Ko‘pchiligimiz ertayu kech duo qilishimizga qaramay, nega Alloh taolo duolarimizni ijobat qilmayapti? Vaholanki, sayyidimiz Yunus alayhissalom hutning qornida turib duo qilganlarida, Alloh taolo u kishining duolarini tezda ijobat qilgan-ku!
Quyida duo ijobat bo‘lishi uchun lozim bo‘lgan shartlarni keltirib o‘tamiz.
Og‘irligi 100 tonnadan og‘irroq bo‘lgan ulkan hut sizni yutib yuborishini va siz zulmat ichida qolishingizni hech o‘ylab ko‘rganmisiz?
Agar shunday vaziyat boshingizga tushsa, nima qilardingiz?
Kimga nido qilardingiz?
Siz nido qilayotganingiz Zot ijobatga qodirligini tasavvur qilasizmi?
Yunus alayhissalomning qissalari haqida o‘ylab ko‘rganimda, uni bugungi kunimizga solishtirganimda ushbu savollar xayolimga keldi.
Muammolarimizni hal etishning eng muhim yo‘li – duodir. Ko‘p duo qilamiz. Lekin tez ijobat bo‘lmaydi. Bunga sabab ixlosning yo‘qolganidir.
Azizlar! Duoning ikkita muhim sharti bor: ixlos, amal.
Ixlos – duo qilayotgan paytimizda butun qalbimiz va aqlimiz bilan Alloh taologa yuzlanishimizdir. Bu martabaga yetishimiz uchun amallarimiz, tasarrufotlarimiz, gaplarimizga qarashimiz kerak. Xo‘sh, ular Alloh buyurganidekmi? Alloh rozi bo‘ladigan tarzdami? Amalimiz bilan Allohning roziligini ko‘zlayapmizmi?
Amalga kelsak, biz Xoliq taoloning nidosiga "labbay" deb ijobat qilamiz. O‘qiymiz, borliq, tabiat va nafs sirlarini o‘rganamiz. Ana shunda ilmiy yo‘l haqida o‘ylaymiz. O‘sha ilmiy yo‘l orqali o‘z nafsimizni rivojlantiramiz, o‘stiramiz. Natijada, amallarimiz Alloh uchun, Alloh buyurgani uchun bo‘ladi. Ana o‘shanda, Alloh xohlasa, duo ijobat bo‘ladi.
Lekin bugungi kundagi muammo shuki, ko‘plab musulmonlar ixlos va amalni yo‘qotdilar. Ularda duo qabul bo‘lishining tashqi shartlari qoldi. Lekin asosiysi qalbdir! Alloh taolo bizning shakllarimizga, suratlarimizga qaramaydi, balki, qalblarimizga nazar soladi.
Qalblarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning qalblaridek pokmi?!
Biz ikki olam sarvari sollallohu alayhi vasallamdek tavoze’limizmi?!
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamdek faqirlarga, miskinlarga yaqinlashyapmizmi?!
Voqealardan ta’sirlanishimiz qay darajada? Allohning g‘azabi keladigan ishlarga bizning ham g‘azabimiz kelib, Alloh rozi bo‘ladigan ishlardan biz ham rozi bo‘lyapmizmi?!
Iymondosh birodarlarimizning qiynalayotganini ko‘rganda biz ham qiynalamizmi? Yoki bu mashaqqatni his qilmaymizmi?
Allohga qasamki, agar musulmonlar Nabiy sollallohu alayhi vasallamning hadislaridan bittasini hayotlariga tatbiq etganlarida edi, insonlarning eng baxtlisi, eng kuch-quvvatlisi bo‘lardilar.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam “Sizlardan biringiz to o‘zi uchun yaxshi ko‘rgan narsani birodari uchun ham yaxshi ko‘rmaguncha komil mo‘min bo‘lolmaydi” deganlar.
Aytingchi, chindan ham o‘zingizga ravo ko‘rgan narsani birodaringiz uchun ham ravo ko‘rasizmi? Afsuski, unday bo‘lmay qolyapti. Bugungi kunda g‘arb olamidagilar bu qoidaga amal qilishyapti. Ular dunyoviy foydani qo‘lga kiritish ilinjida bir-birlari bilan hamkorlik qiladilar. Biz Alloh taoloning rozili uchun bir-birimiz bilan hamkorlik qila olmaymizmi?!
Yunus alayhissalomning boshlaridan o‘tgan voqeani o‘qiganimda mana shu narsalar mening esimga keladi.
