Sayt test holatida ishlamoqda!
12 Aprel, 2026   |   23 Shavvol, 1447

Toshkent shahri
Tong
04:26
Quyosh
05:49
Peshin
12:29
Asr
17:04
Shom
19:04
Xufton
20:20
Bismillah
12 Aprel, 2026, 23 Shavvol, 1447

Ona tilim – jonu dilim.

21.10.2018   47519   3 min.
Ona tilim – jonu dilim.

Sobiq tuzum xukmron bo‘lib turgan 1989-yili O‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilishi Istiqlolga erishish yo‘lidagi eng muxim qadam bo‘lgandi. Vatanimiz mustaqillikka erishgach ona tilimiz o‘zining xaqiqiy o‘rni va mavqeiga ega bo‘ldi,O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida davlat tilining maqomi xuquqiy jixatdan mustaxkamlab qo‘yildi. O‘zbekiston Respublikasining "Davlat tili to‘g‘risida"gi qonunining qabul qilinishi ona tilimizning taraqqiyoti, rivojlanishi hamda o‘ziga xos va boy bisotini namoyish etishga keng imkoniyat yaratdi.Shu tariqa o‘zbek tili mustaqil davlatimizning Bayrog‘i, Gerbi, Madxiyasi, Konstitutsiyasi qatorida turadigan,qonun yo‘li bilan ximoya qilinadigan muqaddas timsollaridan biriga aylandi. Istiqlol sharofati bilan tilimizga, uning sayqal topishiga e’tibor yanada ortdi. Til - inson qiyofasi va ichki go‘zalligini namoyon etadigan eng go‘zal tuyg‘udir. O‘z tiliga mehr-muhubbatli inson xalqini, Vatanini, milliy qadriyatlarini, madaniy merosini ham e’zozlaydi. Bejizga bundan besh asr ilgari Alisher Navoiy bobomiz "Tilga e’tiborsiz - elga e’tiborsiz" deya yozmagan.

O‘zbek tili dunyodagi qadimiy, go‘zal va boy tillardan biri hisoblanadi. Tilning beqiyos imkoniyatlari qadimgi toshbitiklarda, xalqimizning zamonlar sinovidan o‘tib kelayotgan maqol va hikmatli so‘zlari, betakror iboralari,  dostonlarida,  shoir va yozuvchilarimiz asarlarida yaqqol ko‘rish mumkin. Mahmud Qoshg‘ariyning "Devoni lug‘atit turk" kitobi, Ahmad Yassaviyning hikmatlari, Alisher Navoiyning "Xamsa"si, Zahiriddin Muhammad Boburning "Boburnoma"si, Abdulla Qodiriyning betakror romanlari, Cho‘lpon, Abdulla Oripov, Muhammad Yusuflarning o‘tli she’riyati ona tilimizda yozilgan bebaho durdonalardir.Tilimizdagi hayo, ibo, andisha, oriyat, mehr-oqibat so‘zlarini boshqa tilga aynan tarjima qilib bo‘lmaydi. Ularni faqat o‘zbek tilida ifodalash mumkin. Chunki bu tushunchalar xalqimizga xos va ularni aytishga faqat shu til qodirdir. Bizning ona tilimiz dunyodagi uch mingga yaqin til orasida turkiy tillar oilasiga mansub bo‘lib, jonli til sifatida qipchoq, qarluq, o‘g‘iz lahjalarida namoyon bo‘ladi. O‘zbek adabiy tili esa ana shu lahjalardagi  so‘zlarning  ma’lum bir me’yoriga  keltirilgan shaklidir. U muttasil o‘sib, rivojlanib bormoqda. Uning rivojida so‘z mulkining sultoni Alisher Navoiyning xizmatlari beqiyosdir. Hazrat Navoiy til xaqida shunday yozadilar: "Ko‘ngil xazinasining qulfi tildir. Ul xazinaning kalitidin so‘z bil".

 O‘z ona tilimizga bo‘lgan muhabbatni xalqimizning, odamlarning samimiy suhbatlarida, yuksak axloqiy fazilatlarida ko‘rib, beixtiyor shunday el farzandi ekanligimizdan faxrlanamiz.

