Sayt test holatida ishlamoqda!
15 Avgust, 2026   |   2 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:04
Quyosh
05:32
Peshin
12:28
Asr
17:20
Shom
19:27
Xufton
20:52
Bismillah
15 Avgust, 2026, 2 Rabi`ul avval, 1448

Ko‘z qanday ro‘za tutadi?

17.05.2019   38241   3 min.
Ko‘z qanday ro‘za tutadi?

Tanlovga! 

Ko‘z ham ro‘za tutadimi deysizmi? Ha, albatta. Ko‘z ham ro‘za tutadi. Qanday qilib deysizmi?

Ko‘zning ro‘zasi: haromdan uni saqlash, fahsh narsalardan uzoqlashtirish va qaytarilgan narsalardan yiroq tutish.

Alloh taolo shunday marhamat qiladi:

قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِكَ أَزْكَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ * وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ

   (سورة النور 30-31)

Sen mo‘minlarga ayt, ko‘zlarini tiysinlar va farjlarini saqlasinlar. Ana shu ular uchun pokdir. Albatta, Alloh nima hunar qilayotganlaridan xabardordir. Sen mo‘minalarga ayt, ko‘zlarini tiysinlar va farjlarini saqlasinlar (Nur surasi 30-31-oyatlar).

Ko‘z qalbning yurgazuvchisi va ruhning eshigidir. U sababli yaxshiliklar va pokiza narsalarga erishish yoki munkar ishlar sababli azobga duchor bo‘lishi mumkin.

Abu Said al-Xudriy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ko‘zni tiygin” dedilar (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyati).

Nazarini saqlay olmagan kishi to‘rtta musibatga duchor bo‘ladi:

Birinchisi: Qalb har joyda, har o‘rinda xavotirda va siniq holatda bo‘ladi. Ko‘ngil xotirjamligini yo‘qotadi. Bir joyga o‘rnasha olmaydi. Doim nimalardandir shikoyat qiladi. Bu ko‘zning u yoq bu yoqqa alanglashishidan bo‘ladi.

Ikkinchisi: Ko‘zi oldida gavdalanib turgan narsaning yo‘qotishligi bilan jonu tanni toliqtirib, unga qiyinchiliklar keltirib chiqaradi.

Uchinchisi: Ibodatni va uning halovatini ketishligi.

Iymon va yaqiniy ilm halovatini ko‘zini tiya olgan va qovoqlarini berkitgan kishigina totadi.

To‘rtinchisi: Yon-atrofdagi narsalarga qarayverganligiga yarasha katta gunoh va jazoga loyiq bo‘lish.

Alloh taolo bizni bulardan asrasin!

Kishi ko‘zini xarom narsalardan tiyishi evaziga Alloh taolo unga haqiqiy iymon halovatini totishlikni ne’mat qilib beradi.

Ulamolar ko‘z haqida shunday deyishgan: “Ko‘z yo‘lboshlovchidir. Qo‘yib yuborilsa ovlaydi, bo‘ysundirilsa bosh egadi va o‘z holiga tashlab qo‘yilsa qalbga fasodni olib keladi”.

Ko‘zni bo‘sh qo‘ysang, seni uqubatga tashlaydi. Tizginini bo‘sh qo‘ysang seni azobga duchor qiladi. Ko‘zini xaromdan tiyib, botinini taqvo va zohirini esa sunnat bilan bezagan kishiga biror narsa xavf tug‘dira olmaydi.

Ko‘zni muhofaza qilishda 5 ta karomat va foydalar bor:

  1. Alloh taoloning ko‘zni tiyish borasidagi buyrug‘iga bo‘ysunish;
  2. Qalbning salomatligi, rohati, xotirjamligi va xursandchiligi;
  3. Fitnalardan uzoq bo‘lish, balolardan omonda bo‘lish va xatolardan saqlanish;
  4. Bandaga Alloh taolo tomonidan ilm-ma’rifat, tavfiq va to‘g‘ri yo‘lning ochilishi;
  5. Bandaga Alloh taolo tomonidan yaxshilik va yomonlik o‘rtasini ajratish sifatining berilishi. Alloh taolo ko‘zini tiyganlargagina beradigan qalbdagi nur.

Ramazon oyida oshqozonlarimiz ro‘za tutganidek, ko‘zlarimiz ham Alloh taolo harom qilgan narsalardan ro‘za tutsin!

Ushbu muborak oyda qilayotgan ibodatlarimizni Alloh O‘z dargohida maqbul aylasin!

Ko‘kaldosh o‘rta maxsus islom bilim yurti

Mudarrisi Fayzullayev Doniyor

Manbalar asosida tayyorladi

Ramazon-2019
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Marg‘ilonning uch muqaddas qadamjosi

14.08.2026   13283   3 min.
Marg‘ilonning uch muqaddas qadamjosi

Marg‘ilon – Farg‘ona vodiysining eng qadimiy va o‘ziga xos shaharlaridan biri. Uning tarixini faqat me’moriy obidalar, qadimiy ko‘chalar yoki mashhur hunarmandchilik an’analari bilangina emas, balki asrlar davomida xalq e’zozida bo‘lib kelayotgan ziyoratgohlarsiz ham tasavvur etib bo‘lmaydi, xabar bermoqda O‘zA.

Shahardagi Pir Siddiq ziyoratgohi, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi va Kaptarli mozor ana shunday tarixiy-ma’naviy maskanlar sirasiga kiradi. Ularning har biri o‘z tarixi, rivoyatlari va xalq xotirasidagi o‘ziga xos o‘rniga ega.

Marg‘ilonning qadimiy ziyoratgohlaridan biri Pir Siddiq majmuasidir. Xalq orasida bu qadamjo bilan bog‘liq turli rivoyatlar avloddan-avlodga o‘tib kelgan. Ziyoratgoh Pir Siddiq nomi bilan bog‘liq bo‘lib, “siddiq” so‘zi arab tilida haqgo‘y, rostgo‘y, haqiqatga sodiq inson ma’nolarini anglatadi. Shu jihatdan ziyoratgoh nomi ham xalq tasavvurida ezgulik, iymon va rostgo‘ylik kabi fazilatlar bilan uyg‘unlashib ketgan. Majmuadagi me’moriy yechimlar, ayniqsa, gumbazli inshootlar va qadimiy qabrlar Marg‘ilonning o‘tmishdagi shaharsozlik va me’morchilik an’analaridan darak beradi.

Pir Siddiq ziyoratgohi nafaqat ziyorat maskani, balki Marg‘ilonning tarixiy xotirasini o‘zida mujassam etgan qadamjolardan biri sifatida ahamiyatlidir. Marg‘ilon tarixi buyuk alloma Burhoniddin Marg‘inoniy nomi bilan chambarchas bog‘liq. XII asrda yashab ijod qilgan alloma islom huquqshunosligi, xususan, hanafiy fiqhi taraqqiyotiga beqiyos hissa qo‘shgan. Uning butun islom olamida mashhur bo‘lgan “Hidoya” asari asrlar davomida muhim huquqiy manba sifatida qadrlanib kelgan.

Marg‘ilonda alloma nomi bilan bog‘liq Chillaxona ham xalqning ma’naviy xotirasida alohida o‘rin tutadi. “Chillaxona” atamasi odatda insonning ma’lum muddat xilvatda qolib, tafakkur, ibodat va ruhiy tarbiya bilan mashg‘ul bo‘ladigan joyini anglatadi. Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi bilan bog‘liq rivoyatlar ham allomaning ilm yo‘lidagi mashaqqatli izlanishlari va ma’naviy kamolotini tasavvur qilishga yordam beradi. Bu maskanni faqat ziyoratgoh sifatida emas, balki buyuk allomaning ilmiy-ma’naviy merosini anglashga xizmat qiluvchi tarixiy xotira joyi sifatida ham baholash mumkin.

Marg‘ilondagi yana bir o‘ziga xos maskan – Kaptarli mozor. Uning nomi bilan bog‘liq xalq rivoyatlari turlicha. Ayrim hikoyalarda bu joyda kaptarlar ko‘p bo‘lgani, shu sababli mozor “Kaptarli” deb atalgani aytiladi. Kaptar esa xalq tasavvurida tinchlik, poklik va ezgulik ramzi sifatida qabul qilinadi. Kaptarli mozor haqidagi ma’lumotlarni ilmiy jihatdan chuqur o‘rganish Marg‘ilonning mahalliy tarixini yanada boyitishga xizmat qiladi. Buning uchun arxiv hujjatlari, qadimiy xaritalar, qabrtoshlaridagi yozuvlar, vaqf hujjatlari va xalq orasida saqlanib kelayotgan og‘zaki tarix namunalarini tadqiq etish muhim. Zero, xalq xotirasida asrlar davomida saqlanib kelayotgan rivoyatlar ham tarixiy-etnografik tadqiqotlar uchun qimmatli manba bo‘lishi mumkin.

Uch qadamjo – bir tarix. Pir Siddiq ziyoratgohi, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi va Kaptarli mozorni birlashtirib turgan asosiy jihat ularning Marg‘ilonning ma’naviy qiyofasini shakllantirishdagi o‘rnidir. Bu qadamjolar xalqning ajdodlarga hurmat, muqaddas joylarni asrash, ezgulik va ma’rifatni qadrlash kabi an’analarini o‘zida mujassam etadi.

Ularning har biri Marg‘ilon tarixining turli qirralarini namoyon etadi: Pir Siddiq – diniy-ma’naviy merosni, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi – ilm va tafakkur an’analarini, Kaptarli mozor esa xalq xotirasi va mahalliy rivoyatlarning uzviyligini ifodalaydi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari