Ba’zan inson hayotida turli xil sinovlarga yo‘liqadi. Masalan: dehqon dehqonchiligidan, tijoratchi tijoratidan va yana boshqa bir inson kasbi ila qiyin ahvolga ro‘baro‘ bo‘lishi, uyi yonib ketishi yoki o‘g‘ri tushib xech vaqosiz qolishi mumkin. Bunday hollarda kishi nima qilishini bilmay, g‘am-g‘ussaga tushib qoladi. Bu Allohning sinovi albatta.
Shunda inson bu holatdan chiqish yo‘llarini izlaydi, harakat qiladi. Biroq, yo‘l topa olmagach, biror-bir yaqin do‘sti, qarindoshi yoki qo‘shnisidan ma’lum muddatga qarz so‘rashga majbur bo‘ladi.
Xo‘p bunday paytda qarz oluvchi va qarz beruvchi nimalarga e’tibor berishi kerak?
Keling avvalo qarz beruvchi haqida bilib olsak!
Qarz beruvchi shuni yaxshi bilsinki, avvalo Alloh taolo unga qarz beradigan darajada dunyo beribdi va agar qarz bersa, qarz berib turish ila bir insonning og‘irini yengil qilishga sababchi qilibdi hamda qarz bergani uchun ulkan ajrlarga ega bo‘lishni nasib qilibdi.
Hadislarni umum qilib aytganda, qarz berib, bir insonning og‘irini yengil qilsa, Alloh taolo qiyomatda uning og‘irini yengil qilishi, qarz berib turuvchiga qarzdor qarzini bergunicha har kuni uchun sadaqa qiluvchining savobi berilishi, qarz berish ila yerdagilarga rahm qilgani uchun unga osmondagilar rahm qilishi, agar qarzni qarzdordan kechib yuborsa, Alloh uning gunohlarini kechib yuborishi kabi bir qancha qarz beruvchiga beriladigan fazllar bor.
Demak, qarz beruvchi ushbu niyatlar ila qarz bersa, unga ulkan ajrlar berilar ekan.
Endi qarz oluvchiga ta’alluqli bo‘lgan masalalarni bilib olsak!
Avvalo inson Alloh taolodan hayotida qarzdor bo‘lib qolishidan panoh so‘ramog‘i lozim. Zotan hadisda aytilinganidek, qarzdor inson qarzini o‘z vaqtida ado qila olmagach ko‘p yolg‘on gapiradi va va’da qilsa xilof qiladi.
Agar inson qarz olishga majbur bo‘lib qolsayu, uni albatta qaytarish niyati bilan olsa, Alloh taolo unga qarzini ado qilishda yordam beradi. Agar maqsadi qaytib bermaslik, chuv tushirish, sindirish va egasini og‘ir ahvolga tushirish bo‘lsa, Alloh taolo uning dunyosiga talofat beradi va uning o‘zini bundan battar holatga tushirib qo‘yadi.
Maqsadi buzuq bo‘lgan qarz oluvchilar shuni bilsinkim, hadislarda agar inson qarzini uzmasdan vafot etsa, uning nomidan ham hech kim qarzni ado qilmasa, u ikki o‘rtada qolishi, hatto shahid odam ham qarzini uzmagan bo‘lsa, uni faqatgina qarzi jannatdan to‘sib turadi, deyiladi.
Alloh taolo barcha qarz beruvilarga bu dunyo va oxiratda ulkan ajrlar bersin. Qarz olganlarga esa, kasblariga baraka bersinu, qarzlarini tezda ado qilishga O‘zi yordamchi bo‘lsin. Qarz berib, qarzdorlarga nisbatan rahm qilib vaqtini yana cho‘zib turganlar yoki kechib yuborganlarga Alloh aoloning o‘zi rahm qilsin.
Manbalar asosida Toshkent Islom instituti o‘qituvchisi Abdurahmanov Yahyo
Insonga mehr ko‘rsatish, muhtojning holidan xabar olish, bemorga tasalli berish va ehtiyojmandlarga ko‘mak qo‘lini cho‘zish xalqimiz ma’naviyatining azaliy fazilatlaridandir. Islom ta’limotida ham saxovat, mehr-oqibat va inson qadrini ulug‘lash eng ulug‘ amallardan biri sifatida e’tirof etilgan. Chunki bir insonning ko‘nglini ko‘tarish, uning qalbiga umid va ishonch bag‘ishlash jamiyatda mehr-muhabbat, hamjihatlik va totuvlikni mustahkamlaydi.
Shu ezgu qadriyatlarni hayotga tatbiq etish, aholining ehtiyojmand qatlamlarini qo‘llab-quvvatlash va yurtdoshlarimiz qalbida mehr-shafqat tuyg‘ularini yanada kuchaytirish maqsadida 2026 yil 13 avgust kuni Samarqand viloyati Urgut tumanida keng ko‘lamli ma’naviy-ma’rifiy hamda xayr-saxovat tadbirlari o‘tkazildi.
Mazkur xayrli tadbirlarda Samarqand viloyati bosh imom-xatibi vazifasini vaqtincha bajaruvchi Nursultonxon domla Abdumannonov, viloyat bosh imom-xatibi o‘rinbosari Xayrullo domla Sattarov, VAQF xayriya jamoat fondi Samarqand viloyati filiali rahbari Yoqubjon domla Mansurov, uning o‘rinbosari A.Sultonov, shahar va tuman bosh imom-xatiblari, «Haj–2026» ziyoratchilari, mahalla faollari va nuroniylar ishtirok etdilar.
O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan o‘tkazilgan ushbu xayrli aksiya doirasida ijtimoiy himoyaga muhtoj, kam ta’minlangan va boquvchisidan ayrilgan 300 ta oila holidan xabar olindi. Ularning xonadonlariga tashrif buyurilib, turmush sharoitlari o‘rganildi, oilalarga zarur oziq-ovqat mahsulotlari yetkazib berildi.
Tashriflar davomida bemor va keksalarning holidan xabar olinib, ular bilan samimiy suhbatlar o‘tkazildi. Ularning haqqiga shifo, xonadonlariga fayzu baraka, yurtimizga tinchlik-xotirjamlik tilab duolar qilindi. Zero, muhtojning ko‘nglini ko‘tarish va uni yolg‘iz emasligini his ettirish ham insonparvarlikning yuksak ko‘rinishidir.
Shu bilan birga, hayotida turli ijtimoiy qiyinchiliklarga duch kelgan hamda yot g‘oyalar ta’siriga tushib qolish xavfi mavjud bo‘lgan ayrim fuqarolar bilan yakka tartibda muloqotlar tashkil etildi. Suhbatlarda sof e’tiqod, oila muqaddasligi, farzand tarbiyasi, halol mehnat, Vatanga sadoqat, milliy va diniy qadriyatlarga hurmat, shuningdek, turli buzg‘unchi g‘oyalarga nisbatan ma’naviy immunitetni mustahkamlash masalalari hayotiy misollar asosida tushuntirildi.
Tadbirlar doirasida Urgut tumanidagi jome masjidlarda peshin namozidan so‘ng ma’naviy-ma’rifiy uchrashuvlar ham o‘tkazildi. Ularda mehr-oqibat, qo‘ni-qo‘shnichilik munosabatlarini mustahkamlash, yoshlarni milliy va diniy qadriyatlarga sodiqlik ruhida tarbiyalash, oila tinchligini asrash, jamiyatda o‘zaro hurmat va ahillik muhitini qaror toptirish kabi dolzarb mavzular atroflicha yoritildi.
Uchrashuvlar yakunida mamlakatimiz tinchligi, xalqimiz farovonligi, Vatanimiz ravnaqi va yosh avlodning ilmli, odobli hamda vatanparvar insonlar bo‘lib voyaga yetishi haqida xayrli duolar qilindi.
Bugun yurtimizda inson qadrini ulug‘lash, aholining ehtiyojmand qatlamlarini har tomonlama qo‘llab-quvvatlash, jamiyatda mehr-saxovat va o‘zaro g‘amxo‘rlik muhitini qaror toptirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Urgut tumanida o‘tkazilgan mazkur xayrli tadbirlar ham ana shu ezgu maqsadlarga xizmat qilib, aholi o‘rtasida hamjihatlik, bag‘rikenglik va insonparvarlik tuyg‘ularini yanada mustahkamladi.
Mehr bor joyda ishonch, saxovat bor joyda baraka, inson qadri ulug‘langan jamiyatda esa tinchlik va farovonlik qaror topadi. Ana shunday ezgu amallar xalqimiz o‘rtasidagi birdamlik rishtalarini mustahkamlab, yurtimizning yanada obod va fayzli bo‘lishiga xizmat qiladi.
Samarqand viloyati vakilligi matbuot xizmati