U kishini kechqurun dengizga tashlanganida, bir hut yutib yubordi. U zot bir muddat bir nechta zulmat ichida yashadilar. Bular – kechaning zulmati, dengizning zulmati, hut qornining zulmati. Lekin shunday ahvolda ham Alloh taoloni unutmadilar. U kishi hutning ichida Allohga tasbeh aytar va ixlos bilan nido qilar edilar. Alloh taolo Qur’oni Karimda bu haqida shunday degan:
وَذَا النُّونِ إِذ ذَّهَبَ مُغَاضِباً فَظَنَّ أَن لَّن نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادَى فِي الظُّلُمَاتِ أَن لَّا إِلَهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ
“Zunnunni esla. O‘shanda u g‘azablangan holda chiqib ketgan edi. Bas, u Bizni o‘ziga (yer yuzini) tor etmaydi, deb gumon qildi. Zulmatlarda turib, Sendan o‘zga Iloh yo‘q, Sen poksan, albatta, men zolimlardan bo‘ldim, deb nido qildi”. (Zunnundan murod Yunus alayhissalomdir. «Nun» baliq degani, Zunnun esa, baliq egasi degani. Yunus alayhissalomni dengizda baliq yutib yuborgan, keyin qirg‘oqqa kelib, Allohning amri bilan chiqarib tashlangan. Shuning uchun Zunnun–baliq egasi, laqabini olganlar. U zotning qissalari As-Saffot surasida keladi. Ammo bu surada siyoqqa mos ravishda qisqacha bayon qilinmoqda. Yunus alayhissalom qavmlarining qilmishlaridan g‘azablanib, yurtlarini tashlab chiqib ketdilar. Ulamolarimiz aytishlaricha, aslida u kishi boshqa Payg‘ambarlarga o‘xshab sabr qilishlari, Allohning amrini kutishlari kerak edi. Ammo bunday qilmadilar. Qavmlariga zarda qilib, yurtlaridan chiqib ketdilar. So‘ngra Alloh taolo, u kishini baliqqa yuttirib, sinovga uchratdi. Ana o‘shanda, «zulmatlarda turib», ya’ni kecha zulmati, dengiz osti zulmati va baliq qorni zulmatida turib, Alloh taologa yolborib: «Sendan o‘zga Iloh yo‘q, Sen poksan, men zolimlardan bo‘ldim, deb nido qildi».) (Anbiyo surasi, 87-oyat).
Ushbu oyatda kelgan duo – mashaqqatga uchragan, g‘amga botgan paytda aytiladigan duodir!
Azizlarim! Bugungi kunda barchamiz ushbu duoni ko‘p esga olishimiz, ko‘p aytishimiz kerak. Shoyadki Alloh taolo bizdan turli muammolarni, zararlarni, g‘amlarni aritib, har bir insonga so‘ragan narsasini bersa!
Alloh taolo mazkur duoning ortidanoq uni ijobat qildi va Yunus alayhissalomni g‘amdan qutqardi. Nega? Chunki, u kishi Allohga haqiqiy ma’noda iymon keltirgan, ixlosli mo‘min edilar. Alloh taolo yuqoridigi oyatning davomida shunday degan:
فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَنَجَّيْنَاهُ مِنَ الْغَمِّ وَكَذَلِكَ نُنجِي الْمُؤْمِنِينَ
“Bas, Biz uning (duosini) ijobat qildik. Unga g‘amdan najot berdik. Mo‘minlarga shunday najot berurmiz” (Anbiyo surasi, 88-oyat).
Yuqoridagi surat National Geographic saytida e’lon qilingan bo‘lib, unda insonning yonida turgan hutni haqiqiy kattalikda ko‘rishimiz mumkin. Shu o‘rinda yana Yunus alayhissalomning qissalarini eslagim keldi. Bu rasmdagi hutga, uning og‘zi qanchalik kattaligiga qarang. Bu hut yonida turgan insonni osonlik bilan yutib yuborishi mumkin. Lekin sayyidimiz Yunus alayhissalom “Sendan o‘zga Iloh yo‘q, Sen poksan, men zolimlardan bo‘ldim” deb tasbeh aytuvchilardan edilar. Mana shu tasbehlari u kishining g‘amdan qutulishlariga sabab bo‘ldi. Alloh taolo darhol u bandasiga najot berdi va hutning og‘zidan tashqariga chiqardi.
“Bas, Biz uning (duosini) ijobat qildik. Unga g‘amdan najot berdik. Mo‘minlarga shunday najot berurmiz”.
Do‘stlarim! Siz o‘z muammolaringiz va g‘amlaringizni hutning qornidagi Yunus alayhissalomning g‘amlaridan kattaroq deb o‘ylaysizmi?! Albatta, ushbu solih bandasiga duosining barakasi bilan muammodan najot bergan Zot bizga ham har qanday muammodan najot berishga qodirdir! Lekin bir sharti bor:
لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ
“Laa ilaaha illaa anta. Subhaanaka. Inniy kuntu minaz zoolimiyn”
(«Sendan o‘zga Iloh yo‘q, Sen poksan, men zolimlardan bo‘ldim») duosini ko‘p qilishimiz kerak.
Alloh taologa barcha musulmonlarni g‘amdan qutqarishini so‘rab duo qilamiz. Albatta, U barcha narsaga qodirdir!
Abduddoim Kahelning maqolasini
Nozimjon Iminjonov tarjima qildi
Mustaqillik bayrami arafasida Vatan ozodligi yo‘lida kurashgan qahramon ajdodlarimizni minnatdorlik bilan yod etamiz, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Davlatimiz rahbari matbuot xizmati ma’lumotiga ko‘ra, ularning jasorati bugungi erkin hayotimiz va milliy istiqlolimizning qadrini yanada teran anglatadi.
28 avgust kuni Shahidlar xotirasi xiyoboniga davlat va jamoat tashkilotlari vakillari, ulamolar, nuroniylar va ziyolilar yig‘ildi.
Qatag‘on qurbonlarini yod etish marosimida Prezident Shavkat Mirziyoyev ishtirok etdi.
Vatan fidoyilari haqiga Qur’on tilovat qilinib, duo o‘qildi. Elga osh tortildi.
Xiyobondagi ramziy qabr yonida ham Qur’on tilovat qilindi. Shu yerda davlatimiz rahbarining ulamolar va ziyolilar bilan tarixiy xotirani asrash, qatag‘on qurbonlari nomini tiklash hamda yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash masalalari yuzasidan muloqoti bo‘ldi.
– Shu kunlarda el-yurtimiz bilan birgalikda mustaqilligimizning 35 yilligini katta xursandchilik bilan kutib olyapmiz, – dedi Shavkat Mirziyoyev. – O‘ttiz besh yildan buyon hech kimga qaram bo‘lmasdan, mana shunday tinch va tiniq osmon ostida erkin va farovon yashayapmiz. Bu – katta baxt, bebaho boylik. Shunday ulug‘ kunlarda istiqlol va ozodlik yo‘lida halok bo‘lgan qahramon ajdodlarimizni eslash, ularning xotirasiga hurmat bajo keltirish – muqaddas burchimiz.
Davlatimiz rahbari fidoyi ajdodlarimizning qahramonligi hech qachon unutilmasligi, ularning jasorati xalqimiz uchun hamisha ma’naviy kuch manbai bo‘lib qolishini ta’kidladi.
– Barcha islohotlarimiz markazida turgan “Inson qadri uchun!” degan ezgu g‘oya jasur ota-bobolarimizning ruhlarini shod etish, orzu-niyatlarini ro‘yobga chiqarish bo‘yicha ishlarimizni yanada kuchaytirishni talab etadi. Bu aziz insonlar xotirasi qancha e’zozlansa, bugungi tinch hayotimiz, milliy istiqlolimiz qadri shuncha oshadi, – dedi Prezident.
Keyingi yillarda qatag‘on qurbonlari xotirasini abadiylashtirish va tarixiy adolatni tiklash borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Shahidlar xotirasi xiyobonidagi Qatag‘on qurbonlari xotirasi davlat muzeyi to‘liq rekonstruksiya qilinib, ekspozitsiyasi boyitildi, zamonaviy texnologiyalar bilan jihozlandi. Raqamli tizimlar va sun’iy intellekt yordamida ko‘rgazmalarning ta’sirchanligi oshirildi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasi va barcha viloyatlarda tashkil etilgan qatag‘on qurbonlari muzeylari ham zamon talablari asosida jihozlandi. Ularning fondlari dunyoning turli nuqtalaridan keltirilgan noyob hujjatlar va fotosuratlar bilan boyitilmoqda.
2021-2025 yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi tomonidan qatag‘on qurboni bo‘lgan 1 ming 200 dan ziyod yurtdoshimiz oqlandi. Joriy yilda sobiq mustabid tuzum davrida nohaq ayblanib, turli muddatlarga qamalgan yoki o‘limga hukm etilgan yana 161 nafar vatandoshimizning nomi oqlandi.
So‘nggi besh yilda jadid bobolarimiz merosini o‘rganishga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjumanlar muntazam o‘tkazib kelinmoqda. Mustabid tuzumda nohaq qurbon bo‘lgan vatandoshlarimizning nomlari aniqlanib, ularning faoliyati, ilmiy va ijodiy merosi o‘rganilmoqda. Yuzlab, minglab fidoyi yurtdoshlarimiz haqidagi ma’lumotlar kitoblar, matbuot va ommaviy axborot vositalari orqali xalqimizga yetkazilmoqda.
Muloqotda o‘tgan asrning 80-yillarida ham minglab vatandoshlarimiz “paxta ishi”, “o‘zbek ishi” degan soxta ayblovlar bilan siyosiy qatag‘onga uchragani qayd etildi. 1983-1990 yillarda 40 ming nafar o‘zbekistonlik tergov qilinib, 5 ming nafari jinoiy javobgarlikka tortilgan. Bugun bu borada ham tarixiy adolat tiklanmoqda. Bunday ezgu ishlar izchil davom ettirilishi ta’kidlandi.
Davlatimiz rahbari dunyoda qurolli mojarolar va siyosiy qarama-qarshiliklar kuchayib, ular bizga yaqin mintaqalarga ham kirib kelayotgani tashvishli ekanini ta’kidladi. Bu yurtimizdagi tinchlikni qadrlash, yanada jips va hamjihat bo‘lib yashashni talab etadi.
– Bizning yo‘limiz – tinchlik, do‘stlik va hamkorlik yo‘li. O‘zbekiston ushbu yo‘ldan hech qachon ortga qaytmaydi, – dedi Prezident.
Bugun yurtdoshlarimiz dunyoning istalgan mamlakatiga emin-erkin borib kelmoqda, O‘zbekiston barcha davlatlar bilan tenglik asosida hamkorlik qilmoqda. Bu mustamlakachilik zanjirlari va “paxta qulligi”dan butunlay ozod bo‘lganimizning amaliy ifodasidir.
Hayot va kelajakni bilim hamda ma’rifat asosida qurish, uzoq-yaqin mamlakatlar bilan do‘stona hamkorlik qilish Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim sharti ekani ta’kidlandi. Buyuk jadid bobolarimiz bejiz millatni uyg‘oqlikka, bilim va ma’rifatga chaqirmagan. Ularning kurash va ma’rifat maktabi bugun ham g‘oyat dolzarb ahamiyatga ega.
Shu bois, yoshlarning sifatli ta’lim olishi, vatanparvar insonlar bo‘lib voyaga yetishiga katta e’tibor qaratilmoqda. So‘nggi o‘n yilda oliygohlar soni 77 tadan 205 taga yetkazildi, qabul kvotalari muntazam oshirib borildi. Jahondagi TOP-100 talikka kiradigan oliygohlarda 3 ming 500 dan ziyod farzandimiz ta’lim olmoqda. Maktab va maktabgacha ta’lim tizimlarida ham muhim o‘zgarishlar amalga oshirilmoqda.
– Yoshlarni milliy g‘urur asosida tarbiyalashga alohida ahamiyat berishimiz kerak. Milliy g‘urur – insonning qalbini, yuragini, butun vujudini kuch-g‘ayratga to‘ldiradigan qudratli kuch. Milliy g‘ururi bor odam hech qachon yengilmaydi, – dedi Shavkat Mirziyoyev.
Poytaxtimizda Islom sivilizatsiyasi markazi barpo etildi, Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasi butunlay qaytadan bunyod qilindi, Marg‘ilonda Burhoniddin Marg‘inoniy nomidagi markaz ishga tushirildi. Bular Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot yo‘li – tinchlik, do‘stlik va bunyodkorlik, bilim hamda ma’rifat yo‘li ekanini tasdiqlaydi.
So‘nggi o‘n yilda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilgan islohotlar tufayli 100 mingdan ziyod yurtdoshimiz hojilik maqomiga ega bo‘ldi. Davlatimiz rahbari diniy jamoatchilik jamiyatda mehr-oqibat muhitini mustahkamlash, yoshlarga to‘g‘ri tarbiya berish jarayonlarida yanada faol ishtirok etishiga ishonch bildirdi.
– Bugun mana shu tabarruk maskanda turib, tinch-osoyishta hayotimiz, erishayotgan yutuqlarimiz uchun Yaratganga behisob shukronalar aytamiz. Mana shunday ozod va farovon kunlarni orzu qilib, armon bilan o‘tgan qahramon ota-bobolarimiz, jasur momolarimizning ruhlari shod bo‘lsin! Yurtimiz tinchlik, taraqqiyot va farovonlik diyori sifatida yanada gullab-yashnasin! Alloh taoloning o‘zi Vatanimizni panohida asrasin! – dedi Prezident.
Ulamolar qatag‘on qurbonlari va Vatan ozodligi yo‘lida jon fido etgan ajdodlarimiz ruhiga duo qilib, yurtimizdagi tinchlik-xotirjamlik, fayzu baraka barqaror bo‘lishini tiladilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati