Bashariyat tamaddunida uning hayotiga xavf solgan illatlar ko‘p bo‘lgan. Afsuski, bugun jamiyatimizga yetarlicha tashvish solishga intilayotgan qora kuchlarning manfur qilmishlaridan biri bu –ekstremizm balosidir. Yomon tomoni bu balo qisqa fursatda turlicha qiyofaga ega bo‘ldi. Hozirda ekstremizmning xalqaro ko‘rinishdagi nusxasi butun boshli millatlar va xalqlar orasidagi nifoq urug‘ini sepadi. Eng buyuk qadriyatlarimiz, iymon-e’tiqod va tafakkur ildiziga bolta urmoqchi bo‘lyapti. Bu zalolatga qarshi turish uchun esa avvalo insonlarning qalb ko‘zi ochiq, ma’naviy bilimlari mukammal bo‘lishi lozim.
Ayni imkoniyat kishilarni ekstremizm balosiga qarshi kurishishida immunitet vazifasini o‘taydi. Muhim jihati shuki, endilikda mamlakatimizda ushbu holatga qarshi kurashishning qonuniy asosi ishlab chiqildi. O‘zbekiston Respublikasi Oliy majlisi Qonunchilik palatasi tomonidan 2018 yil 12 iyunda qabul qilingan va Senat tomonidan 2018 yil 28 iyunda ma’qullangan “Ekstremizmga qarshi kurashish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Resupblikasi Qonuni 5 ta bob va 24 ta moddadan iborat bo‘lib unda ekstremizmga oid asosiy tushunchalar xususida shunday deyiladi: ekstremizm –ijtimoiy-siyosiy vaziyatni beqarorlashtirishga, O‘zbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumini zo‘rlik bilan o‘zgartirishga, hokimiyatni zo‘rlik ishlatib egallashga va uning vakolatlarini o‘zlashtirib olishga, milliy, irqiy, etnik yoki diniy adovat qo‘zg‘atishga qaratilgan harakatlarning ashaddiy shakllari ifodaci deya e’tirof etilgan.
Shuningdek qonunda ekstremizmni moliyalashtirish, ekstremistik guruh, ekstremistik material, ekstremistik tashkilot kabi tushunchalarga ham mos ta’rif berilgan. Ushbu hujjatga ko‘ra mamlakatimizda ekstremizmga qarshi kurashish bo‘yicha faoliyatni amalga oshiruvchi davlat organlari sirasiga O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati, O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi, O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi, O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti kabi tizimlar kiritilgan.
Bu bilan yurtdoshlarimiz mas’uliyatini o‘z zimmasidan soqit qilishi kerak emas. Negaki, ekstremizmga qarshi kurash nafaqat vakolatli organlar, balki har bir fuqaroning asosiy vazifasi sanaladi. Negaki, insoniyat boshiga turli tashvish solayotgan eng yomon illatlardan sanalgan ekstremizm balosi bilan niqoblangan razil va manfur kimsalarning odamiylikka xos bo‘lmagan qilmishlari nafaqat oilalar, balki ayrim davlatlar, siz bilan bizning kelajagimiz uchun jiddiy xavf sanaladi. Xususan, jannatmonand yurtimizning qulay geosiyosiy hududda joylashganligi, tabiiy boyliklari, qulay iqlimi va betakror tabiatiga ko‘z tikkan qora kuchlar yo‘q emas. Shunday ekan, hammamiz bu yo‘lda sobit va xushyor bo‘laylik.
Abdulahad qori TOJIBOYEV,
Bo‘z tumani bosh imom-xatibi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Doktor Mustafo Mahmudning «Shubhadan imon sari sayohatim» kitobidagi «Masih Dajjol» (المسيح الدجال) bobi an’aniy diniy qarashlardan farqli o‘laroq, ushbu tushunchaga ramziy va falsafiy ma’no yuklaydi. Muallif Dajjolni shunchaki bir shaxs emas, balki ma’lum bir dunyoqarash va davr ruhi sifatida tahlil qiladi.
Masih Dajjol
Biz Dajjol haqida gapirganda, ko‘z oldimizga afsonaviy bir mahluq keladi. Biroq, agar biz uning sifatlariga teranroq nazar solsak, Dajjol bu - "Material dunyoning ilohiylashtirilishi" ekanini anglaymiz.
Dajjolning bir ko‘zi ko‘r, deb tasvirlanadi. Bu juda ramziy ma’noga ega: u borliqqa faqat bir ko‘z bilan — moddiyat ko‘zi bilan qaraydi. U faqat ko‘rinadigan, ushlanadigan va o‘lchanadigan narsalarga ishonadi. Uning ruhiy dunyoni ko‘radigan "ikkinchi ko‘zi" ko‘rdir.
Dajjol bu - moddiyat fitnasi
Dajjol zamonida u odamlarga jannat va do‘zaxni taklif qiladi, deyiladi. Uning "jannati" — bu cheksiz iste’mol, moddiy rohatlar va shahvatlardir. Uning "do‘zaxi" esa — moddiy mahrumiyat va qashshoqlikdir. Bugungi kunning reklama va iste’mol madaniyati xuddi shu ishni qilayotgan yo‘qmi? Insonni faqat moddiy yetishmovchilik bilan qo‘rqitib, uni ma’naviyatdan uzib qo‘yish — Dajjolning asosiy qurolidir.
Fan va sehr
Dajjol o‘liklarni tiriltiradi, yerdan xazinalarni chiqaradi va bulutlarga buyruq beradi, deb aytilgan. Agar bugungi ilmiy taraqqiyotga nazar solsak, fan xuddi shu "mo‘jizalarni" ko‘rsatmoqda. Lekin bu fan agar imonsiz va axloqsiz bo‘lsa, u Dajjolga xizmat qiladigan sehrga aylanadi. U insonni Yer yuzining "xudosi" deb e’lon qiladi va uni Oxiratdan chalg‘itadi.
Dajjolning peshonasidagi yozuv
Rivoyatlarda uning peshonasiga "Kofir" deb yozilgan bo‘lishi va uni faqat mo‘minlar o‘qiy olishi aytiladi. Bu degani, Dajjol o‘zini juda jozibali, madaniyatli va ilg‘or qilib ko‘rsatadi. Uni til bilan emas, balki qalb bilan tanish kerak. Kimning qalbida imon nuri bo‘lsa, u material dunyoning bu aldamchi yaltiroqligi ortidagi ma’naviy halokatni ko‘ra oladi.
Dajjolga qarshi najot
Dajjol fitnasidan najot topish — bu borliqqa ikki ko‘z bilan qarashdir. Ham ilm (moddiyat), ham imon (ruhiyat) ko‘zi bilan. Faqat moddiyatga berilish insonni "bir ko‘zli" Dajjolga aylantiradi. Haqiqiy mo‘min esa dunyoni isloh qiladi, lekin unga qalbini bermaydi.
Xulosa
Mustafo Mahmud uchun Dajjol — bu ruhiyatdan mosuvo bo‘lgan, faqat yerga, qoringa va nafsga bog‘langan "Material Sivilizatsiya"ning timsolidir. Unga qarshi kurash — qurol bilan emas, balki qalbni imon va ma’rifat bilan to‘ldirish orqali bo‘ladi.
Homidjon qori ISHMATBЕKOV