Ramazon oyi yozning eng issiq va uzun kunlariga to‘g‘ri keldi. Bu hol ro‘za tutishni biroz qiyinlashtirsa-da, aslida,
bu mashaqqatlar ro‘zadorga o‘zgacha shavqu-zavq beradi.
Abdurahmon ibn Afv (roziyallohu anhu) rivoyat qiladi: «Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam): “Alloh taolo sizlarga Ramazon oyi ro‘zasini farz qildi. Men sizlarga uning kechalarida taroveh namozini o‘qishni sunnat qildim. Kim uning ro‘zasini tutsa va tarovehni o‘qisa, gunohlaridan onasi tuqqan kungidek forig‘ bo‘ladi”, deganlar» (Imom Abu Dovud).
Insonmiz. Bilib-bilmay gunoh qilib qo‘yamiz. Ammo gunohining kechirilishini istamagan bormikan? Ramazonda mo‘minning oladigan nafasi ham ibodat bo‘lib tursa, ro‘za tutish barobarida son-sanoqsiz gunohlardan poklanib, halovatga erishish qanday yaxshi! Ramazon oyi gunohlardan qutulish uchun ana shunday eng zo‘r imkoniyat mavsumidir.
Ka’b ibn Ujra (roziyallohu anhu) rivoyat qiladi: «Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam): “Minbar oldiga kelinglar”, dedilar. Biz keldik. Uning birinchi pog‘onasiga ko‘tarilib, “Omin”, dedilar. Keyin ikkinchi pog‘onasiga ko‘tarildilar-da, “Omin”, dedilar. So‘ng uchinchisiga ko‘tarildilar-da, “Omin”, dedilar. Xutbani tugatib tushganlarida sahobalar: “Ey Allohning Rasuli, bugun sizdan hech eshitmaganimiz bir narsani eshitdik” deyishdi. U zot aytdilar: “Jabroil (alayhissalom) menga: “Ramazon oyiga yetib, mag‘firat qilinmagan kishi halok bo‘lsin”, dedi. Men: “Omin”, dedim. “Huzurida siz zikr qilinsangiz, sizga salavot aytmagan kishi halok bo‘lsin”, dedi. Men: “Omin”, dedim. Keyin: “Kimning ota-onasini yoki ulardan birini keksayib, uni jannatga kirgizmasa u halok bo‘lsin”, dedi. Men: “Omin”, dedim» (Tabaroniy, Bayhaqiy va Hokim).
Ro‘za ulug‘ ibodat. Biroz teranroq fikrlasak, uning qanchalar buyuk imkoniyatlar fasli ekanini anglashimiz mumkin. Ro‘zador bir oy davomida kuni bilan o‘zini yeb-ichishdan tiyadi, nafsiga qarshi turadi. Kun qancha uzun va havo qancha issiq bo‘lmasin, o‘zini nazorat qiladi, hech kim ko‘rmaydigan joylarda ham man qilingan narsalardan saqlanadi. Jismi va ruhini poklab, nafsini tarbiyalaydi va yil bo‘yi harom narsalardan tiyilishga ko‘nikma hosil qiladi. Ro‘za tutgan kishining o‘ziga ishonchi ortadi, irodasi mustahkamlanadi, sabr-bardoshi qat’iylashadi va yana boshqa ko‘plab fazilatlarga ega bo‘ladi.
Vaqt to‘xtab turmaydi. Mushtoq bo‘lganimiz Ramazonning soatlari tobora ortda qolaveradi. G‘animat lahzalardan orttirgan yaxshi amallarimiz muhim. Yaxshi ko‘radigan jonimizni biroz qiyinchilikka qo‘yib bo‘lsa ham darajalar qozoniladigan daqiqalarni qo‘ldan boy bermay, topganlarimiz bilan shodlanadiganlar qatorida bo‘lolsak, umrimiz zoye bo‘lmaydi. Harakatlarimiz evaziga munosib samaraga ega bo‘lamiz.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytadi: «Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) dedilar: “U (Ramazon)ning oxirgi kechasida ro‘zadorlarning gunohlari kechiriladi”. Ular: “Ey Allohning Rasuli, u Qadr kechasimi?”, deb so‘rashdi. Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam): “Yo‘q, lekin ishchi ishini ado etganidan so‘ng ajri – haqi to‘la qilib beriladi”, dedilar (Imom Ahmad).
Bu muborak oy biz uchun ulug‘ imkoniyat, dedik. Bilib-bilmay qilgan gunohlarimizni mag‘firat qilishini Alloh taolodan so‘rashimiz uchun fursat, ajru mukofot! Bu anglay olganlarga qiyosi yo‘q ne’mat ham. U faqat Ramazon oyi ro‘zasini imon bilan savob talabida tutuvchi mo‘min-musulmonlargagina beriladi.
Dunyoda turli sabablar tufayli ochlik, tashnalik azobini tortayotganlar ko‘p. Ramazonda qorni to‘qlar ham ixtiyoriy ravishda ularning holiga tushishadi. Kishi qalbida ularning holidan xabar olish, mehr-shafqat, rahmat, g‘amxo‘rlik tuyg‘ulari yanayam ko‘payadi.
Ramazon oyi hammaning – kattayu kichik, boyu kambag‘al, hokimu mahkum, kuchli va kuchsiz, to‘q va ochni tenglashtiradigan bag‘rikeng oydir. Hammamiz uchun bu oy muborak kechsin. Oqibati xursandchilik bo‘lgan mashaqqatlar toldirmasin.
O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.
«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.
Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.
«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.
Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.
«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.
Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati