Sahar payti turib, kunduzi ro‘za tutish niyatida yeb-ichish saharlikdir. Saharlik qilish mustahabdir. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam saharlik qilishga ko‘p targ‘ib etganlar. Bir o‘rinda saharlikning barakasi, fazilatini eslatib: “Saharlik qiling, saharlikda baraka bor”, degan bo‘lsalar (Muttafaqun alayh), boshqa bir o‘rinda: “Alloh taolo va Uning farishtalari saharlik qiluvchilarga rahmat tilab, duo qiladi”, deganlar (Tabaroniy va Ibn Hibbon rivoyati).
Hatto qorni to‘q, biror narsa yeyishga u qadar ehtiyoji yo‘q kishi ham hech qursa suv ichib olishi yaxshidir. Bu bilan u sunnatga ergashgan bo‘ladi.
Payg‘ambarimiz ro‘zani saharlik qilmay, ulab tutishdan qaytarganlar. Ammo saharlik qila olmagan kishi subhi sodiqdan to quyosh botguncha hech narsa yeb-ichmay ro‘za tutsa, ro‘zasi durust bo‘laveradi.
Saharlikni tongga yaqin qilish afzal. Faqat tong kirib qolgungacha kechiktirmaslik kerak. Chunki subhi sodiq kirishi bilan saharlik vaqti tugab, ro‘za vaqti boshlanadi. Saharlikni vaqti o‘tib ketganiga gumon qilinadigan paytga qadar kechiktirish taxrimiy makruh sanaladi (“Fatovoi Hindiya”).
Saharlik qilib bo‘lgach: “Navaytu an asuma sovma shahri Ramazona minal fajri ilal mag‘ribi, xolisan lillahi ta’ala. Allohu akbar”, deb duo qilinadi.
Ma’nosi: Ramazon oyining ro‘zasini xolis Alloh uchun subhdan kun botgungacha tutishni niyat qildim. Alloh Buyukdir.
Alloh taolo tutayotgan ro‘zalarimizni dargohida qabul qilsin!
Orif TOLIB
Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutida «May oyi – hadis ilmlari fan oyligi» munosabati bilan «Hadis va islom tarixi fanlari» kafedrasi tomonidan talaba-qizlar ishtirokida ma’rifiy uchrashuv tashkil etildi.
Tadbirga faxriy mehmon sifatida «Hilol-nashr» nashriyoti direktor o‘rinbosari, olima Odinaxon Muhammad Sodiq taklif etildi.
Odinaxon Muhammad Sodiq o‘z ma’ruzasida hozirda tadqiq qilayotgan «Sahih Buxoriy rivoyatida ayol roviylarning o‘rni» mavzusidagi ilmiy yangiliklar bilan o‘rtoqlashdi.
Suhbat davomida «Sahihul Buxoriy» asarining avlodlarga yetib kelishida nafaqat erkak muhaddislar, balki ayol roviylarning ham xizmati beqiyos ekani alohida ta’kidlandi. Mashhur ayol roviylar haqidagi ma’lumotlar va ilmiy dalillar taqdimot orqali talabalarga batafsil tushuntirildi.
Tadbir yakunida talabalar o‘zlarini qiziqtirgan savollarga javob oldilar. Mazmunli va ilmiy suhbat uchun Odinaxon Muhammad Sodiqqa institut ma’muriyati nomidan minnatdorchilik bildirilib, tashakkurnoma va esdalik sovg‘alari topshirildi.
Oliymahad.uz