Sayt test holatida ishlamoqda!
20 Avgust, 2026   |   7 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:10
Quyosh
05:37
Peshin
12:26
Asr
17:15
Shom
19:19
Xufton
20:41
Bismillah
20 Avgust, 2026, 7 Rabi`ul avval, 1448

Havvo onamiz qanday yaralgan?

28.09.2018   5492   3 min.
Havvo onamiz qanday yaralgan?

Havvo – bashariyat onasi, Odam alayhissalomning jufti haloli, yer yuzidagi birinchi ayol. Alloh taolo Havvoni Odam alayhissalomni uzoq vaqt uxlatib qo‘yib unga hamroh bo‘lishi uchun yaratdi. Alloh taolo u ikkisini jannatda yaratdi va ular u yerda muayyan vaqt yashaganlaridan so‘ng rizqlarini o‘z mehnatlari bilan topib yashashlari uchun yerga tushirdi.

Alloh taolo Havvoni Odam alayhissalomning qovurg‘asidan, u uxlayotgan vaqtda paydo qildi. Buning sababi, agar Odam alayhissalom uyg‘oq bo‘lganida, Havvoni yaratilish vaqtida u ozor chekkan bo‘lar edi va natijada Havvoni yaxshi ko‘rish o‘rniga, uni yomon ko‘rib qolishi mumkin edi. Ayol kishi esa, aksincha, ozor cheksa yaxshi ko‘radi. Shuning uchun, ayol kishi to‘lg‘oq vaqtida ko‘z o‘ngiga o‘lim kelib tursa-da, og‘riq kuchaygan sari o‘zi dunyoga keltirayotgan farzandiga nisbatan mehru muhabbati jo‘shib boradi. Og‘riq bilan dunyoga keltirgan farzandiga jonini ham fido qilishga doim tayyor turadi. Vaholanki, u erkak kishi ko‘tara olmaydigan og‘riq azobini tortgan bo‘ladi. Shuning uchun Alloh taolo ayol kishini eng yuqori darajadagi og‘riqlarni ham ko‘tara olishga qodir qilib yaratdi. Ayol og‘riqqa erkakka qaraganda uch barobar ortiqroq bardoshli ekan. Chunki u hayoti davomida uch turli og‘riqni boshidan o‘tkazishi bor. Ular: hayz, to‘lg‘oq va nifos vaqtidir.

Havvo onamiz Odam alayhissalomning qovurg‘asidan yaralgan. Ma’lumki, qovurg‘a insonning yuragini tashqi ta’sirdan muhofaza qilib turuvchi muhim a’zodir. Shuning uchun ham u qiyshiq qilib yaratilgan. Agar o‘sha qiyshiq qovurg‘a bo‘lmaganida edi, insonning yuragiga berilgan ozgina zarba yoki turtinish uning hayotiga katta xavf tug‘dirgan bo‘lar edi. Hozirgi zamonaviy texnologiyalarga asoslangan ilm buni tasdiqlab turibdi.

Alloh taolo Odam alayhissalom va Havvo onamizning har birini hayotlari davomida bevosita unga muhtoj bo‘lgan narsalardan yaratdi. Masalan, Odamni tuproqdan yaratdi. Shuning uchun u dehqon bo‘ladimi, temirchi bo‘ladimi, quruvchi bo‘ladimi, duradgor bo‘ladimi – yer bilan muomala qiladi. Havvoni esa yurakni muhofaza qilib turuvchi qiyshiq qovurg‘adan yaratgani uchun u hayoti davomida qalbdan hosil bo‘ladigan mehr-muhabbat bilan muomalada bo‘ladi. Natijada u mehribon ona, sevikli yor, duogo‘y opa-singil va kuyunchak qiz bo‘lib o‘z mehridan bahramand etadi.

Shuning uchun har bir ayol Odamning qiyshiq qovurg‘asidan yaratilgan Havvoning zurriyoti ekanidan faxrlanishi va har bir erkak qiyshiq qovurg‘ani tekislashga behuda urinmasligi, aks holda uni sindirib qo‘yishi mumkinligini anglamog‘i lozim. Zero, undagi qiyshiqlik erkakdagi mehrga nisbatan bir necha barobar ortiq bo‘lgan mehru muhabbat manbaidir.

H.ISHMATBЕKOV,

O‘MI Fatvo bo‘limi mudiri

 

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“Uthaym” gazetasi: Madaniy merosni asrash Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim yo‘nalishiga aylangan

10.08.2026   60624   2 min.
“Uthaym” gazetasi: Madaniy merosni asrash Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim yo‘nalishiga aylangan

Shri-Lankaning “Uthaym” nashrida O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi, uni asrab-avaylash va kelajak avlodlarga bezavol yetkazish borasida amalga oshirilayotgan ishlarga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Materialda Yangi O‘zbekistonda milliy qadriyatlarni tiklash, madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, ilm-fan va ma’rifatni rivojlantirishga qaratilgan islohotlar yuksak baholangan.

Ta’kidlanganidek, so‘nggi yillarda O‘zbekistonda ma’naviy-ma’rifiy sohani tubdan takomillashtirish, xalqning ko‘p asrlik boy ilmiy-madaniy merosini o‘rganish hamda uni jahon hamjamiyatiga keng targ‘ib etish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi.

Mamlakatda tarixiy obidalarni restavratsiya qilish, muzeylar va arxivlar faoliyatini modernizatsiya qilish, qo‘lyozmalarni asrab-avaylash va raqamlashtirish, milliy madaniy merosni xalqaro miqyosda targ‘ib qilishga qaratilgan tizimli ishlar amalga oshirilayotgani qayd etilgan.

Maqolada Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan ilgari surilgan Uchinchi Renessans g‘oyasi mamlakat taraqqiyotining muhim strategik yo‘nalishi sifatida alohida e’tirof etilgan. Muallif fikricha, mazkur g‘oya nafaqat tarixiy merosni asrab-avaylash, balki ilm-fan, ta’lim, madaniyat va innovatsiyalarni uyg‘un rivojlantirish orqali mamlakatning intellektual va ma’naviy salohiyatini yuksaltirishga xizmat qilmoqda.

Uchinchi Renessans konsepsiyasi O‘zbekistonning buyuk ilmiy an’analarini qayta tiklash, yosh avlodni bilimli va vatanparvar etib tarbiyalash hamda mamlakatning xalqaro nufuzini yanada mustahkamlashga qaratilgan umummilliy dastur sifatida baholanmoqda.

Gazetaning yozishicha, O‘zbekistonda kechayotgan o‘zgarishlar faqat madaniy sohadagi islohotlar bilan cheklanmaydi. Ular mamlakatning ilmiy, ma’naviy va intellektual taraqqiyotini ta’minlashga qaratilgan uzoq muddatli strategiyaning ajralmas qismi hisoblanadi. Ilmiy muassasalar faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, tarixiy manbalarni tadqiq etish, madaniy merosni muhofaza qilish va zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish kabi yo‘nalishlar yagona maqsad — Yangi O‘zbekistonning mustahkam ma’naviy poydevorini yaratishga xizmat qilayotgani alohida qayd etilgan.

Maqolada Toshkent shahrida barpo etilgan O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi faoliyatiga keng o‘rin ajratilgan.

Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi va g‘oyasi asosida barpo etilgan mazkur betakror majmua O‘zbekistonning madaniy va ilmiy siyosatidagi eng muhim istiqbolli loyihalardan biri bo‘ldi. Markazda VII asrga oid noyob Usmon Mus'hafi saqlanayotgani uning tarixiy ahamiyatini yanada oshiradi.

Shu bilan birga, bu yerda qo‘lyozmalarni ilmiy o‘rganish, restavratsiya qilish, arxiv materiallarini tizimlashtirish va zamonaviy texnologiyalar asosida raqamlashtirish uchun barcha zarur sharoitlar yaratilgan.

Gazetada O‘zbekistonning YUNЕSKO va boshqa xalqaro tashkilotlar bilan madaniy merosni muhofaza qilish sohasidagi hamkorligi, tarixiy obidalarni asrab-avaylash, ularni xalqaro turizm va ilmiy tadqiqotlar bilan uyg‘un rivojlantirishga qaratilgan sa’y-harakatlari haqida so‘z yuritilgan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari