Sayt test holatida ishlamoqda!
28 Iyul, 2026   |   14 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:38
Quyosh
05:09
Peshin
12:35
Asr
17:35
Shom
19:49
Xufton
21:16
Bismillah
28 Iyul, 2026, 14 Safar, 1448

Ro‘za va jismoniy faollik

24.05.2019   42059   4 min.
Ro‘za va jismoniy faollik

Ramazon oyi ovqat ratsioni va uxlash davomiyligida yilning  qolgan oylaridan farq qiladi. Bir oy sog‘lom ovqatlanishga e’tibor berish orqali ortiqcha vazndan xalos bo‘lishni istaganlar uchun munosib va yetarli muddatdir. Ayrim ro‘zadorlar o‘zlari sport bilan shundog‘ ham shug‘ullanib turadilar. Lekin ko‘pchilik ro‘za boshlanishi bilan dangasalik kasaliga duchor bo‘ladi. Bu masalada mutaxassislarning fikrlari bilan imkon qadar tanishib chiqishga harakat qilamiz.

Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, hech qanday jismoniy mashqlarsiz ketma-ket 30 kun davomida ro‘za tutish quvvatning va tana salomatligining pasayishiga olib kelar ekan. Shuning uchun ham musulmonlar muqaddas Ramazon oyi davomida o‘z salomatliklarini yaxshi saqlab qolishlari uchun jismoniy faollikka e’tibor berishlari kerak.

Ramazon oyi bu yil ham issiq yetarli bo‘ladigan mavsumda keldi. Buning ustiga badan tarbiya davrida ham tana haroratini ortishini hisobga olish kerak.

Agar jismoniy mashqlarni bajarib turish kerak bo‘lsa, u holda ularni ovqatdan oldin qilgan afzalmi yoki keyin qilish foydali bo‘ladimi?

Agar iftordan oldin qilinsa, u holda muddat 60 daqiqadan ko‘payib ketmasligi kerak, ya’ni iftordan 60 daqiqadan ko‘p bo‘lmagan muddat avval qilinishi lozim.

Bunda u sovutgichli yoki salqin joyda o‘tkaziladigan mashqlarni bajarishi kerak. Yetarli miqdorda iftordan so‘ng suyuqlik ichish hamda zarur darajada uxlab olish kerak.

Bordiyu mashqlar iftordan keyin amalga oshirilsa, u holda uni iftorlikdan kamida uch soat o‘tkazibgina qilish tavsiya etiladi. Chunki organizm bu orada hazm qilishni bajarish bilan band bo‘ladi. Ushbu holda ham iftordan avvalgidagiga o‘xshab salqin joyda olib borilishi tavsiya etiladi.

Yuqoridagilardan kelib chiqib ro‘zadorlarga jismoniy faollik borasida quyidagi tavsiyalarni berish mumkin ekan.

Salqin xonada har kuni 30 daqiqa atrofida mashq qiling. Jismoniy mashqlar borasida shuni yodda tutish zarurki, havo issiq bo‘lganda, ayniqsa, ramazon oyida kunduzlari keragidan ortiqcha mashq qilishdan qoching. Issiq havo atmosferadagi suyuqliklarni kamaytirgani kabi tanadagi suvni ham kamaytiradi va bu insonga zarar qilib ayrim hollarda oshqozon yaralanishiga olib kelishi ham mumkin ekan.

Ramazon oyi davomida iftor qilishdan ikki yoki uch soat oldin o‘zingizga qulay vaqtni tanlab mashq qiling, ammo iftordan keyin jismoniy mashqlarni imkon qadar bajarmaslik kerak, chunki tana energiyasining katta qismi bu paytda ovqat hazm qilish jarayoniga yo‘naltiriladi. Lekin bemor bo‘sangiz mashq qilishdan oldin shifokoringiz bilan maslahatlashishni unutmang.

Televizor qarshisida uzoq o‘tirish va boshqa turdagi dangasaliklarni kamaytirish kerak. Aksincha, yurish yoki uy ishlari bilan mashg‘ul bo‘lishga o‘xshash tadbirlarni ko‘paytiring.

Agar bosh aylanishi, ko‘ngil aynishi, nafas olish yoki ko‘krak qafasida og‘riqlar bo‘lsa, darhol jismoniy faoliyatni to‘xtatib, dam oling.

Ro‘zadorlik paytida tanada suvsizlik ortib ketishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun iftor va saharlik orasida kun bo‘yi kerak bo‘ladigan miqdorda suyuqlik iste’mol qilish kerak.

Imom Muslim va boshqalar rivoyat qilgan quyidagi hadisda Payg‘ambar (alayhissalom) mo‘minlarni foyda va manfaat keltiradigan ishlarda Allohdan madad so‘ragan holda faol, g‘ayratli va peshqadam bo‘lishga targ‘ib qilib dedilar: “Kuchli mo‘min kuchsiz mo‘mindan yaxshiroq va Allohga suyukliroqdir, lekin har ikkisida ham yaxshilik bor. Senga foydali bo‘lgan ishlarga haris bo‘lgin va (ishingda) Allohdan yordam so‘ragin, lekin hargiz zaif bo‘lma!”. Demak, mo‘minlar ushbu hadisdagi Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam) ning ikkilanish va jur’atsizlikdan qaytarilgan tavsiyalariga muborak ramazonda ham amal qilishlari maqsadga muvofiq bo‘ladi.

 

Saidjamol Masayitov

Xalqaro aloqalar bo‘limi xodimi

Ramazon-2019
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekistonga arab dunyosidan 1000 noyob ilmiy kitob keltirildi

27.07.2026   7610   4 min.
O‘zbekistonga arab dunyosidan 1000 noyob ilmiy kitob keltirildi

O‘zbekiston xalqaro ilmiy hamkorlikni kengaytirish orqali o‘zining boy ma’naviy merosini jahon ilmiy hamjamiyati bilan bog‘lash yo‘lida dadil harakat qilmoqda.

