Buqalamun o‘zi tushib qolgan tabiiy sharoitga qarab tusini, rangini, ko‘rinishini tez o‘zgartira olishi bilan ma’lum va mashhur. Bundan tashqari ko‘plab hayvonlar, qushlar, amfibiyalar (suvda va quruqlikda yashovchilar, masalan, qurbaqa, toshbaqa, kaltakesak, ilon kabilar) va hasharotlarda ham mana shunday xususiyat bor. Ular dushmandan himoyalanish, biror xavfdan saqlanish yoki muvaffaqiyatli ov qilish, o‘ljani cho‘chitib yubormaslik, unga o‘zini sezdirmaslik maqsadida tusini, terisining rangini o‘zgartirib, o‘zi turgan joyga, masalan, qor, daraxt, barg, shox-shabba, maysa, qurigan o‘simlik, loy, xazon, tosh, qum, xarsangtosh, suv turgan muhitga moslashadi va shu tariqa dushman va o‘lja ko‘ziga ko‘rinmaslikka urinadi. Buni fan tilida “Mimikriya”, “Maskirovka” (taqlid qilish) deb ataladi. Bir turdagi hayvonlarning turli ranglarda ko‘rinishi Alloh taoloning qudratiga dalolat qiluvchi belgilardandir.
Alloh taolo Qur’oni Karimda shunday deb marhamat qilgan:
وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ وَالْأَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ كَذَلِكَ إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ
“Shuningdek, odamlardan, hayvonlardan va chorvalardan ham turli ranglardagilarini chiqardik. Allohdan bandalari ichidan faqat olimlarigina qo‘rqarlar. Albatta, Alloh aziz va o‘ta mag‘firatli zotdir”. (Alloh taoloning qudratini his etib, ularning yaratuvchisi borligini anglab yetib, aqli bilan Allohni topgan va undan qo‘rqqan odamgina olim hisoblanadi. Ammo mazkur maxluqotlarning tarixi, tuzulishi, tarkibidagi moddalari, xususiyatlari va boshqa turli ma’lumotlarini to‘liq o‘rganib, ularni yaratgan zot Allohni tanimagan va undan qo‘rqmagan odam o‘ta johil hisoblanadi.) (Fotir surasi, 28-oyat).
Quyida o‘zining taqlid usulini qo‘llashga ustaligi bilan mashhur bo‘lgan bir qancha hayvonlarni keltiramiz. Rasmga aloqador izoh o‘sha rasmning ustiga yozilgan.
Xarsangtosh orasidagi olmaxon

Daraxt oldida turgan boyo‘g‘li

Daraxt kovagida turgan boyo‘g‘li

Barg ichidagi qurt

Toshloq joyda ketayotgan o‘rgimchak

Daraxtdagi kaltakesak

Xazon ustidagi baqa

Moslashuvchan qurtlar

Daraxtdagi kapalak

O‘ljasini poylayotgan leopard

Daraxtdagi o‘rgimchak

Dengiz oti

Shoxdagi buqalamun

Qurigan maysalar orasidagi impala (kiyikning bir turi)

Daraxtga tirmashayotgan baqa

Daraxt shoxlari orasidan kuzatib turgan jirafa

Oq kuropatkalar

Bargsimon hasharot

Bargdagi kapalak

Daraxtdagi kapalak

Toshloq joyda yotgan shaqildoq ilon

Gul ustidagi o‘rgimchak

Qutb quyoni

Qutb bo‘rilari

Qutb ayig‘i

Shimol bug‘usi

Qutb boyo‘g‘lisi

Internet materiallari asosida
Nozimjon IMINJONOV
tayyorladi
O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.
«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.
Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.
«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.
Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.
«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.
Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati