Bir yigit bemor yotgan qarindoshining holidan xabar olish maqsadida yo‘lga chiqibdi.Qo‘lida ikkita non,meva-chevasi bor.
Birmahal,tutzor bo‘ylab sekin ketayotganida tut tagida yig‘lab o‘tirgan bir kimsaga ko‘zi tushibdi.
Yig‘lab o‘tirgan ul kimsaning holi abgor,soch-soqoli o‘sgan,xarob.
Bu holatga befarq bo‘lib o‘tib ketishni istamagan sofdil yigit o‘sha bechoradan gap nimadaligini so‘rabdi.Shunda haligi bechora:
"Ahvolim yomon birodar! Yeyishga nonim,ichishga suvim yo‘q! O‘zim esa o‘rnimdan turolmayman!Agar qo‘lingdan kelsa non suv ber,uyimga eltib qo‘y!..." deya javob beribdi.
Noiloj qolgan yigit "Kel,shu bechoraholning hojatini chiqarib ketaqolay" deya rozi bo‘libdi.
Xullas,yigit o‘sha bechoraga qo‘lidagi non-mevasidan beribdi.Yelkasidan tutgancha uning aytgan manzili bo‘ylab orqaga qarab ketaveribdi.
Yo‘l yurishibdi.Uzoq dalalar-u,keng yaylovlardan ham o‘tishibdi.Yo‘l yuraverib kunni ham kech qilishibdi.Bu orada ikkovi ham qizg‘in suhbat qurar,yigitning esa hatto nima maqsadda yo‘lga chiqqani ham yodidan ko‘tarilibdi.
Xullas ikkovi ketaveribdi.Har zamon,har zamonda ikkovi xaxolab kulishar,go‘yo shu yo‘l baxona ming yillik qadrdonga aylanishgandi ular.
Bir mahal ularning oldidan qo‘lida ovqat ko‘targan yosh bola chiqib qolibdi.
Buni ko‘rgan haligi bechorahol, yigitga qarata:"Og‘ayni qorin ham juda ochdi-ku,kel shu bolaning ovqatini tortib olaylik!" deya qistabdi.Yigit boshida ko‘nmabdi,ammo boyadan beri birga kelayotgan "qadrdoni" qo‘yavermagach noiloj bolakaydan ovqatini tortib olibdi...
Mana ikkovi yana yo‘l yurishardi.Bu orada qorinlari to‘q,turli mavzularda tinmay gaplashishardi.Bir mahal ularning oldidan yo‘l chetida jimgina yotgan it chiqib haligi bechoraholning jazavasi tutibdi va yigitga tezda o‘sha itni o‘ldirishini aytibdi.Yigit boshida ko‘nmabdi."Begunoh itda nima ayb?" deya rozi bo‘lmabdi.Ammo o‘sha it bechoraholga qarata akillay boshlagach "qadrdonini" himoya qilish maqsadida yigit noiloj itni o‘ldiribdi.Yigitning bu ishidan o‘sha bechorahol qadrdoni shunday xursand bo‘libdiki,unga cho‘ntagidan quritilgan behi chiqarib beribdi:"Olaqol do‘stim! Meni yetaklab kelayotganing,qornimni to‘yg‘izganing va barcha aytganlarimni qilganing uchun" debdi.
Xullas yana yo‘lga tushibdilar....Bir mahal sal nariroqdan nurga o‘xshash narsa paydo bo‘lib,ko‘zni qamashtiribdi.Yigit bechorahol qadrdonini yerga o‘tkazib o‘zi sekin nur tomonga boribdi.Borib qarasa nur bo‘lib ko‘ringan narsa odam ekan! Odam bo‘lganida ham Qori-Mulla Qori bobo ekan! Qori boboni ko‘rishi bilan yigit unga salom berib,boshidan o‘tgan hamma narsani aytib beribdi.Shunda Qori bobo o‘sha bechoraholni ko‘rish uchun sal nariroq yurgan ekan....Voajab o‘sha yurolmaydigan bechorahol ko‘zdan g‘oyib bo‘libdi.....
Keyin esa Qori bobo yigitdan o‘sha bechorahol bergan behini so‘rabdi.Yigit cho‘ntagiga qo‘lini tiqibdida qo‘liga ilingan narsani ko‘rib ko‘ngli aynib ketibdi...
Ha,o‘sha kuni yigitning omadi kelib,qarshisidan Qori bobo chiqib qoldi.Yo‘qsa,o‘sha "qadrdon" JIN og‘aynisi uni yanada dahshatliroq ishlarga undagan bo‘larmidi?!...
Shundan so‘ng yigit yo‘lga chiqsa betahorat yurmaydigan bo‘ldi......
Sherzod Xaydarbekov.....
Xalqaro media maydonida yo‘lga qo‘yilayotgan yangi hamkorliklar va ilmiy-madaniy loyihalar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining xalqaro faoliyatini yangi bosqichga olib chiqmoqda. Yaqinda o‘tkazilgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar” xalqaro mediaforumi doirasida boshlangan hamkorliklarning keyingi bosqichi sifatida Parij shahridagi YUNЕSKO Bosh qarorgohida maxsus taqdimot, xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya va ko‘rgazma o‘tkazish rejalashtirilgan. Mazkur loyihalarning natijalari va ularga tayyorgarlik jarayoni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi Ilmiy kengashining navbatdagi yig‘ilishida muhokama qilindi.