Ana shu jarayonning amaliy ifodasi sifatida O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida O‘mon Sultonligida faoliyat yurituvchi «Orabi International Group» tashkiloti rahbari, taniqli tadqiqotchi va jamoat arbobi doktor Muhammad Zakariya Orobiy ishtirokida Markaz kutubxonasiga 1000 ta noyob kitobni topshirish marosimi bo‘lib o‘tdi, xabar bermoqda iccu.uz.

Tadbirda Din ishlari bo‘yicha qo‘mita vakillari, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi rahbariyati, olimlar, tadqiqotchilar hamda sohaning yetakchi mutaxassislari ishtirok etdi.

Marosimda Markaz direktori o‘rinbosari Gulnora G‘aniyeva so‘nggi yillarda Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida ilm-fanni rivojlantirish, madaniy merosni asrash, qo‘lyozmalarni o‘rganish va jahonning turli mamlakatlarida saqlanayotgan noyob manbalarni O‘zbekistonga jalb etish davlat siyosati darajasiga ko‘tarilganini ta’kidladi.

Uning qayd etishicha, Prezident tashabbusi bilan tashkil etilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bugun nafaqat muzey yoki kutubxona, balki islom sivilizatsiyasi tarixi, manbashunoslik va sharqshunoslik bo‘yicha xalqaro ilmiy muloqot maydoniga aylanib bormoqda.

«O‘mon Sultonligidan taqdim etilgan mazkur kitoblar nafaqat kutubxona fondini boyitadi. Ular islom sivilizatsiyasi tarixi, islom huquqi, tafsir, hadis, aqida, arab tili va boshqa yo‘nalishlarda fundamental tadqiqotlarni kengaytirish uchun mustahkam manba vazifasini bajaradi. Bu esa yangi avlod olimlarini tayyorlashga ham xizmat qiladi», — dedi Gulnora G‘aniyeva.

Doktor Muhammad Zakariya Orobiy ushbu kitoblar taqdimotini ikki mamlakat o‘rtasidagi madaniy va ilmiy hamkorlikning ramziy voqeasi sifatida baholadi.

«Bu shunchaki kitoblar emas. Bu ilmga bo‘lgan hurmat, ma’rifatga sadoqat va xalqlar o‘rtasidagi ishonchni mustahkamlaydigan intellektual ko‘prikdir. Biz Prezident Shavkat Mirziyoyevning O‘zbekistonda Islom sivilizatsiyasi markazini tashkil etish tashabbusini yuksak qadrlaymiz. Bu markaz butun islom olamining ilmiy merosini birlashtiruvchi nufuzli platformaga aylanishiga ishonamiz», — dedi doktor Orobiy.

Uning fikricha, kutubxonalar insoniyat sivilizatsiyasining umumiy xotirasini saqlaydigan maskanlar bo‘lib, har bir kitob yangi bilim, yangi g‘oya va yangi ilmiy kashfiyotlarga yo‘l ochadi. Shu bois ilmga sarmoya kiritish kelajakka sarmoya kiritish bilan tengdir.

Marosimda ishtirok etgan Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi birinchi o‘rinbosari Davronbek Maqsudov ham mazkur xayrli tashabbusning mamlakat ilmiy salohiyati uchun ahamiyatini alohida qayd etdi.

Uning ta’kidlashicha, arab dunyosida so‘nggi yillarda chop etilgan fundamental ilmiy adabiyotlarning O‘zbekistonga keltirilishi tadqiqotchilar, professor-o‘qituvchilar, magistrantlar va yosh olimlar uchun ishonchli manbalar bazasini kengaytirishga xizmat qiladi.

Taqdim etilgan kitoblar islom tarixi, Qur’on tafsiri, hadisshunoslik, fiqh, aqida, arab tili, islom sivilizatsiyasi tarixi va boshqa qator yo‘nalishlarni qamrab oladi. Ular orasida arab mamlakatlarida so‘nggi yillarda nashr etilgan ilmiy asarlar ham mavjud bo‘lib, bu Markaz kutubxonasini mintaqadagi eng boy ixtisoslashgan fondlardan biriga aylantirish imkoniyatini yanada kengaytiradi.

So‘nggi yillarda O‘zbekiston madaniy diplomatiya sohasida faol tashqi siyosat yuritmoqda. Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi, Xalqaro islom akademiyasi, Imom Buxoriy, Imom Termiziy va Imom Moturidiy ilmiy markazlari ishtirokida xalqaro hamkorlik kengayib, YUNЕSKO, ICESCO va qator ilmiy muassasalar bilan qo‘shma loyihalar amalga oshirilmoqda.

O‘mon  Sultonligidan 1000 ta noyob kitobning taqdim etilishi ana shu izchil davlat siyosatining yana bir amaliy natijasi sifatida baholanmoqda.

Marosim yakunida tomonlar mazkur xayrli tashabbus O‘zbekiston va O‘mon  Sultonligi o‘rtasidagi ilmiy, madaniy va ma’rifiy hamkorlikni yanada mustahkamlashini ta’kidlab, kelgusida qo‘shma tadqiqotlar, kitob almashinuvi, ilmiy ekspeditsiyalar va akademik dasturlarni amalga oshirish bo‘yicha hamkorlikni kengaytirishga tayyor ekanliklarini bildirdilar.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O‘zbekistonga arab dunyosidan 1000 noyob ilmiy kitob keltirildi O‘zbekistonga arab dunyosidan 1000 noyob ilmiy kitob keltirildi
O'zbekiston yangiliklari