Abdulloh saxovatli, qalbi yumshoq kishi edi. Uni Ahmad ismli kambag‘al qo‘shnisi bor edi. Bir kuni Ahmad ko‘p molga muhtoj bo‘lib qoldi. Lekin... Unga ko‘mak beradigan kishi topilmadi. Oxiri oqibat uyini sotishga qaror qildi.
Xaridorlardan biri Ahmadga:
- Qancha deyapsiz?
- Ming dinor.
- Ming... Atrofda bunday uylar besh yuz dinor turadi-ku? Narxini oshirib yubormadingizmi? Insof qiling.
-To‘g‘ri aytasiz birodar. Lekin bu uyning qo‘shnisi saxovatli, yaxshi inson. Ismi Abdulloh. Kasal bo‘lsam ko‘rgani chiqadi. Hol ahvol so‘raydi. Xursand bo‘lsam sevinadi. Xafa bo‘lsam hamdard bo‘ladi. Shu hovlida yashayotganimdan beri bir og‘iz yomon gapini eshitmaganman. Xaridor Ahmadning gaplarini eshitgach: “Kimning Abdulloh kabi qo‘shnisi bo‘lsa, uyini sotmasligi kerak”- dedi.
Abdulloh qo‘shnisi va xaridor o‘rtasida bo‘lib o‘tgan gaplarni eshitib xafa bo‘ldi. Chunki qo‘shnisi pulga ehtiyoj sezib qolganini undan yashirgandi. Abdulloh darhol Ahmadning oldiga borib, ey aziz qo‘shnim! Sizga qancha pul kerak bo‘lsa mana oling, deya bir xalta hamyonni chiqardi. Uyingizni sotmang. Men sizga qo‘shni bo‘lib qolishni xohlayman.
Bu voqea xalq orasida tarqalib, zarbul masalga aylandi. (Voqea qahramoni bo‘lgan mehribon qo‘shni Abdulloh – mashhur Abdulloh ibn Muborak rahmatullohi alayh edi).
Yana bir ibratli voqea.
Bir kishi do‘stidan uyida sichqon ko‘payib ketganini aytib, undan qanday xalos bo‘lish mumkin deb so‘rabdi.
- Shuni ham bilmaysanmi? Mushuk boqib qo‘y. Olam guliston! Hammasidan bir kunda qutilasan, qo‘yasan.
- Men ham avvaliga shunday deb o‘ylagandim. Qarasam meni uyimdagi sichqonlar qo‘shnimning uyiga o‘tib ketar ekan. Sichqonlar qo‘shnimga ozor berganidan ko‘ra, o‘zimning uyimda yurgani ma’qul.
Xulosa shuki, yoshi katta insonlar o‘z farzandlariga shu kabi tarbiyaviy ahamiyatga ega ibratli voqealarni aytib, ularning murg‘ak qalbida qo‘ni-qo‘shnilarga nisbatan go‘zal muomalani shakllantirishi lozim. Zero, bizning ham qilayotgan ishlarimiz kelgusi avlodga ibrat maktabi bo‘lib qolsin.
O‘MI Andijon viloyati vakilligi matbuot kotibi
Iskandarbek Zokirov
Gunohga sabab bo‘lmasa, otaonaning buyurganlarini albatta bajarish; ota-onaga muloyim so‘zlash; uyga kirganlarida, hurmatlari uchun o‘rnidan turish; har tong salom berish, uyqudan oldin xayrli tun tilash; mol-mulklarini saqlash; so‘ragan narsalarini berish; ulardan maslahat so‘rash; ota-ona haqiga duo va istig‘for aytish; ular mehmon kutishsa, yonlarida muntazir bo‘lib turish; ularning aytishlarini kutmay, ularni xursand qiladigan ishlarni bajarish; ularning huzurlarida ovozni baland ko‘tarmaslik; gaplarini bo‘lmaslik; izn berishmagan joyga bormaslik; uxlayotganlarida bezovta qilmaslik; ahli ayoli, farzandlarini ulardan ustun qo‘ymaslik; ota-ona xatoga yo‘l qo‘ysalar, bilmaslikka olish, darhol kechirib, unutish; kulgili gap bo‘lsa ham, ularning huzurlarida o‘zini tutish; ular yaxshi ko‘radigan taomni ilinish; ulardan oldin taomga qo‘l cho‘zmaslik; ularning oldilarida cho‘zilib yotmaslik, oyoq uzatmaslik; uyga ulardan oldin kirmaslik, oldilariga tushib yurmaslik; chaqirganlarida tezlik bilan javob berish; ularning hayotliklarida ham, vafot etganlaridan keyin ham do‘stlarini hurmat qilish; ota-onasining hurmatini qilmaydiganlar bilan do‘stlashmaslik; ularning haqlariga duo qilish; vafotlaridan keyin Allohning quyidagi kalomini ko‘p aytish: «Ey, Rabbim! Meni ular go‘daklik chog‘imda tarbiyalaganlaridek, Sen ham ularga rahm qilgin!» (Isro surasi, 24-oyat).
Ibrohimjon INOMOV tayyorladi.
“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 10-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws