Sayt test holatida ishlamoqda!
13 Avgust, 2026   |   30 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:01
Quyosh
05:30
Peshin
12:28
Asr
17:22
Shom
19:29
Xufton
20:56
Bismillah
13 Avgust, 2026, 30 Safar, 1448

Ko‘z qanday ro‘za tutadi?

17.05.2019   38204   3 min.
Ko‘z qanday ro‘za tutadi?

Tanlovga! 

Ko‘z ham ro‘za tutadimi deysizmi? Ha, albatta. Ko‘z ham ro‘za tutadi. Qanday qilib deysizmi?

Ko‘zning ro‘zasi: haromdan uni saqlash, fahsh narsalardan uzoqlashtirish va qaytarilgan narsalardan yiroq tutish.

Alloh taolo shunday marhamat qiladi:

قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِكَ أَزْكَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ * وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ

   (سورة النور 30-31)

Sen mo‘minlarga ayt, ko‘zlarini tiysinlar va farjlarini saqlasinlar. Ana shu ular uchun pokdir. Albatta, Alloh nima hunar qilayotganlaridan xabardordir. Sen mo‘minalarga ayt, ko‘zlarini tiysinlar va farjlarini saqlasinlar (Nur surasi 30-31-oyatlar).

Ko‘z qalbning yurgazuvchisi va ruhning eshigidir. U sababli yaxshiliklar va pokiza narsalarga erishish yoki munkar ishlar sababli azobga duchor bo‘lishi mumkin.

Abu Said al-Xudriy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ko‘zni tiygin” dedilar (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyati).

Nazarini saqlay olmagan kishi to‘rtta musibatga duchor bo‘ladi:

Birinchisi: Qalb har joyda, har o‘rinda xavotirda va siniq holatda bo‘ladi. Ko‘ngil xotirjamligini yo‘qotadi. Bir joyga o‘rnasha olmaydi. Doim nimalardandir shikoyat qiladi. Bu ko‘zning u yoq bu yoqqa alanglashishidan bo‘ladi.

Ikkinchisi: Ko‘zi oldida gavdalanib turgan narsaning yo‘qotishligi bilan jonu tanni toliqtirib, unga qiyinchiliklar keltirib chiqaradi.

Uchinchisi: Ibodatni va uning halovatini ketishligi.

Iymon va yaqiniy ilm halovatini ko‘zini tiya olgan va qovoqlarini berkitgan kishigina totadi.

To‘rtinchisi: Yon-atrofdagi narsalarga qarayverganligiga yarasha katta gunoh va jazoga loyiq bo‘lish.

Alloh taolo bizni bulardan asrasin!

Kishi ko‘zini xarom narsalardan tiyishi evaziga Alloh taolo unga haqiqiy iymon halovatini totishlikni ne’mat qilib beradi.

Ulamolar ko‘z haqida shunday deyishgan: “Ko‘z yo‘lboshlovchidir. Qo‘yib yuborilsa ovlaydi, bo‘ysundirilsa bosh egadi va o‘z holiga tashlab qo‘yilsa qalbga fasodni olib keladi”.

Ko‘zni bo‘sh qo‘ysang, seni uqubatga tashlaydi. Tizginini bo‘sh qo‘ysang seni azobga duchor qiladi. Ko‘zini xaromdan tiyib, botinini taqvo va zohirini esa sunnat bilan bezagan kishiga biror narsa xavf tug‘dira olmaydi.

Ko‘zni muhofaza qilishda 5 ta karomat va foydalar bor:

  1. Alloh taoloning ko‘zni tiyish borasidagi buyrug‘iga bo‘ysunish;
  2. Qalbning salomatligi, rohati, xotirjamligi va xursandchiligi;
  3. Fitnalardan uzoq bo‘lish, balolardan omonda bo‘lish va xatolardan saqlanish;
  4. Bandaga Alloh taolo tomonidan ilm-ma’rifat, tavfiq va to‘g‘ri yo‘lning ochilishi;
  5. Bandaga Alloh taolo tomonidan yaxshilik va yomonlik o‘rtasini ajratish sifatining berilishi. Alloh taolo ko‘zini tiyganlargagina beradigan qalbdagi nur.

Ramazon oyida oshqozonlarimiz ro‘za tutganidek, ko‘zlarimiz ham Alloh taolo harom qilgan narsalardan ro‘za tutsin!

Ushbu muborak oyda qilayotgan ibodatlarimizni Alloh O‘z dargohida maqbul aylasin!

Ko‘kaldosh o‘rta maxsus islom bilim yurti

Mudarrisi Fayzullayev Doniyor

Manbalar asosida tayyorladi

Ramazon-2019
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Shayboniylar daxmasi ziyoratgohga aylantiriladi

13.08.2026   16404   3 min.
Shayboniylar daxmasi ziyoratgohga aylantiriladi

Samarqandning yuragi boʻlgan Registon maydoni hududidagi Shayboniyxon va uning sulolasi dafn etilgan maskan ziyoratgohga aylantiriladi.