Yig‘ilishda Ilmiy kengash a’zolari, olim va tadqiqotchilar hamda tegishli yo‘nalishlar uchun mas’ul xodimlar ishtirok etdi.
Unda dastlab xalqaro mediaforumning natijalari tahlil qilindi. Qayd etilganidek, mazkur forum Markazning xalqaro axborot va ilmiy maydondagi faoliyatini kengroq namoyish etish, xorijiy jurnalistlar, media ekspertlar, olim va tadqiqotchilar bilan yangi professional aloqalarni yo‘lga qo‘yish uchun muhim muloqot maydoni bo‘ldi.
Forum davomida Markazning ilmiy-tadqiqot salohiyati, O‘zbekiston hududida shakllangan islomiy ilm-fan va madaniyat merosi, shuningdek, ushbu merosni zamonaviy media vositalari orqali xalqaro auditoriyaga yetkazish imkoniyatlari yuzasidan fikr almashildi. Xorijiy OAV vakillarining Markaz faoliyatiga bildirgan qiziqishi hamda o‘zaro muloqotlar kelgusidagi hamkorliklar uchun yangi imkoniyatlarni shakllantirgani ta’kidlandi.
Shu munosabat bilan forum doirasida yo‘lga qo‘yilgan aloqalarni izchil davom ettirish, xalqaro va mahalliy ommaviy axborot vositalari bilan tizimli hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, Markazning ilmiy loyihalari va tadqiqotlarini xalqaro auditoriyaga kengroq yetkazish bo‘yicha kelgusidagi vazifalar belgilab olindi.
Ilmiy kengash yig‘ilishida Markazning xalqaro ilmiy-madaniy hamkorligini yangi bosqichga olib chiqishga qaratilgan istiqbolli loyihalardan biri — Parij shahridagi YUNЕSKO Bosh qarorgohida o‘tkazilishi rejalashtirilayotgan maxsus taqdimot, xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya va ko‘rgazma loyihasiga tayyorgarlik masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
Mazkur tadbirlar orqali Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining ilmiy-tadqiqot faoliyati, mamlakat hududida shakllangan ilm-fan, ma’rifat, madaniyat va tarixiy merosning jahon sivilizatsiyasi taraqqiyotidagi o‘rnini xalqaro ilmiy jamoatchilikka kengroq tanitish maqsad qilingan.
Ayni paytda loyiha doirasida xalqaro olim va tadqiqotchilarni tadbirlarga jalb etish, ilmiy muassasalar, xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, taqdimot va konferensiya dasturini shakllantirish, shuningdek, ko‘rgazma ekspozitsiyalarini ilmiy va mazmun jihatdan tayyorlash bo‘yicha ishlar olib borilmoqda.
Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori Komiljon Shermuhammedov Parijdagi tadbirlarga tayyorgarlik jarayoni haqida ma’lumot berdi:
“Fransiyadan 50 ga yaqin olim va tadqiqotchiga taklifnomalar yuborilgan. Shuningdek, boshqa xalqaro tashkilotlar va ilmiy muassasalar vakillarini jalb etish bo‘yicha ham tegishli ishlar amalga oshirilmoqda.
Tadbirning yana bir muhim qismi — YUNЕSKO Bosh qarorgohida tashkil etiladigan ko‘rgazma loyihasi. Besh ekspozitsiyadan iborat ko‘rgazma orqali O‘zbekiston hududida shakllangan ilm-fan, madaniyat va tarixiy merosning muhim jihatlarini xalqaro jamoatchilikka namoyish etish rejalashtirilgan. Ko‘rgazma uchun 35 ta muhim artefakt va 200 ga yaqin qadimiy kitob, shuningdek, tarixiy obidalar maketlarini taqdim etish bo‘yicha ishlar olib borilmoqda”.
Ilmiy kengash a’zolari tomonidan mazkur loyihalarning mazmun-mohiyati, ilmiy asoslanganligi va ularni xalqaro auditoriyaga taqdim etish usullari yuzasidan ham fikr almashildi.
Xususan, ko‘rgazma ekspozitsiyalarini shakllantirishda tarixiy manbalarning ilmiy qiymati, artefaktlarning tarixiy ahamiyati va ularning O‘zbekiston hududidagi islom sivilizatsiyasi taraqqiyoti bilan bog‘liq jihatlarini aniq va ishonchli ma’lumotlar asosida yoritish muhimligi qayd etildi.
Shuningdek, xalqaro auditoriyaga taqdim etiladigan materiallarda O‘zbekiston zaminida yuzaga kelgan ilmiy maktablar, buyuk allomalarning jahon ilm-fani va madaniyati rivojiga qo‘shgan hissasi hamda bugungi kunda ushbu ilmiy-ma’rifiy merosni o‘rganish va ommalashtirish borasida amalga oshirilayotgan ishlar keng qamrab olinishi zarurligi ta’kidlandi.
Yig‘ilish yakunida xalqaro mediaforumda erishilgan natijalarni amaliy loyihalar bilan davom ettirish, xorijiy OAV va ilmiy muassasalar bilan hamkorlikni yanada kengaytirish, Parij shahridagi YUNЕSKO Bosh qarorgohida o‘tkazilishi rejalashtirilgan tadbirlarga tayyorgarlik ishlarini yuqori saviyada tashkil etish hamda Markazning ilmiy-tadqiqot faoliyati va O‘zbekistonning boy islomiy ilmiy-madaniy merosini xalqaro miqyosda keng targ‘ib qilish bo‘yicha tegishli vazifalar belgilab olindi.
iccu.uz