Sayt test holatida ishlamoqda!
12 Mart, 2026   |   23 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:22
Quyosh
06:40
Peshin
12:38
Asr
16:40
Shom
18:30
Xufton
19:42
Bismillah
12 Mart, 2026, 23 Ramazon, 1447

Jannat xushxabari berilgan kishilar va amallar

17.08.2018   18122   6 min.
Jannat xushxabari berilgan kishilar va amallar

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Nabiy sollallohu alayhi va sallam: “Kim masjidga erta borib, kech qaytsa, har bir erta borib, kech qaytgani uchun Alloh unga jannatda ziyofat tayyorlab qo‘yadi”, dedilar (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Nabiy sollallohu alayhi va sallam: “Musulmonlarga yo‘l o‘rtasida ozor berayotgan daraxtni kesib tashlagan bir kishining jannatda xuzur-halovat ila yashayotganini ko‘rdim”, deganlar (Imom Muslim rivoyati).

Abu Muso Ash’ariy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Kim ikki salqin(dagi namozni – bomdod va asr)ni o‘qisa, jannatga kiradi”, dedilar (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Rad qilganlardan tashqari ummatimning barchasi jannatga kiradi”, deganlarida, ular: “Yo Allohning Rosuli, rad qiladiganlar kim o‘zi?” deyishdi. Shunda u zot: “Kim menga itoat qilsa, jannatga kiradi. Kim menga osiylik qilsa, batahqiq u rad qilibdi”, dedilar (Imom Buxoriy rivoyati).

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Hoh o‘ziga qarashli, hoh begona yetimni o‘z qaramog‘iga olgan kishi bilan ikkovimiz jannatda birga bo‘lamiz”, dedilar. Molik ibn Anas ishora va o‘rta barmoqlariga ishora qildilar (Imom Muslim rivoyati).

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Kim biror kasalni borib ko‘rsa yoki Alloh yo‘lidagi birodarini ziyorat qilsa, bir nido qiluvchi: “Pok bo‘lding, yurishing ham pok bo‘ldi va jannatdan o‘zing uchun joy tayyorlab qo‘yding”, deb nido qiladi ”, dedilar (Imom Termiziy rivoyati).

Savbon roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi “Kim menga odamlardan biror narsa so‘ramayman, deb kafolat  bersa, men uning jannatga kirishiga kafolat beraman”, deganlarida: “Men” dedim. Haqiqatda Savbon hech bir kishidan biror narsa so‘ramadilar (Imom Abu Dovud rivoyati).

Iyoz ibn Himor roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning: “Jannat ahli uch toifadir: 1. Adolatga muvaffaq bo‘lgan shoh; 2. Qarindoshlari va musulmonlarga rahmli hamda qalbi yumshoq kishi; 3. Bolalari ko‘p va o‘zi muxtoj bo‘la turib ham tilanchilik qilmaydigan kishi ”, deb aytganlarini eshitdim. (Imom Muslim rivoyati).

Ali roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning: “Bir musulmon boshqa bir musulmonni ertalab ko‘rgani borsa, to kech kirgunicha yetmish ming farishta uning haqqiga duoda bo‘lishadi. Agar kechqurun ko‘rgani borsa, to ertalabgacha yetmish ming farishta uning haqqiga duoda bo‘lishadi. Hamda bu kishiga jannatda terib, yig‘ib qo‘yilgan meva bo‘ladi”, deb aytganlarini eshitdim (Imom Termiziy rivoyati).

Muoz roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Kimning oxirgi so‘zi “La ilaha illalloh” bo‘lsa, jannatga kiradi”, dedilar (Imom Abu Dovud, Imom Hokim rivoyati).

Abu Muso roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi.Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Qachon bir bandaning farzandi vafot etsa, Alloh taolo farishtalariga: “Bandamning farzandi ruxini oldilaringmi?” deydi. “Ha”, deb javob berishadi ular. “Qalbining mevasini qabz qildilaringmi?” deydi so‘ng. “Ha”, deb javob berishadi yana. “Bandam nima dedi?” deb so‘raydi Alloh taolo. Farishtalar: “Senga hamd va istirjo’ (inna lillahi va inna ilayhi rojiun) aytdi”, deyishadi. Shunda Alloh taolo: “Bandam uchun jannatda bir uy quringlar va uni hamd uyi, deb atanglar”, deydi ”, dedilar (Imom Termiziy rivoyati).

 

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Alloh taolo aytadi: “ Dunyo ahli ichidagi sevimli kishisini qabz qilganimda savob umid qil(il sabr qil)gan mo‘min bandam uchun Mening xuzurimda jannatdan boshqa mukofot yo‘q!” (Imom Buxoriy rivoyati).

Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Bir musulmon kishining balog‘atga yetmagan uch farzandi vafot etsa, Alloh ularga bo‘lgan rahmatining fazli tufayli uni albatta jannatga kiritadi”, dedilar (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).

Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi.“ Bir kishi: “Yo Allohning Rasuli, “Qul huvallohu ahad” surasini yaxshi ko‘raman”, deganida, u zot: “Albatta, buni yaxshi ko‘rishing seni jannatga kirgizadi”, dedilar. (Imom Buxoriy, Imom Termiziy rivoyati).

Ummu Habibi roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni: “Bir musulmon banda Alloh taolo uchun har kuni o‘n ikki rakat farzdan tashqari ixtiyoriy namoz o‘qisa, Alloh taolo u kishiga jannatda uy quradi yoki jannatda uy quriladi”, deb aytganlarini eshitdim (Imom Muslim rivoyati).

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Umra (keyingi) umragacha ikkalasi orasidagilarga kafforatdir. Mabrur hajning mukofoti esa faqat jannatdir”, dedilar (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).

Sahl ibn Sa’d roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Kim menga ikki jag‘i va ikki oyog‘i orasini (saqlashga) kafolat bersa, uning jannatga kirishiga kafolat beraman”, dedilar (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).

Oisha roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Kim bir musulmon oilaga xursandchilik kiritsa, Alloh taolo mana shu kishi uchun jannatdan boshqa mukofot bo‘lishiga rozi bo‘lmaydi”, dedilar (Imom Tabaroniy rivoyati).

Toshkent shahridagi “Mevazor” masjidi imom-noibi

Yorbek ISLOMOV

to‘pladi.

Hadisi sharif
Boshqa maqolalar

An’om surasi fazilatlari

06.03.2026   18173   6 min.
An’om surasi fazilatlari

An’om surasi Qur’oni Karimning oltinchi surasi bo‘lib, u Makkada nozil bo‘lgan, bir yuz oltmish besh oyatdan iborat. An’om – "Chorva mollari" deganidir. Surada bir necha oyatlar chorva mollari haqida kelganligi sababli u An’om deb nomlangan. Qur’oni Karimda Allohga hamd aytish bilan boshlanuvchi besh sura bo‘lib, ulardan birinchisi Fotiha bo‘lsa, ikkinchisi An’om surasidir.

Surada Islom aqidasi asoslari, Alloh taoloning yagona ilohligi, shariat ahkomlari, jumladan, oilaviy masalalar, hayvonlar va uning go‘shti haqidagi masalalar, jihod ahkomlari, g‘ayridinlarga doir ko‘rsatmalar, qiyomat, oxirat, payg‘ambarlar, dunyo va hayot mohiyatiga taalluqli ma’lumotlar bayon qilingan.

Ushbu suraning fazilatlari haqida hadislarda ham keng bayon qilingan.

Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: "An’om surasi nozil qilinayotganda Jabroil alayhissalom bilan birga tushgan farishtalar ko‘pligidan yer bilan osmon orasini to‘sib qo‘ygan. Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam farishtalarning baland ovozda tasbeh aytayotganini eshitib, u zot alayhissalom ham tasbeh aytgan va Allohga sajda qilgan" (Imom Muslim rivoyati).  

Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "An’om surasi nozil bo‘layotganda farishtalar saf tortib, tasbeh aytib turishdi, ularning juda ko‘pligi tufayli yer ham silkindi", dedilar. Shu vaqtda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Alloh taolo barcha aybu-nuqsonlardan pokdir, Unga hamdu sanolar bo‘lsin", deb tasbeh aytdi.

 Vosila ibn Asto’ al-Laysiydan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Tavrotni o‘rniga menga yettita uzun sura berildi", dedilar. Ushbu suralardan biri An’om surasidir.

Ushbu sura haqida mufassir olimlar fikrlari:

Ibn Abbos roziyallohu anhu: “An’om surasi Makkada to‘laligacha nozil qilingan. Uning atrofida yetmish ming farishta tasbeh aytib turgan”, deganlar.

Hazrati Umar roziyallohu anhu: “An’om surasi Qur’oni Karimdagi eng sara fazilatli suralardan biridir” deganlar.

Surada boshqa samoviy dinlarda ham buyurilgan ayrim shar’iy hukmlar kelgan bo‘lib ular quyidagilar:

  • Allohga shirk keltirmang;
  • Ota-onaga yaxshilik qiling;
  • Farzandlaringizni ochlikdan qo‘rqib o‘ldirmang, chunki ularni ham sizlarni ham biz rizqlantiramiz;
  • Fahshning oshkorasiga ham mahfiysiga ham yaqinlashmang;
  • Alloh harom qilgan jonni nohaq o‘ldirmang;
  • Voyaga yetmagunicha yetimning moliga yaqinlashmang,nohaq yo‘l bilan uni yemang;
  • Mezon, ya’ni tarozu va o‘lchovni adolat bilan ado eting;
  • Biz insonlarga toqatidan tashqari narsani buyurmaymiz;
  • Gapirsangiz faqat haq va to‘g‘ri gapni gapiring;
  • Allohga bergan ahdingizga vafo qiling;
  • Men buyurgan to‘g‘ri yo‘lga ergashing, firqalarga bo‘linib boshqa yo‘lga ergashmang, aks holda to‘g‘ri yo‘ldan adashib ketasiz.

Shuningdek, surada Alloh ta’alo insonlarni eng katta zulm - shirkdan saqlanishga buyuradi. Shirk sababli inson barcha qilgan xayrli amallari savobidan ayriladi, dunyo va oxiratda ziyon ko‘ruvchilardan bo‘ladi.

Suradan kelgan ayrim oyatlar bilan tanishamiz:

"Hamd osmonlar va yerni yaratgan, zulmatlar va nurni paydo etgan Allohga (xos)dir" (1-oyat). Ya’ni yeru-osmondagi barcha narsa va maxluqotlar doimo Allohga hamd aytib turadi. Buni insonlar ko‘rmaydi, eshitmaydi va his qilmaydi. Hamd faqat olamlar robbi Allohgadir.

"Ulardan oldin necha asr (kishilari)ni halok etganimizni ko‘rmadilarmi?! Ularga Yerda sizlarga bermagan imkoniyatlarni berdik, ustilariga osmon (yomg‘ir)ni yog‘dirdik va ostilaridan anhorlarni oqizib qo‘ydik. So‘ngra gunohlari tufayli ularni halok qildik va ulardan keyin boshqa asr (kishilari)ni keltirdik" (6-oyat).

Ushbu oyatda tarixda yashab o‘tgan avvalgi qavmlar hayotini o‘rganish orqali ulardan ibrat olishga, yagona Alloh taologa ibodat qilishga, yaxshi amallarni qilish va yomonliklardan qaytishga chaqiriladi.

"G‘ayb (yashirin ish va narsalar) kalitlari Uning huzuridadir. Ularni Undan o‘zga bilmas. Yana, quruqlik va dengizdagi narsalarni (ham) bilur. Biror yaproq (uzilib) tushsa (ham) uni bilur. Yer zulmatlari (qa’ri)dagi urug‘ bo‘lmasin, ho‘lu quruq bo‘lmasin, (hammasi) aniq Kitob (Lavhul-mahfuz)da (yozilgan)dir" (59-oyat).

Bu oyatda g‘ayb ilmlarini Alloh taoloning o‘zigina bilur deyilmoqda. Payg‘ambarlarning ham faqat ayrimlariga bu ilmdan ato etilgan. Oyatda Alloh taoloning azaliy  “ilm” sifati bilan oshkorayu-pinhona narsalardan doimiy ravishda ogoh ekani bildirilmoqda. Shu ilmiga binoan qiyomatgacha bo‘ladigan ishlarni “Lavhul-mahfuz”ga oldindan bitib qo‘ygan. Insonlar taqdirini Alloh taolo buyruq tariqasida emas, balki vasf va ta’rif sifatida yozgan. Masalan, falon kimsa o‘z ixtiyori bilan shayton vasvasasiga beriladi, deb yozilgan. “Berilsin!” deb yozilmagan. Aks holda banda javobgar bo‘lmas edi.

"Kimki (bir) hasana (savobli ish) qilsa, unga o‘n barobar (ko‘paytirib yozilur). Kimki (bir) yomon (gunoh ish) qilsa, faqat o‘sha (gunoh) miqdorida (bir gunohga yarasha) jazolanur. Ularga nohaqlik qilinmagay" (160-oyat).

Ushbu oyat sharhida Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadis keltiriladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kim bir yaxshilik qilishni niyat qilsa-yu, uni qilmasa, unga bitta yaxshilik yoziladi, agar uni qilsa, unga o‘nta yaxshilik yoziladi. Kim bir yomon ishni niyat qilsa-yu, uni qilmasa, unga yomonlik yozilmaydi. Agar o‘sha ishni qilsa, unga bitta yomon amal qilgani yoziladi", dedilar (Imom Muslim rivoyati).

 

“Tafsiri hilol”, “Qur’oni karim ma’nolarining tarjima va tafsiri”
va boshqa manabalar asosida Dilshodjon Mamadaliyev tayyorladi