Ayniqsa, yog'siz kefir turli kasalliklarga tavsiya qilingan diyetalarning ajralmas qismi sifatida ishlatiladi.
Qatiq tarkibida kal'tsiy va fosfor darmondorilari mo'l bo'lib, suyaklar, tishlar va tirnoqlarni mustahkamlashga yordam beradi. Yuz terisining tiniq bo'lishini va mushaklarning sog'lomligini ta'minlaydi. Yana u ingichka va yo'g'on ichaklarni va qon tomirlarini tozalashda ishtirok etadi. Holesterinni, ya'ni ortiqcha xiltlarni yo'qotishda organizmga ko'maklashadi.
Disbakterioz va diareyani davolashda ham qatiqdan foydalanish mumkin. Shuningdek, u tanamizni bir qancha kasalliklardan himoyalaydi. Antibiotik bilan davolanish jarayonida qatiq ichish ichak mikroflorasini yaxshilab, organizmning immun tizimini mustahkamlaydi. Ichaklardagi foydali bakteriyalarni tiklashda yordam beradi. Shuningdek, organizmning zararli mikrob va bakteriyalarga qarshi kuchini oshiradi.
Olimlarning aniqlashicha, doimiy ravishda qatiq ichib yuruvchilarning tanasiga saraton xastaligi yaqin yo'lamas ekan. Bolalarda uchraydigan bir qancha infektsion kasalliklarning oldini olishda, raxit kasalligi, kamqonlikni davolash jarayonida, allergik kasalliklarda, turli yallig'lanish bilan kechuvchi xastaliklarda va ishtaha yo'qolganda qatiq ichish maqsadga muvofiq.
Bolalarga tishlarining sog'lom o'sishi va suyaklarining baquvvat bo'lishi uchun sut va qatiq mahsulotlarini kunlik ovqatlanish tartibiga kiritish lozim. Bir sutkada 0,5 l qatiq ichish bolaning sog'lom o'sishiga yordam beradi. Shifokorlar homilador ayollarga har kuni 1 stakan qatiq ichishni tavsiya etadi.
Sog'lom bo'lishni istagan kishi bir yoki ikki kunni qatiqli parhez kuni sifatida ajratishi maqsadga muvofiq. Bunda ratsionda 30–40 g oqsil, sut, qatiq, tvorog, 200–300 g uglevod hamda 20–30 g yog' bo'ladi. Natijada ortiqcha vazn va yog'lardan xalos bo'linadi, yurak-qon tomirlaridagi harakat me'yorlashadi, xavfli shishlar so'rila boshlaydi.
Og'ir turdagi me'da xastaligi bo'lgan bemorlar ham shifokor gastroenterolog maslahati bilan qatiq iste'mol qilishi mumkin.
Shoira BYeKChONOVA,
tibbiyot fanlari nomzodi,
oliy toifali shifokor
Imom Buxoriy majmuasi nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun ulug‘ va muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.
Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.
Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.
Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.
Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.
Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.
Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.
Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati