Ravzai muborak
Madinai munavvaradagi Masjidun Nabaviyda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam hadislarida aytgan ravza degan joy bor, ziyoratga borgan kishilar o‘sha ravzada namoz o‘qishga intiladilar.
Abdulloh ibn Zayd roziyallohu anhudan qilingan rivoyatda Nabiy sollallohu alayhi vasallam “Uyim bilan minbarim orasida jannat ravzalaridan bir ravza bor” dedilar. Imom Ahmad, Buxoriy, Muslim, Nasoiy va boshqalar rivoyat qilishgan.
Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyat qilgan va muttafaqun alayh darajasiga ko‘tarilgan xuddi shunday matn Abu Hurayra roziyallohu anhudan ham rivoyat qilingan.
Imom Ahmadning “Musnad”larida hadisdagi “Uyim” so‘zining o‘rniga “Qabrim” so‘zi kelgan ekan.
Ravza — bog‘ degan ma’noni bildiradi.
Ulamolar hadisdagi “ravza” so‘zi haqida turli fikrlarni aytganlar.
Birinchi fikrga ko‘ra, bu joy rahmatning tushishi, zikr, ibodat va tilovat sababli baxt-saodatning hosil bo‘lishida xuddi jannat ravzasiga o‘xshaydi.
Ikkinchi fikrga ko‘ra, bu yerda qilingan ibodat kishini jannatga olib boradi.
Uchinchi fikrga ko‘ra, hadisning zohiriga qarab tushuniladi, demak, bu joy jannatga tegishli haqiqiy ravzadir. Oxiratda shu joy yana jannatga qaytariladi. Buni Hofiz Ibn Hajar rahimahulloh “Sahihul Buxoriy”ga yozgan sharhlarida aytganlar.
Yuqoridagi suratda — Ravzai muborakni ko‘rib turibsiz! Bu joy insonlar orasida “Yashil gilam” nomi bilan mashhur. E’tibor berilsa, ushbu muborak masjiddagi aksari gilamlar qizil rangda, ammo bu joyga ravzani ifoda qilishi uchun yashil gilam solib qo‘yilgan.
Haj va Umraga borgan musulmonlar Masjidun Nabaviyga kelganlarida, aynan shu joyda namoz o‘qishga astoydil urinadilar.
Biz ham umraga borganimizda, dindoshlarimiz bu yashil gilam ustida namoz o‘qish, Qur’on tilovat qilish, zikr va duolar qilish uchun soatlab navbatda turganlarini ko‘rdik.
Ushbu muborak masjidga kelish nasib qilgan har bir musulmon shu ravzada ko‘proq namoz o‘qish, Qur’on tilovati qilish, zikr va salovotlarda bardavom bo‘lib, sunnatda kelgan duolarni ko‘proq qilish payidan bo‘lish kerak.
Alloh taolo barchamizga ushbu muborak ravzada, sahih hadisda e’lon qilingan mana shu jannat bog‘ida namoz, Qur’on o‘qib, zikru duoda bo‘lishimizni nasib etsin, omin!
Nozimjon Iminjonov tayyorladi
Islom sivilizatsiyasi: tinchlik, bag‘rikenglik va ma’rifat sari dadil qadamlar
7-11 iyul kunlari Toshkent, Samarqand va Termiz shaharlarida “Islom sivilizatsiyasi: tinchlik, bag‘rikenglik va ma’rifat yo‘li” mavzusida I Xalqaro islom forumi o‘tkaziladi. Mazkur nufuzli tadbir haqida O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi dots.nti Obid Tangirov O‘zA muxbiriga quyidagilarni gapirib berdi:
– Globallashuv sharoitida xalqlar o‘rtasidagi madaniy va diniy muloqotni mustahkamlash, yosh avlodni bag‘rikenglik, insonparvarlik va tinchliksevarlik ruhida tarbiyalash har qachongidan ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa, axborot makonida turli yot g‘oyalar, ekstremizm va radikalizm tahdidlari kuchayib borayotgan bugungi sharoitda yoshlarda mustahkam mafkuraviy immunitetni shakllantirish dolzarb vazifalardan biri hisoblanadi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ana shu ezgu maqsadlarga xizmat qilayotgan muhim ilmiy-ma’rifiy muassasadir. Markaz ekspozitsiyalari, ilmiy loyihalari va ma’rifiy tadbirlari orqali O‘zbekiston zaminida turli millat va din vakillari asrlar davomida o‘zaro hurmat va hamjihatlik muhitida yashab kelgani haqidagi tarixiy haqiqatlar keng yoritib berilmoqda.
Markaz muzeyidagi “Islomdan avvalgi davr sivilizatsiyalari”, “Birinchi Renessans”, “Ikkinchi Renessans”, “Yangi O‘zbekiston – Yangi Renessans”, “Qur’on zali” hamda “Sivilizatsiya va kashfiyotlar devori” ekspozitsiyalari qadimdan to bugungi kungacha bo‘lgan tarixiy jarayonlarni qamrab oladi. Ular Markaziy Osiyo xalqlarining jahon sivilizatsiyasi rivojiga qo‘shgan ulkan hissasini namoyon etib, yoshlarda milliy g‘urur va boshqa xalqlarga nisbatan hurmat tuyg‘ularini shakllantirishga xizmat qiladi.
Markaz tomonidan tashkil etilayotgan ekskursiyalar, ko‘rgazmalar, ma’naviy-ma’rifiy uchrashuvlar va ochiq muloqotlar yoshlarni ekstremizm, mutaassiblik va radikal g‘oyalar ta’siridan asrash, ularda tanqidiy fikrlash va sog‘lom dunyoqarashni qaror toptirishga ko‘maklashmoqda.
7-11 iyul kunlari Toshkent, Samarqand va Termiz shaharlarida “Islom sivilizatsiyasi: tinchlik, bag‘rikenglik va ma’rifat yo‘li” mavzusida I Xalqaro islom forumi o‘tkazilishi rejalashtirilgan. Forumning asosiy tashkilotchisi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bo‘lib, uning bosh xalqaro hamkori ICESCO hisoblanadi. Mazkur nufuzli anjumanda Yaqin Sharq, Shimoliy Afrika, Markaziy va Janubiy Osiyo hamda Yevropa davlatlaridan 300 dan ortiq olimlar, tadqiqotchilar, din arboblari va ekspertlar ishtirok etishi kutilmoqda. Forumning asosiy maqsadi islom sivilizatsiyasining insonparvarlik va ma’rifatparvarlik mohiyatini keng targ‘ib qilish, uni tinchlik, bilim va bunyodkorlik sivilizatsiyasi sifatida namoyon etish hamda xalqaro muloqot va hamkorlikni mustahkamlashdan iborat.
Forum doirasida yuqori darajadagi yalpi majlislar, xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyalar, islom xattotligi va qo‘lyozmalari ko‘rgazmalari, noyob manbalar taqdimotlari, hujjatli filmlar namoyishi va qator madaniy-ma’rifiy tadbirlar tashkil etiladi. Shuningdek, ishtirokchilar uchun mamlakatimizning boy islomiy meros obyektlariga sayohatlar uyushtirilishi rejalashtirilgan. Markaz faoliyatida buyuk ajdodlarimiz – Imom Buxoriy, Imom Moturidiy, Iso Termiziy, Hakim Termiziy, Burhoniddin Marg‘inoniy, Mirzo Ulug‘bek va Alisher Navoiy kabi allomalarning boy ilmiy-ma’naviy merosini o‘rganish va targ‘ib qilishga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Ularning ilm-fan, ma’rifat, bag‘rikenglik va insonparvarlik haqidagi qarashlari yoshlar tarbiyasida muhim ahamiyat kasb etmoqda. Forum doirasida ham Movarounnahr allomalarining islom ilohiyoti, mo‘tadillik madaniyati va sivilizatsiyalar muloqoti rivojiga qo‘shgan hissasi keng muhokama qilinadi. Bu esa yoshlarda diniy va milliy qadriyatlarga ongli munosabatni shakllantirish, ularni turli yot g‘oyalar ta’siridan muhofaza qilishga xizmat qiladi. Markaz faoliyati mamlakatimizda Uchinchi Renessans poydevorini barpo etishga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlar bilan hamohangdir. Bu yerda jamlangan nodir qo‘lyozmalar, zamonaviy kutubxona, interaktiv ekspozitsiyalar va raqamli texnologiyalar yoshlarni ilm-fanga qiziqtirish va intellektual salohiyatini yuksaltirishda muhim o‘rin tutmoqda.
Bugungi kunda O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi yoshlarni dinlararo bag‘rikenglik, millatlararo totuvlik, insonparvarlik va ma’rifatparvarlik ruhida tarbiyalashga xizmat qilayotgan nufuzli ma’naviy-ma’rifiy muassasa sifatida namoyon bo‘lmoqda. Toshkent, Samarqand va Termiz shaharlarida o‘tkaziladigan I Xalqaro Islom sivilizatsiyasi forumi esa mazkur maqsadlarni xalqaro miqyosda amalga oshirish, yoshlarda milliy merosga hurmat, ilm-fanga intilish va sivilizatsiyalar o‘rtasidagi muloqot madaniyatini mustahkamlashga xizmat qiladi. Bu tashabbuslar Yangi O‘zbekiston taraqqiyoti, inson qadrini ulug‘lash va Uchinchi Renessans g‘oyalarini ro‘yobga chiqarishning muhim ma’naviy asoslaridan biri hisoblanadi. Bir so‘z bilan aytganda, mazkur nufuzli anjuman Islomning tinchlikparvar g‘oyalari, uning nurli ma’rifatini targ‘ib etish, bu borada mamlakatimizda amalga oshirilayotgan ishlarni xalqaro miqyosda targ‘ib va tashviq etishda muhim platforma vazifasini o‘taydi.
O‘zA muxbiri Nazokat Usmonova yozib oldi.