Til madaniyat ko‘zgusi va ruhimizning qanoti. Biz ona tilimiz orqali xalqlar, millat va elatlar orasida hamisha aziz-u mukarram ekanligimizni aslo unutmasligimiz kerak. O‘zbekona lutf, muomala, milliy qadriyatlar, odob-axloq esa ona tilimiz madaniyatining kalitidir.

Tongdek orombaxsh, quyoshdek  nurli, ona og‘ushidek issiq, bahordek tarovatli, yozdek haroratli, kuzdek saxovatli, qish qorlaridek beg‘ubor tuyg‘ularimizning tarjimoni bo‘lgan, millatimiz ruhini ifoda etuvchi ona tilimiz, bizni yuksak ma’naviyatga, ma’rifatga, madaniyatga, istiqlolu istiqbolga yetaklovchi bebaho ne’matdir. Shu bois ham har birimiz ona tilimizni asrabavaylashimiz, e’zozlashimiz lozim. Zotan, tilimizga e’tiborli bo‘lsak, millatimiz qalbi  ona tilimiz hech qachon zavol topmaydi.

Donishmand ota-bobolarimiz azaldan nutq madaniyatiga katta e’tibor berishgan. Ular qoldirgan asarlarni o‘qir ekanmiz, har bir so‘z o‘z o‘rnida qo‘llanganiga guvoh bo‘lamiz. So‘z hissini doimo bilib yashashimiz kerak. Shunday ekan, ona tilimizni asrab-avaylash, uni e’zozlash har birimizning zimmamizga katta mas’uliyat yuklaydi.

Odiljon Narzullayev

Zangiota tumani “Imom A’zam”Jome masjidi imom xatib

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Xalqaro nashrda Islom sivilizatsiyasi markazi hamda Amir Temur haqida tahliliy maqola chop etildi

09.04.2026   8071   1 min.
Xalqaro nashrda Islom sivilizatsiyasi markazi hamda Amir Temur haqida tahliliy maqola chop etildi

Qatarning nufuzli «Gulf Times» gazetasida O‘zbekistonda barpo etilgan Islom sivilizatsiyasi markazi hamda Sohibqiron Amir Temurning ma’naviy merosiga bag‘ishlangan tahliliy maqola chop etildi, deb xabar bermoqda «Dunyo» agentligi.


«Amir Temur merosi Islom sivilizatsiyasi markazida: Uchinchi Renessansning intellektual asosi» sarlavhali materialda Markazning nafaqat mintaqa, balki global islom sivilizatsiyasidagi o‘rni tahlil qilingan.


Maqolada asosiy urg‘u Sohibqiron Amir Temur shaxsiyatiga qaratilgan. Ta’kidlanishicha, Temuriylar davridagi ilm-fan, madaniyat va me’morchilik taraqqiyoti bugun O‘zbekistonda poydevori qo‘yilayotgan Uchinchi Renessans uchun asosiy ma’naviy manba bo‘lib xizmat qilmoqda.

«Bugun Toshkentda qad rostlagan Islom sivilizatsiyasi markazi — Amir Temur tomonidan asos solingan buyuk davlatchilik va ilm-fan an’analarining zamonaviy ko‘rinishidir. Markaz Sohibqironning "Kuch — adolatdadir" degan tamoyilini intellektual salohiyat bilan boyitib, yangi davr poydevorini namoyon etmoqda»,– deb yozadi «Gulf Times».


Nashrning qayd etishicha, Markaz shunchaki muhtasham bino emas, balki buyuk sarkarda va davlat arbobi Amir Temur davridagi «oltin davr»ni bugungi innovatsiyalar bilan bog‘lovchi strategik maskandir.


«Gulf Times» tahliliga ko‘ra, Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan ushbu majmua O‘zbekistonning jahon maydonidagi madaniy diplomatiyasini yangi darajaga olib chiqdi. Markazning ulkan gumbazi va har bir naqshi Amir Temur davri me’morchiligining zamonaviy talqini bo‘lib, u ilm va ma’rifatga intilgan ajdodlar ruhini aks ettiradi. 

O‘zbekison musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati


 

Dunyo yangiliklari