Sayt test holatida ishlamoqda!
03 Fevral, 2026   |   15 Sha`bon, 1447

Toshkent shahri
Tong
06:12
Quyosh
07:33
Peshin
12:42
Asr
16:00
Shom
17:46
Xufton
19:00
Bismillah
03 Fevral, 2026, 15 Sha`bon, 1447

“Mavlid” kechasi qanday kecha?

20.11.2018   17547   1 min.
“Mavlid” kechasi qanday kecha?

Mavlid – Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning tavalludlari, tug‘ilgan joyi va zamoni, Payg‘ambar alayhissalomning tavalludi munosabati bilan o‘tkaziladigan marosimga berilgan nom. Shuningdek, Payg‘ambar alayhissalomning tug‘ilishlariga bag‘ishlangan manzumalar va nasriy asarlar ham mavlud deb ataladi. Shu nuqtayi nazardan, Payg‘ambar alayhissalomning tug‘ilgan kuni “mavlid”, tug‘ilgan oyi “mavlid oyi”, tug‘ilgan kechasi “mavlid kechasi” deb ataladi. Asli “mavlid” bo‘lgan mazkur kalima tilimizda “mavlud” shaklida ham qo‘llaniladi.
“Mavlid” kechasi qanday kecha? U Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallam dunyoga kelgan kecha bo‘lib, “Qadr kechasi”, “Me’roj kechasi”, “arafa kechasi”, “juma kecha” kabi muborak kunlar va kechalar sirasida o‘ziga xos ahamiyatli kechadir. Hatto Qadr kechasidan-da e’tiborli kecha deguvchilar ham bor.
Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallamning tug‘ilgan kuni qaysi kun ekanini u zotning o‘zlari aytganlar. Xususan, hadisi shariflardan birida u zotdan nega dushanba kuni ro‘za tutishlarining sababini so‘rashganida, “Men dushanba kuni tug‘ildim va Qur’oni karim menga dushanba kuni nozil bo‘ldi”, deb javob berganlari aytiladi...

O‘MI Matbuot xizmati

Siyrat va islom tarixi
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni nima uchun sevamiz? - 1 dalil

03.02.2026   780   3 min.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni nima uchun sevamiz? - 1 dalil

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Inson shunday yaratilganki, u boshqalarning tabiati, kamoli va jamolidan ta’sirlanib, ularga muhabbat qo‘yadi, ularni sevadi. Alloh taolo Nabiyi kariym sollallohu alayhi va sallamga eng oliy kamolotlarni ato qilgan. Shuning uchun har bir mo‘min kishi o‘zining suyukli payg‘ambari Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni soxtaliklarsiz, chin dildan sevadi, muhabbat qo‘yadi. Quyida u zotni sevishimizning sabablari keltiriladi.

 

1. U ZOT – ALLOH TAOLONING MAHBUBIDIR

Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni sevishimizning eng birinchi va asosiy sababi shuki, U zot Alloh taoloning mahbubi (suyuklisi)dirlar. Butun olamlarning Robbi Alloh taolo u zotni sevar ekan, biz ummat nima uchun sevmaylik? Qur’oni karim u zotning kamollari va jamollariga eng katta guvohdir.

Qur’oni karimning amaliy tafsiri – Nabiyimiz sollallohu alayhi va sallamning hayotlaridir. Qur’oni karimning ilmiy ajoyibotlari tugamaganidek, siyrati nabaviyyaning ham amaliy ajoyibotlari tugamaydi.

Bu muborak zotga muhabbat qilish – tug‘ma va tabiiy holatdir. Alloh taolo O‘z mahbubi Nabiy sollallohu alayhi va sallamga juda ko‘plab izzat-ikrom va qadr-qimmat ko‘rsatdi. Qur’oni karimning bir necha o‘rinlarida ular ochiq-oydin keltirilgan. Quyida ana shu dalillarni sanab o‘tamiz.

 

BIRINCHI DALIL

Allloh taolo Qur’oni karimda bir necha o‘rinda O‘zining nabiylari bilan bo‘lib o‘tgan suhbatini keltirib, ularga o‘z ismi bilan xitob qiladi:

يَا آدَمُ – «Ey Odam» (A’rof surasi, 19-oyat).

يَا نُوحُ – «Ey Nuh» (Hud surasi, 46-oyat).

يا زَكَرِيَّا – «Ey Zakariyo» (Maryam surasi, 7-oyat).

يَا اِبْرَاهِيْمُ – «Ey Ibrohim» (Soffaat surasi, 104-oyat).

يَا دَاوُودَ – «Ey Dovud» (Sod surasi, 26-oyat).

يَا عِيْسَى – «Ey Iyso» (Oli Imron surasi, 55-oyat).

يَا مُوسَى – «Ey Muso» (Toha surasi, 17-oyat).


Lekin O‘z mahbubiga hech qachon u zotning ismi bilan murojaat etmadi, balki quyidagi lafzlar bilan xitob qildi:

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ – «Ey Nabiy» (Ahzob surasi, 1-oyat).

يَا أَيُّهَا الرَّسُوْلُ – «Ey Rasul» (Moida surasi, 67-oyat).

يَا أَيُّهَا الْمُزَمِّلُ - «Ey o‘ranib yotgan» (Muzzammil surasi, 1-oyat).

يَا أَيُّهَا الْمُدَثِّرُ – «Ey burkanib yotgan» (Muddassir surasi, 1-oyat).

Ma’lumki, sharqda farzandlar otani, shogirdlar ustozni, ayollar esa erni ismi bilan chaqirmaydilar. O‘zimizdan yosh jihatdan katta bo‘lgan kishilarni ham hurmat yuzasidan ismini tilga olib chaqirmaymiz. Bundan shu narsa oydinlashadiki, Alloh taolo O‘z mahbubini nihoyatda ikrom bilan e’zozlaydi, uni sevadi.

Alloh taolo bunday marhamat qiladi:

﴿اِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِاِبْرَهِيْمَ لَلَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ وَهَذَ النَّبِيُ﴾

«Odamlarning Ibrohimga haqlirog‘i – unga ergashganlardir va mana bu Nabiydir» (Oli Imron surasi, 68-oyat).

Bu oyatda Alloh taolo Ibrohim alayhissalomning zotiy ismlarini keltirdi, lekin Nabiy sollallohu alayhi va sallamning zotiy ismlari o‘rniga «Nabiy» lafzini keltirib, u zotga muhabbatini ifoda etdi. Alloma Saxoviy rahmatullohi alayh bu oyatni mana shu mazmunda sharhlaganlar.

"Ilohiy Rasul" kitobidan
Nodir Odinayev tarjimasi

Maqolalar