Registon majmuasi rahbari Xonqul Samarovning soʻzlariga koʻra,1960–1962-yillarda hozirgi Islom Karimov koʻchasini kengaytirish, obodonlashtirish ishlari jarayonida mazkur daxma shu hududda boʻlgan Shayboniyxon madrasasi hovlisidan Registon maydoniga – Tillakori va Sherdor madrasalari yoniga koʻchirilgan.

“Maʼlumki, mazkur hudud Amir Temur bobomiz davrida Samarqand shahrining eng muhim markazlaridan biri boʻlgan, bu hududda koʻplab madrasa va masjidlar bunyod etilgan. Jumladan, Amir Temur masjidi va uning roʻparasida Bibixonim madrasasi qad rostlagan. Keyinchalik Mirzo Ulugʻbek bobomiz tomonidan ulkan madrasa qurilgan. Balki Shayboniyxon ham ana shu ulugʻvor madrasa va masjidlarga havas qilib, ularning yonida madrasa qurgandir. Chunki, tarixiy manbalardan bilamizki, Muhammad Shayboniyxon ham ulugʻ hukmdor boʻlish bilan birga ilm-maʼrifat homiysi, ilmli inson va ijodkor sifatida Samarqandda ulkan bunyodkorlik ishlarini amalga oshirgan, koʻplab masjid va madrasalar qurdirgan. Amir Temurdan keyin qudratli davlat tashkil etib, uning chegaralarini kengaytirgan, obod qilgan”, deydi Registon majmuasi rahbari.

Tarixiy manbalarda Shayboniyxon 1510-yilda Eron shohi Ismoil Safaviy bilan boʻlgan jangda halok boʻlgach, uning boshsiz tanasi Samarqandga keltirilib, Baland Sufaga dafn qilingani yozilgan.

Baland Sufa oʻz vaqtida Shayboniyxon madrasasida boʻlgan va keyinchalik (1960–1962-yillarda) oʻz holicha Registon hududiga koʻchirilgan daxmadir.

Xonqul Samarovning qoʻshimcha qilishicha, shu paytgacha Muhammad Shayboniyxon shaxsiga munosabat ortidan bu joyga ham yetarli darajada eʼtibor qaratilmagan.

Shuningdek, u oltmish yildan ortiq vaqtdan buyon ushbu hududda turgan bu ziyoratgoh haqida oddiy odamlar, hatto koʻpchilik tarixchilarda ham ma'lumot yo'qligini, bunga sabab esa hududda hech qanday koʻrgazmali vosita yoki yozuv mavjud emasligini taʼkidlaydi.

“Yillar davomida xalqimiz ongiga Bobur ijobiy, Shayboniyxon salbiy shaxs sifatida singdirildi. Aslida esa davlatchilik tariximiz, qolaversa, adabiyotimiz rivojida bu ikki buyuk bobomizning ham oʻz munosib oʻrni, hissasi bor. Zahiriddin Muhammad Boburning oʻzi ham “Boburnoma”da bu zotning nomi haqida toʻxtalib, “Shayboq”, yaʼni “kuch-qudratli” degan taʼrif bergan. Shayboniyxon va shayboniylar tomonidan Samarqandda, umuman, ushbu mintaqada katta bunyodkorlik ishlari amalga oshirilgani haqida tarixiy manbalarda koʻplab maʼlumotlar uchraydi. Masalan, Shayboniyxon bir necha bosqichli oʻqitish tizimi joriy etib, barcha ilmlardan xabardor boʻlish uchun bola 26-yil taʼlim olishi kerak, deb hisoblagan. Ikki yillik maktab taʼlimidan soʻng har biri 8-yildan iborat uch bosqichli madrasa taʼlimini olish zarur boʻlgan”, deya maʼlumot beradi Registon majmuasi rahbari Xonqul Samarov.

Maʼlumot uchun, Shayboniyxon kuchli sarkarda, hukmdor boʻlish bilan birga ijodkor sifatida nafis gʻazal va ruboiylar, dostonlar yozgan. Jumladan, “Bahr-ul xudo” nomli dostoni va oʻgʻli valiahd Temur sultonga atalgan pand-nasihatlardan iborat kitobi mavjudligi qayd etiladi.

Tarixiy manbalarda keltirilishicha, u bobosi Abulxayrxon vafotidan keyin parokanda boʻlib ketgan qabilalarni birlashtirib, koʻchmanchi oʻzbeklar davlatini qayta tiklagan. Movarounnahr, Xorazm va Xurosonni egallab, qudratli davlat barpo qilgan. Muhammad Shayboniyxon butun mintaqani yagona bir markaz – Samarqand qoʻl ostida birlashtirgan.

O'zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari