Shariatimizda baxillik qoralangan bo'lib, yomon odat hisoblanadi. Haqiqiy baxil molu dunyosini qizg'angan kishi emas, balki salom-alikni qizg'angan kishidir. Ba'zi insonlar tabiatida molu davlatni yaxshi ko'rishlik juda kuchli bo'ladi. Uni qizg'anadi asraydi, birovga bersa, ajralib qolishdan, yoki tugab qolishdan cho'chib turadi. Rasulullox sollallohu alayhi vasallamdan "Mo'min baxil bo'ladimi?" deya so'ralganda, "Ha, baxil bo'lishi mumkin", deya javob berganlar.
Ammo molu mulkini qizg'anganidan ham yomonroq baxillik birovga tinchlik tilab salomlashishni qizg'angan kishi hisoblanar ekan. Abu Hurayra roziyalloxu anxudan rivoyat qilingan bir hadisi sharifda, Nabiy sollalloxu alayxi vasallam "Insonlarning eng baxili salom berishga baxillik qilganidir. Savobdan nasibasiz kishi salomga alik olmaganidir. Gar sen bilan birodaring orasiga gina tushib qolsa, sen undan oldin salom berishga qodir bo'lsang, shuni qil", deganlar (Imom Buxoriy).
Bu rivoyatda mashhur sahobiy Abu Hurayrani bizlarga qilgan buyuk nasihatlari kelmokda. Salom berishni o'ziga ep ko'rmagan odam dunyodagi eng baxil odam sifatida baholanar, hattoki boyligini, davlatini qizg'angandan ham yomonroq hisoblanar ekan. Alloh Taolo barchamizni bunday baxillikdan asrasin!
N.Imamov
Honaqoh jome masjidi imom xatibi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Mening otam otalik burchini bajarmagan, moddiy va ma’naviy ta’minlamaganlar, hozir kamdan kam ko‘rishib turamiz, lekin ular befarqlar. Bu dunyoda ularni roziligini olishim kerakmi? Noto‘g‘ri savol bergan bo‘lsam uzr
Javob: Bismillahir rohmanir rohiym. Shariatimizda otaning ham, farzandning ham o‘z huquq va majburiyatlari bor. Ammo otaning mas’uliyatsiz yoki zolim bo‘lishi farzand zimmasidan unga yaxshilik qilish, hurmat ko‘rsatish va silai rahm qilish majburiyatini aslo soqit qilmaydi. Qolaversa, hadislarda Allohning roziligi otaning roziligiga bog‘liq ekani aytilgan.
Abdulloh ibn Amr roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Robbning roziligi otaning roziligida va Robbning g‘azabi otaning g‘azabidadir”, dedilar (Imom Termiziy rivoyati).
Shu sababli, otangizning o‘tmishdagi xatolari va hozirgi beparvoligiga qaramay, bu dunyoda uning roziligini olishga harakat qilishingiz, uchrashganda ochiq yuz va hurmat bilan kutib olib, hol-ahvol so‘rashingiz va undan aloqani butunlay uzib yubormasligingiz lozim. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi