Joriy yilning 21-22 dekabr kunlari Turkiya Respublikasining Istambul shahrida Yevrosiyo Fatvo kengashining III-yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi. Yig‘ilish “Zamonaviy davrda fatvo mavzusida duch kelinayotgan muammolar hamda dolzarb iqtisodiy masalalar” mavzusi ostida bo‘ldi.
Mazkur yig‘ilishda Yevropa, Rossiya, Kavkaz, Markaziy Osiyo, Afg‘oniston kabi bir qator davlatlardan Fatvo masalalari bo‘yicha mutasaddi ulamolar ishtirok etishdi. O‘zbekistondan O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo bo‘limi mudiri Homidjon Ishmatbekov qatnashdi.
Yig‘ilish kun tartibidan:
- hozirgi kunda diniy masalalarga javob berishda uchrayotgan uslubiy muammolar;
- qonuniy jihatdan tartibga solingan masalalarda fatvo berish siyosati;
- ba’zi zamonaviy iqtisodiy masalalar va ularning shar’iy ahkomlari kabi mavzular o‘rin olgan edi.
Yig‘ilishning birinchi kunida kun tartibidagi birinchi va ikkinchi masala yuzasidan ulamolar o‘zaro fikr almashdilar. Jumladan, hozirgi zamonda Fatvo berish masalasida ba’zi bir kishilar tomonidan biror-bir mazhabning usuliy qoidalariga rioya qilmagan holda, umumiy qoidalardan kelib chiqib fatvo berish mo‘min-musulmonlar orasida ziddiyatli holatlarni keltirib chiqarayotganligini ta’kidlab o‘tdilar.
Xususan, internet tarmog‘i orqali aholidan berilayotgan savollarga javob berayotgan kimsalar savol berayotgan jihatning ijtimoiy, iqtisodiy ahvolini hatto diniy saviyasini ham bilmay turib javob berishlari to‘g‘ri emasligi aytib o‘tildi.
Ikkinchi kuni hozirgi zamonda uchrayotgan ba’zi iqtisodiy-tijoriy masalalar (oltin asosidagi veksel savdosi va uni ijaraga olish-berish, foreks, raqamli kriptopullar savdosi, tarmoqli savdo va h.k.z) ustida bahs va munozara olib bordilar hamda ularning shar’iy hukmlari bo‘yicha bir to‘xtamga keldilar.
Eslatib o‘tamiz, Yevroosiyo fatvo kengashi 2016 yilning oktyabr oyida Yevroosiyo Islom kengashining IX-yig‘ilishida ta’sis etilgan. Uning asosiy vazifasi yevroosiyo hududida istiqomat qilayotgan musulmonlarning hayotida uchrayotgan diniy masalalarni hamkorlikda hal etishdan iboratdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
Pokistonning “Network News Pakistan” elektron nashri “O‘zbekiston turizmi o‘sish bo‘yicha Markaziy Osiyoda birinchi o‘rinni egalladi” sarlavhali axborot maqolani e’lon qildi, deb xabar qilmoqda “Dunyo” AA.
Unda Butunjahon sayohat va turizm kengashining (World Travel & Tourism Council – WTTC) “Sayohat va turizmning 2026 yilga qadar iqtisodiy ta’sirini o‘rganish” hisobotiga ko‘ra, 2025 yilda Markaziy Osiyo dunyoning eng tez rivojlanayotgan sayyohlik mintaqasiga aylangani ta’kidlangan.
“WTTC o‘z tadqiqotlarini dunyoni 13 ta yirik mintaqaga bo‘lgan holda olib boradi. 2025 yil yakunlariga ko‘ra, Markaziy Osiyo turizm sohasini rivojlantirishning bir nechta asosiy ko‘rsatkichlari bo‘yicha dunyoda birinchi o‘rinni egalladi. Shu bilan birga, O‘zbekiston bu ko‘rsatkichlarning barchasi bo‘yicha Markaziy Osiyo mamlakatlari orasida yetakchiga aylandi”, – deyilgan manbada.
Nashrda qayd etilishicha, 2025 yilda turizmning Markaziy Osiyo yalpi ichki mahsulotiga qo‘shgan umumiy hissasi 17,7 foizga, sohaning bevosita hissasi esa 19,6 foizga oshgan. Mintaqada turistik xizmatlar eksporti (visitor exports) yil davomida 26,4 foizga o‘sib, 9,9 milliard AQSH dollarini tashkil etdi.
Mintaqadagi turistik xizmatlar eksporti umumiy hajmining deyarli yarmi O‘zbekiston hissasiga to‘g‘ri keladi. Jumladan, 2025 yilda O‘zbekistonga 4,8 milliard AQSH dollari miqdorida turistik xizmatlarni eksport qilgan. WTTC ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yilda O‘zbekiston Markaziy Osiyo aholisi uchun eng ommabop sayohat yo‘nalishi bo‘ldi.
“Umuman olganda, bu ko‘rsatkichlar turizmning mintaqaviy xarakterga ega ekanini anglatadi. Markaziy Osiyo aholisi ko‘pincha o‘z mintaqasi ichida sayohat qiladi”, – deyiladi maqolada.
“Network News Pakistan” WTTC prognoziga tayanib yozishicha, 2036 yilga borib turizm sohasining Markaziy Osiyo iqtisodiyotiga qo‘shadigan umumiy hissasi 29,7 milliard AQSH dollariga yetadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati