noyob hujjatlar va fotosuratlar bilan boyitilmoqda.
2021-2025 yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi tomonidan qatag‘on qurboni bo‘lgan 1 ming 200 dan ziyod yurtdoshimiz oqlandi. Joriy yilda sobiq mustabid tuzum davrida nohaq ayblanib, turli muddatlarga qamalgan yoki o‘limga hukm etilgan yana 161 nafar vatandoshimizning nomi oqlandi.
So‘nggi besh yilda jadid bobolarimiz merosini o‘rganishga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjumanlar muntazam o‘tkazib kelinmoqda. Mustabid tuzumda nohaq qurbon bo‘lgan vatandoshlarimizning nomlari aniqlanib, ularning faoliyati, ilmiy va ijodiy merosi o‘rganilmoqda. Yuzlab, minglab fidoyi yurtdoshlarimiz haqidagi ma’lumotlar kitoblar, matbuot va ommaviy axborot vositalari orqali xalqimizga yetkazilmoqda.
Muloqotda o‘tgan asrning 80-yillarida ham minglab vatandoshlarimiz “paxta ishi”, “o‘zbek ishi” degan soxta ayblovlar bilan siyosiy qatag‘onga uchragani qayd etildi. 1983-1990 yillarda 40 ming nafar o‘zbekistonlik tergov qilinib, 5 ming nafari jinoiy javobgarlikka tortilgan. Bugun bu borada ham tarixiy adolat tiklanmoqda. Bunday ezgu ishlar izchil davom ettirilishi ta’kidlandi.
Davlatimiz rahbari dunyoda qurolli mojarolar va siyosiy qarama-qarshiliklar kuchayib, ular bizga yaqin mintaqalarga ham kirib kelayotgani tashvishli ekanini ta’kidladi. Bu yurtimizdagi tinchlikni qadrlash, yanada jips va hamjihat bo‘lib yashashni talab etadi.
– Bizning yo‘limiz – tinchlik, do‘stlik va hamkorlik yo‘li. O‘zbekiston ushbu yo‘ldan hech qachon ortga qaytmaydi, – dedi Prezident.
Bugun yurtdoshlarimiz dunyoning istalgan mamlakatiga emin-erkin borib kelmoqda, O‘zbekiston barcha davlatlar bilan tenglik asosida hamkorlik qilmoqda. Bu mustamlakachilik zanjirlari va “paxta qulligi”dan butunlay ozod bo‘lganimizning amaliy ifodasidir.
Hayot va kelajakni bilim hamda ma’rifat asosida qurish, uzoq-yaqin mamlakatlar bilan do‘stona hamkorlik qilish Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim sharti ekani ta’kidlandi. Buyuk jadid bobolarimiz bejiz millatni uyg‘oqlikka, bilim va ma’rifatga chaqirmagan. Ularning kurash va ma’rifat maktabi bugun ham g‘oyat dolzarb ahamiyatga ega.
Shu bois, yoshlarning sifatli ta’lim olishi, vatanparvar insonlar bo‘lib voyaga yetishiga katta e’tibor qaratilmoqda. So‘nggi o‘n yilda oliygohlar soni 77 tadan 205 taga yetkazildi, qabul kvotalari muntazam oshirib borildi. Jahondagi TOP-100 talikka kiradigan oliygohlarda 3 ming 500 dan ziyod farzandimiz ta’lim olmoqda. Maktab va maktabgacha ta’lim tizimlarida ham muhim o‘zgarishlar amalga oshirilmoqda.
– Yoshlarni milliy g‘urur asosida tarbiyalashga alohida ahamiyat berishimiz kerak. Milliy g‘urur – insonning qalbini, yuragini, butun vujudini kuch-g‘ayratga to‘ldiradigan qudratli kuch. Milliy g‘ururi bor odam hech qachon yengilmaydi, – dedi Shavkat Mirziyoyev.
Poytaxtimizda Islom sivilizatsiyasi markazi barpo etildi, Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasi butunlay qaytadan bunyod qilindi, Marg‘ilonda Burhoniddin Marg‘inoniy nomidagi markaz ishga tushirildi. Bular Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot yo‘li – tinchlik, do‘stlik va bunyodkorlik, bilim hamda ma’rifat yo‘li ekanini tasdiqlaydi.
So‘nggi o‘n yilda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilgan islohotlar tufayli 100 mingdan ziyod yurtdoshimiz hojilik maqomiga ega bo‘ldi. Davlatimiz rahbari diniy jamoatchilik jamiyatda mehr-oqibat muhitini mustahkamlash, yoshlarga to‘g‘ri tarbiya berish jarayonlarida yanada faol ishtirok etishiga ishonch bildirdi.
– Bugun mana shu tabarruk maskanda turib, tinch-osoyishta hayotimiz, erishayotgan yutuqlarimiz uchun Yaratganga behisob shukronalar aytamiz. Mana shunday ozod va farovon kunlarni orzu qilib, armon bilan o‘tgan qahramon ota-bobolarimiz, jasur momolarimizning ruhlari shod bo‘lsin! Yurtimiz tinchlik, taraqqiyot va farovonlik diyori sifatida yanada gullab-yashnasin! Alloh taoloning o‘zi Vatanimizni panohida asrasin! – dedi Prezident.
Ulamolar qatag‘on qurbonlari va Vatan ozodligi yo‘lida jon fido etgan ajdodlarimiz ruhiga duo qilib, yurtimizdagi tinchlik-xotirjamlik, fayzu baraka barqaror bo‘lishini tiladilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati