BISMILLAHIR ROHMANIR ROHIYM
Mashhur ustozlardan biri Abdulaziz at-Taviyjiriyning uylarida mehmon bo‘lib, kunduzi bilan u kishining suhbatlarida bo‘ldim.
Asr namozi yaqinlashgan bir paytda ustoz meni qo‘limdan ushlab xonasiga olib kirdilarda: Seni ajoyib rohat bahsh etuvchi uch daqiqalik dam olishingi istayman dedilar. Go‘yoki bu Xitoyning tibbiyotiga o‘xshar edi.
Shundoq ham dam olish uchun bir necha daqiqalardan ortiq vaqt yo‘q edi. Men yotdim. Ustoz: ko‘zingni yum, og‘zingni yop va dunyoni unit, dedilar.
Men ikki ko‘zimni yumdim. Ko‘zni yumish deganda: dunyoni, muammolarni, g‘am-g‘ussa va xafagarchiliklarni eslatadigan manzaralarni ko‘rmaysiz. Og‘izni yumish deganda: suhbatlashmaysiz va gapirmaysiz. Dunyoni unitish deganda: o‘yingizni dunyo ishlarini tafakkur qilish bilan mashg‘ul qilmaysiz.
Haqiqatda kechasi bilan uxlab dam olamiz biroq, borliq o‘zgarmaydi. Chunki borliq Allohning himoyasidadir. Hayotda borligimiz yo‘qligimizga, tirigligimiz vafot etganimizga o‘xshaydi. Biz shunday bir basharmizki taom yeymiz, bozorlarda yuramiz, uxlaymiz va yana uyg‘onamiz. Biroq biz borliqga kelsakda va o‘tib ketsakda dunyoda biror-bir narsa o‘zgarmaydi.
Men ushub uch daqiqada unitishni boshladim. Hech narsani o‘ylamadim so‘ng o‘tirib oldim. Ishonig ajoyib bir rohatni his qildim.
Ustoz: bu mashqni katta tabiblardan o‘rgandim. Agar ishlaring va tashvishlaring ko‘payib ketgan bo‘lsa ko‘zingni yum va dunyoni unit. Chunki bu ish bilan dam olasan, qalbing va ruhing taskin topadi. Bu ish go‘yoki yo‘l yurgan odamni bekatda dam olishiga o‘xshaydi, dedilar. Men ushbu uch daqiqalik dam olish tajribasidan kelib chiqib aytamanki: siz dunyo muammolarini yuk qilib ko‘tarib yurmang chunki siz borliqga masul emassiz. Shuningdek oilangizni qazo qadariga ham ega emassiz.
Bolangiz kasal bo‘lib qolsa, shifo Allohdan, qizingiz biror-bir tashvish bilan sizga shikoyat qilsa, uning yechimi Allohdan, qarzdor bo‘lib qolsangiz, uning hal bo‘lishi ham Allohdan va agar sizga biror bir musibat yetsa, uning yechimi ham Allohdandir.
Shunday ekan barcha ishlarning kalitini Allohga topshiring va dunyoni uniting. Shuni bilinki, siz bu olamda bir zarrasiz. Tadbiringiz ham harakatingiz ham Allohning qo‘lidadir.
Sizga faqatgina Mavloingizga go‘zal bandalik qilishingiz darkordir. Shu bilan Allohning roziligiga erishasiz, ishlaringizni tadbiri go‘zal bo‘ladi va sizni Yaratgan zot eng yaxshi yo‘lga yo‘naltirib qo‘yadi.
Bugunli kunimiz shovqin, zaxmat, toliqish va qiyinchiliklar bilan to‘lib toshgan. G‘am-g‘ussalar va muammolar bilan mashg‘ul bo‘lib qolganmiz. Misol uchun: bolalarimizning o‘qishi, uy ishlari, hisob kitob, nihoyasiga yetmagan ishlarimiz, haqqini talab qilayotgan do‘stlarimiz, qarzlarini so‘rayotgan pul egalari va bir qancha hayot talab qiladigan uzundan-uzun ishlar.
Bularning barchasidan uzulib, hayotingizda hotirjamlik, sokinlik va osoyishtalikni paydo qilishingiz uchun ko‘zingizni yumib va dunyoni unitishingiz uchun bir qancha daqiqa zarur bo‘ladi. Bu vaqtda barcha ishingizni hatto qalblardagi narsalarni ham biluvchi Zotga topshiring!
Bu qanday ham rohat beruvchi bir lahzaki, men uni hech esimdan chiqarmayman. Qachon ushbu ishni qilsam rohat qilaman, xotirjam va tinch bo‘laman.
Bu o‘rgangan ishimni qilishimdan oldin juda tashvishli, qachon moshinamga o‘tirsam jismimni toliqganini va ruhimni bezovta bo‘lganligini sezaman.
Lekin ushbu uch daqiqalik ko‘zni yumib, dunyoni unitish menga doimo vazminlikni, rohat va xotirjamlikni qaytarib beradi.
Shunday ekan ey aziz do‘stim! Hayotingiz davomida sizga rohat va hotirjamlik beruvchi bir bekat quring. Borliqni Egasiga, xalqni Yaratuvchisiga va ishingizni Allohga topshiring. Qurgan bekatingizda to‘xtab, dam olib, tinchlik, sakinat va hotirjamlikka ega bo‘lganingizdan so‘ng kuch-quvvatga ega bo‘lib, hayotingizni davom ettiring!
“Nihoyat bahtli bo‘lishni kashf qildim” asaridan. “Kulol-Qo‘rg‘on” jome’ masjidi imom xatibi Abduraxmanov Yahyo tarjimasi.
Adliya vazirligi shariat tamoyillari asosida faoliyat yurituvchi banklar va islomiy moliyalashtirish xizmatlarini ko‘rsatuvchi bo‘linmalarni litsenziyalash tartibini belgilovchi normativ-huquqiy hujjatni davlat ro‘yxatidan o‘tkazdi. Kapital.uz bildirishicha, bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.
Qonunchilikka ko‘ra, islomiy moliyalashtirish faoliyati faqat litsenziya asosida amalga oshiriladi. Yangi tartib tadbirkorlarga islom banklarini tashkil etish, amaldagi tijorat banklariga esa “Islomiy darcha” (Islamic windows)ni ochish uchun huquqiy asos yaratadi.
Faoliyatni boshlash uchun muassislar Markaziy bank bilan kelishilgan tarkibdagi maxsus Shariat kengashini shakllantirishi, malakali rahbarni tayinlashi hamda xalqaro standartlarga muvofiqlikni ta’minlaydigan ichki siyosatni ishlab chiqishi lozim.
Hujjatda kadrlar tarkibiga alohida talablar belgilangan. Shariat kengashi kamida uch nafar mutaxassisdan iborat bo‘lishi kerak. Kengash raisi va uning o‘rinbosari islomshunoslik yo‘nalishida oliy ma’lumotga ega bo‘lishi shart. Qolgan a’zolar huquqshunos yoki iqtisodchi bo‘lishi mumkin. Islom huquqi bo‘yicha mutaxassislar kamida 5 yillik amaliy tajribaga, texnik mutaxassislar esa bank, moliya yoki huquq sohasida kamida 7 yillik ish stajiga ega bo‘lishi talab etiladi.
Kengashning kamida bir nafar a’zosi (2027-yil 1-iyuldan boshlab esa barcha a’zolari) AAOIFI xalqaro sertifikatiga ega bo‘lishi lozim. Bundan tashqari, islom huquqi bo‘yicha mutaxassislar birlamchi manbalar bilan ishlash uchun arab tilini bilishi shart.
Islomiy moliyalashtirish yo‘nalishi rahbariga ham qat’iy talablar qo‘yilgan. U kamida 7 yillik moliya sohasidagi ish tajribasiga, iqtisodiy yoki tegishli oliy ma’lumotga hamda AAOIFI sertifikatiga ega bo‘lishi kerak.
Shuningdek, Markaziy bank bilan kelishilgan top-menejerlar lavozimga kirishganidan keyin bu haqda 5 ish kuni ichida yozma ravishda xabar berish majburiyatini nazarda tutuvchi norma bekor qilindi.
Eslatib o‘tamiz, joriy yil iyun oyi boshida Markaziy bank islom moliyalashtirish tizimini an’anaviy moliya tizimiga integratsiya qilish bo‘yicha normativ hujjat loyihasini jamoatchilik muhokamasiga qo‘ygandi. Unda litsenziya berish, rahbariyatni kelishish hamda amaldagi mikromoliya tashkilotlarini bosqichma-bosqich islom banklariga aylantirish mexanizmlari batafsil bayon etilgan edi.
Loyihaga ko‘ra, moliya tashkilotlari Shariat kengashi va ichki audit xizmatini tashkil etishi, shariat standartlariga rioya qilish siyosatini tasdiqlashi shart. Banklar avtomatlashtirilgan tizimlarda alohida buxgalteriya hisobini yuritishi, shariat talablariga mos bo‘lmagan daromadlarni esa faqat xayriya maqsadlariga yo‘naltirishi belgilangan.
Kadrlar uchun ham alohida talablar nazarda tutilgan. Shariat kengashi a’zolari va rahbarlar tegishli ma’lumot hamda AAOIFI (CSAA, CPAAGE, CIPA yoki CPSS) sertifikatlariga ega bo‘lishi kerak. Islom huquqi bo‘yicha mutaxassislar arab tilini bilishi, ularning kamida uchdan ikki qismi O‘zbekiston fuqarolari bo‘lishi lozim. Rahbar lavozimiga nomzodlar esa Markaziy bankda ishbilarmonlik obro‘si va tavakkalchiliklarni boshqarish bo‘yicha suhbatdan o‘tadi.
Loyiha mamlakatdagi barcha kredit tashkilotlari uchun ham yangi talablarni belgilagan. Litsenziya berish uchun davlat boji eng kam ustav kapitalining 0,1% i miqdorida etib belgilangan. Filial ochishda esa nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun to‘siqsiz muhit mavjudligi yuzasidan Qurilish inspeksiyasining xulosasini olish majburiy etib belgilangan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati